Nợ xấu và các biện pháp xử lý nợ xấu của Ngân hàng thương mại

TCDN –
Việc xử lý nợ xấu luôn là vấn đề gây nhiều khó khăn cho các nhà quản lý doanh nghiệp cũng như ngân hàng, bởi nó mất nhiều thời gian và công sức, vì vậy việc xử lý nợ xấu cần có sự góp sức từ nhiều phía, của cả ngân hàng và các doanh nghiệp.

no-xau 2

Tóm tắt

Nợ xấu vốn là điều không tránh khỏi trong nền kinh tế tài chính và càng trở nên rủi ro đáng tiếc hơn dưới ảnh hưởng tác động của đại dịch Covid-19. Tuy vậy, nếu mỗi ngân hàng có lộ trình rõ ràng và những bước đệm sẵn sàng chuẩn bị chu đáo, rủi ro đáng tiếc nợ xấu sẽ khó ảnh hưởng tác động mạnh đến bảo đảm an toàn của hệ thống ngân hàng, kênh dẫn vốn của nền kinh tế tài chính.

1. Đặt vấn đề

Việc xử lý nợ xấu luôn là yếu tố gây nhiều khó khăn vất vả cho những nhà quản trị doanh nghiệp cũng như ngân hàng, bởi nó mất nhiều thời hạn và sức lực lao động, vì thế việc xử lý nợ xấu cần có sự góp phần từ nhiều phía, của cả ngân hàng và những doanh nghiệp.

Quan sát Báo cáo tài chính của 27 ngân hàng niêm yết có thể thấy tỷ lệ nợ xấu nội bảng tính đến 30/6/2021 ở đa số các nhà băng đều giảm so với cuối năm 2020. Nhiều ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu rất thấp Techcombank, MB, Vietcombank hay VIB. Đây đều là những ngân hàng được thị trường đánh giá cao về chất lượng tài sản trong vài năm trở lại đây.

Việc Techcombank và MB có tỷ suất nợ xấu thấp hơn cả Ngân hàng Ngoại thương VCB là một tín hiệu mới, cho thấy nhóm ngân hàng thương mại tư nhân đã đặt chú trọng nhiều hơn vào quản trị rủi ro đáng tiếc. Một số ngân hàng thương mại tư nhân khác như TPBank, HDB, Lienvietpostbank cũng có tỷ suất nợ xấu tính đến 30/6/2021 khá thấp, chỉ từ 1,1 – 1,3 %. Đáng chú ý quan tâm, một số ít ngân hàng từng có tỷ suất nợ xấu ở diện cảnh báo nhắc nhở, vượt pháp luật của NHNN như Kienlongbank, Ngân hàng Quốc Dân NCB đều đã giảm tỷ suất nợ xấu xuống khá thấp lần lượt là 1,08 % và 1,4 %. Điều này đến từ việc tăng cường quy trình xử lý tài sản bảo vệ, xử lý nợ xấu của những nhà băng. Các ngân hàng có tỷ suất nợ xấu cao nửa đầu năm 2021 là ABBank ( 2,3 % ), PGBank ( 2,7 % ), Bản Việt ( 2,8 % ) hay VPBank ( 3,4 % ) dù mức tăng trưởng tín dụng thanh toán của nhóm này đều khá cao như Bản Việt là 11,6 %, VPBank là 6,8 %, ABBank là 5,6 %, PGBank là 2,4 %.

2. Biện pháp xử lý nợ xấu của Ngân hàng thương mại

Để giảm và hạn chế nợ xấu phát sinh những ngân hàng nên thiết kế xây dựng những chương trình xử lý nợ xấu với những giải pháp đơn cử.

– Nâng cao trình độ, năng lực, phẩm chất đạo đức của cán bộ tín dụng Ngân hàng thương mại

Trước hết việc tập trung chuyên sâu vào tác nhân con người của Ngân hàng thương mại là giải pháp xử lý nợ xấu bảo vệ hiệu suất cao cao, vững chắc và lâu dài hơn nhất. Việc cán bộ tín dụng thanh toán thiếu năng lượng, thiếu trình độ trình độ và tư cách đạo đức kém sẽ dẫn tới những sai sót khi đánh giá và thẩm định, nghiên cứu và phân tích nhìn nhận khi đưa ra ra những quyết định hành động cho vay, làm tăng năng lực mất vốn của ngân hàng. Vì vậy, với đội ngũ nhân viên cấp dưới có năng lượng, trình độ trình độ tốt thì họ sẽ kiến thiết xây dựng được tiêu tốn về nợ xấu một cách sao cho tương thích, đem lại hiệu suất cao cao trong việc xử lý nợ xấu cho Ngân hàng thương mại.

– Hoàn thiện chính sách quản trị rủi ro

Bản thân hoạt động giải trí cho vay của ngân hàng luôn tiềm ẩn rủi ro đáng tiếc, vì thế việc kiến thiết xây dựng chủ trương quản trị rủi ro đáng tiếc là mục tiêu cho hoạt động giải trí cho vay. Nhằm kiểm soát và điều chỉnh hoạt động giải trí tín dụng thanh toán nói chung và hoạt động giải trí cho vay nói riêng tương thích với kế hoạch kinh doanh thương mại của ngân hàng trong từng thời kỳ. Việc tăng cường hay thả lỏng quản trị, xử lý nợ xấu là theo khuynh hướng và mức độ gật đầu rủi ro đáng tiếc của ngân hàng, tùy theo tỷ suất nợ xấu đang ở mức bao nhiêu mà ngân hàng sẽ có những giải pháp kiểm soát và điều chỉnh, hiệu suất cao nhằm mục đích trấn áp và xử lý nợ xấu một cách tốt nhất.

– Xây dựng mô hình tổ chức và quản trị điều hành

Mô hình tổ chức triển khai có tác động ảnh hưởng trực tiếp đến lập kế hoạch và tiến hành xử lý nợ xấu, với Ngân hàng thương mại có quy mô tổ chức triển khai rõ ràng, phân rõ đơn cử công dụng, trách nhiệm từng bộ phận sẽ giúp Ngân hàng thương mại quản lý và vận hành một cách trôi chảy, và đạt hiệu suất cao tối ưu trong công tác làm việc xử lý nợ xấu. Bên cạnh đó, ban quản trị quản lý và điều hành của Ngân hàng cũng là tác nhân quan trọng trong việc đưa ra những quyết định hành động, khuynh hướng rõ ràng cho cán bộ tín dụng thanh toán, đồng nhất trong việc triển khai trấn áp và xử lý nợ xấu theo đúng như quan điểm mà ban chỉ huy đã đưa ra.

– Thực hiện công tác kiểm tra, kiểm soát hoạt động cho vay

Sự giám sát ngặt nghèo, theo dõi sát sao những khoản vay sẽ giúp cho Ngân hàng giảm thiểu được rủi ro đáng tiếc, đồng thời giúp Ngân hàng dữ thế chủ động trong việc xác lập nợ xấu chuẩn xác và đưa ra những giải pháp hài hòa và hợp lý để xử lý nợ xấu một cách hiệu suất cao nhất. Bên cạnh đó, việc kiểm tra, trấn áp nội bộ một cách ngặt nghèo sẽ giúp Ngân hàng tránh được những rủi ro đáng tiếc đạo đức nghề nghiệp của cán bộ tín dụng thanh toán, để từ đó cán bộ tín dụng thanh toán thực thi công tác làm việc xử lý nợ xấu một cách trang nghiêm nhất.

– Trích lập và sử dụng dự phòng rủi ro

Dự phòng rủi ro đáng tiếc là số tiền được trích lập và hoạch toán vào ngân sách hoạt động giải trí để dự trữ cho những tốn thất hoàn toàn có thể xảy ra so với nợ của tổ chức triển khai tín dụng thanh toán, Trụ sở ngân hàng quốc tế. Dự phòng rủi ro đáng tiếc gồm có : Dự phòng đơn cử và dự trữ chung. Ngân hàng thương mại sử dụng dự trữ rủi ro đáng tiếc để xử lý rủi ro đáng tiếc trong những trường hợp người mua là tổ chức triển khai bị giải thế, phá sản theo pháp luật của pháp lý, cá thể bị chết, mất tích, và so với những khoản nợ được phân loại vào nhóm 5. Khi dự trữ đơn cử không đủ để xử lý khoản nợ, Ngân hàng thương mại phải thực thi việc phát mại gia tài bảo vệ theo thỏa thuận hợp tác với người mua và theo lao lý của pháp lý để tịch thu nợ, nếu dự trữ đơn cử và số tiền thu được từ phát mại gia tài không đủ bù đắp rủi ro đáng tiếc của khoản nợ thì Ngân hàng thương mại sử dụng dự trữ chung để xử lý. Vì vậy ngân hàng thương mại cần triển khai trang nghiêm việc trích lập quỹ dự trữ rủi ro đáng tiếc theo nguyên tắc tính đúng và tính đủ để xử lý những tổn thất hoàn toàn có thể xảy ra do người mua không thực thi nghĩa vụ và trách nhiệm như đã cam kết.

– Biện pháp đôn đốc

Là giải pháp tịch thu nợ bằng những hình thức, chiêu thức phi tố tụng như nhắc nhớ, đôn đốc người mua trả nợ trải qua công văn, điện thoại thông minh, thư điện tử, tin nhắn, trao đổi trực tiếp để thỏa thuận hợp tác với người mua về kế hoạch, thời hạn và phương pháp trả nợ. Các Ngân hàng thương mại cần triển khai nghiên cứu và phân tích, thanh tra rà soát phân loại những khoản nợ xấu để từ đó đề ra giải pháp đôn đốc, tịch thu, xử lý tương thích với từng khoản vay. Ngoài ra, cần theo dõi tình hình kinh tế tài chính của người mua có nợ xấu một cách ngặt nghèo, trong từng quy trình tiến độ, thực thi giải pháp đôn đốc tịch thu chỉ trong một khoảng chừng thời hạn nhất định, nhằm mục đích phối hợp với 1 số ít giải pháp khác để tránh trường hợp khoản nợ xấu trở nên nghiêm trọng hơn.

– Biện pháp tài chính

Biện pháp này được vận dụng so với những khoản nợ có năng lực tịch thu. Sau khi Ngân hàng thương mại thương lượng với người mua về những giải pháp kinh doanh thương mại có tính khả thi, mang lại doanh thu cho người mua để giao dịch thanh toán khá đầy đủ nợ gốc và lãi cho Ngân hàng, cũng như phân phối không thiếu những nhu yếu cam kết của người mua so với Ngân hàng, khi đó Ngân hàng hoàn toàn có thể lựa chọn vận dụng những giải pháp đơn cử như sau : Gia hạn nợ : là việc người mua được phép lê dài thêm thời hạn trả nợ sau cuối trong trường hợp người mua gặp khó khăn vất vả, dẫn đến không hề trả nợ vay đúng hạn. Đây là giải pháp giúp người mua giảm bớt được áp lực đè nén thanh toán giao dịch nợ trong một khoảng chừng thời hạn nhất định, từ đó hoàn toàn có thể phục sinh hoạt động giải trí kinh doanh thương mại cũng như sắp xếp vốn để trả nợ cho Ngân hàng. Điều chỉnh kỳ hạn trả nợ : là việc người mua được biến hóa thời hạn trả từng phần của khoản nợ hoặc đổi khác số tiền từng kỳ trả nợ đã thỏa thuận hợp tác khởi đầu nhưng không làm biến hóa tổng số tiền phải trả và thời hạn trả hết nợ ở đầu cuối. Cấp thêm vốn cho người mua : Ngân hàng chỉ xem xét cấp thêm vốn khi người mua chứng tỏ được kế hoạch kinh doanh thương mại sẽ giúp người mua vượt qua tiến trình khó khăn vất vả và chắc như đinh có hiệu suất cao. Việc vận dụng giải pháp này có tính mạo hiểm vì vậy cần được xem xét và trấn áp ngặt nghèo. Chứng khoản hóa những khoản nợ : Ngân hàng hoàn toàn có thể chuyển những khoản nợ xấu thành vốn CP so với những doanh nghiệp CP hoặc trái phiếu. Ngân hàng vận dụng giải pháp này những người mua gặp khó khăn vất vả nhưng được nhìn nhận là có triển vọng hồi sinh. Trong trường hợp người mua là cổ đông của Ngân hàng thì Ngân hàng hoàn toàn có thể tạo điều kiện kèm theo để cổ đông đó bán CP cho bên thứ ba để trả nợ Ngân hàng.

– Biện pháp xử lý tài sản bảo đảm

Tài sản bảo đảm là tài sản của khách hàng, của bên bảo lãnh để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho Ngân hàng thương mại, điều này giúp Ngân hàng thiết lập cơ sở kinh tế và pháp lý tạo điều kiện cho ngân hàng thỏa mãn nhu cầu thu hồi tín dụng đã cấp, giảm bớt tổn thất cho ngân hàng trong trường hợp khách hàng vay vốn không thực hiện trả nợ theo quy định vì một lý do.

Có nhiều phương pháp để thực thi giải pháp xử lý tài sản bảo vệ : Bán gia tài bảo vệ trải qua những hình thức như người mua bán gia tài cho người mua, NHTM trực tiếp bán gia tài cho người mua, hoặc bán trải qua tổ chức triển khai đấu giá. NHTM nhận chính gia tài bảo vệ để sửa chữa thay thế cho việc thực thi nghĩa vụ và trách nhiệm của người mua. NHTM nhận những khoản tiền hoặc gia tài khác từ người thứ ba trong trường hợp thế chấp ngân hàng quyền đòi nợ. Hoặc những bên hoàn toàn có thể thỏa thuận hợp tác khác. Tuy nhiên việc xử lý tài sản bảo vệ vẫn phải tuân thủ theo những nguyên tắc sau : Trong trường hợp gia tài được dùng để bảo vệ thực thi một nghĩa vụ và trách nhiệm thì việc xử lý tài sản đó được thực thi theo thỏa thuận hợp tác của những bên, nếu không có thỏa thuận hợp tác thì gia tài được bán đấu giá theo pháp luật của pháp lý. Riêng so với gia tài bảo vệ hoàn toàn có thể xác lập được giá đơn cử, rõ ràng trên thị trường ( trừ quyền sử dụng đất ) thì gia tài được bán theo giá thị trường mà không phải qua thủ tục bán đấu giá, đồng thời phải thông tin cho người mua và những bên cùng nhận bảo vệ khác ( nếu có ). Trong trường hợp gia tài được dùng để bảo vệ thực thi nhiều nghĩa vụ và trách nhiệm thì việc xử lý tài sản đó được thực thi theo thỏa thuận hợp tác của người mua và những bên cùng nhận bảo vệ, nếu không có thỏa thuận hợp tác hoặc không thỏa thuận hợp tác được thì gia tài được bán đấu giá theo lao lý của pháp lý. Việc xử lý tài sản bảo vệ phải được thực thi một cách khách quan, công khai minh bạch minh bạch, bảo vệ quyền và quyền lợi hợp pháp của những bên tham gia thanh toán giao dịch bảo vệ, cá thể, tổ chức triển khai có tương quan và tương thích với những pháp luật của pháp lý. Như vậy, để có cơ sở chắc như đinh bảo vệ tịch thu nợ và lãi trong quy trình cho vay tốt hơn, Ngân hàng thương mại cần lựa chọn, quyết định hành động việc tín dụng thanh toán có bảo vệ bằng gia tài. Khi đó những Ngân hàng thương mại sẽ xem xét những gia tài hiện hữu nhất đó là những gia tài hữu hình, hầu hết là gia tài cố định và thắt chặt dùng để bảo vệ cho những khoản nợ vay. Việc cấp tín dụng thanh toán sẽ yên tâm hơn nếu có được bảo vệ bằng gia tài, nhất là những loại gia tài có tính thanh toán và giá trị cao. Việc xử lý những loại gia tài cũng thuận tiện hơn khi Ngân hàng thương mại sở hữu gia tài hoặc giữ những sách vở chiếm hữu chúng và được nhà nước xác nhận. Đây chính là nguyên do lý giải tại sao những Ngân hàng thương mại xem gia tài bảo vệ là yếu tố rất quan trọng trong quyết định hành động cấp tín dụng thanh toán của mình. Khi gia tài được thế chấp ngân hàng, cầm đồ tại những tổ chức triển khai tín dụng thanh toán, nếu khoản vay của khách hàng đầu tư, hoạt động giải trí kinh doanh thương mại không mang lại doanh thu và xảy ra rủi ro đáng tiếc thì NHTM hoàn toàn có thể phát mãi gia tài để tịch thu nợ vay, bù đắp vào khoản nợ xấu.

– Biện pháp khởi kiện vụ án dân sự và yêu cầu thi hành án

Nếu khoản vay không tịch thu được bằng những giải pháp như đôn đốc, xử lý TSĐB … thì ngân hàng hoàn toàn có thể dùng giải pháp trải qua những cơ quan pháp lý.

– Các biện pháp xử lý đặc biệt

Biện pháp bán nợ : Đây là giải pháp xử lý nợ xấu nhanh nhất giúp ngân hàng tịch thu một phần vốn kinh doanh thương mại để ship hàng cho nhu yếu góp vốn đầu tư và thời cơ kinh doanh thương mại mới. Theo đó, ngân hàng sẽ bán nợ một phần hoặc hàng loạt quyền và nghĩa vụ và trách nhiệm của ngân hàng so với khoản nợ ( gồm có cả gốc và lãi ) cho bên có tính năng mua-bán nợ chuyên nghiệp. Biện pháp khoanh nợ : Khoanh nợ được hiểu là giải pháp trong thời điểm tạm thời chưa thu nợ gốc trong một thời hạn nhất định và không tính lãi trên số nợ gốc được khoanh trong thời hạn đó. Trường hợp khi người mua gặp rủi ro đáng tiếc, gặp khó khăn vất vả về kinh tế tài chính dẫn tới khó khăn vất vả trong việc trả nợ ngân hàng, hay những trường hợp nợ do thiên tai, dịch họa và những trường hợp bất khả kháng so với người mua khu vực nông nghiệp nông thôn được Chính Phủ, Ngân hàng nhà nước chỉ huy khoanh nợ. Ngoài những giải pháp nêu trên thì ngân hàng hoàn toàn có thể xử lý nợ xấu bằng cách chuyển nợ xấu thành vốn góp CP. Khi đó, những ngân hàng sẽ chuyển từ chủ nợ sang cổ đông của những doanh nghiệp. Các doanh nghiệp sẽ giảm được áp lực đè nén giao dịch thanh toán nợ, giảm được ngân sách lãi vay, hiệu quả kinh doanh thương mại của doanh nghiệp sẽ được cải tổ đáng kể.

3. Kết luận

Thời gian vừa mới qua, những lao lý của pháp lý đã có tác động ảnh hưởng tích cực trong việc xử lý nợ xấu, tuy nhiên, chủ trương vẫn sống sót những “ điểm mù ” và vẫn cần phải hoàn thành xong để bảo vệ xử lý nợ xấu nói chung của nền kinh tế tài chính và nợ xấu nói riêng của ngành Ngân hàng. Bên cạnh đó, sự vào cuộc, phối phối hợp của những cơ quan chức năng, địa phương còn chưa kịp thời, chưa đồng điệu và đồng nhất ; dẫn đến quy trình thực thi những pháp luật về xử lý nợ xấu gặp không ít thử thách. Còn nhiều vướng mắc trong xử lý tài sản bảo vệ. Khâu định giá, thẩm định giá khoản nợ và gia tài bảo vệ còn nhiều khó khăn vất vả. Tham chiếu với quy trình tiến độ làn sóng thứ nhất Việt Nam triển khai mạnh giãn cách xã hội, nhiều năng lực tăng trưởng tín dụng thanh toán trong quý III / 2021 sẽ chậm lại khi những ngân hàng sẽ phải đặt yếu tố quản trị rủi ro đáng tiếc lên số 1 để bảo vệ chất lượng gia tài. Cùng đó, việc nhiều tỉnh, thành phải vận dụng giãn cách xã hội lê dài ảnh hưởng tác động đến hoạt động giải trí sản xuất kinh doanh thương mại và dòng tiền trả nợ của doanh nghiệp sẽ khiến áp lực đè nén trích lập nợ xấu của những ngân hàng tăng mạnh. Thực tế, nợ xấu thường đi chậm hơn một bước và có độ trễ rất dài. Do đó, những nghiên cứu và phân tích gần đây cũng bày tỏ quan ngại về rủi ro đáng tiếc nợ xấu của ngành ngân hàng trong và sau đại dịch Covid-19. Mới đây, Ngân hàng nhà nước đã kiểm soát và điều chỉnh chỉ tiêu tín dụng thanh toán, dữ thế chủ động nới room tín dụng thanh toán cho những tổ chức triển khai tín dụng thanh toán. Đây được nhìn nhận là bước tiến tương thích trong quá trình nền kinh tế tài chính gặp khủng hoảng cục bộ bởi dịch bệnh đồng thời giảm áp lực đè nén nợ xấu cho ngành Ngân hàng.

TÀI LIỆU THAM KHẢO : 1. Báo cáo kinh tế tài chính của những ngân hàng.

2. Giáo trình NHTM – NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, PGS. TS Phan Thị Thu Hà (2013).

3. Quản trị Ngân hàng thương mại – NXB Tài chính, Peter S.Rose.

ThS. Nguyễn Đình Tuấn

Ngân hàng Quân đội – Chi nhánh Nghệ An

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *