TS. Nguyễn Văn Cương, Viện trưởng Viện Khoa học pháp lý: Các nhà khoa học vẫn “nợ” xã hội rất nhiều…

May mắn khi được gắn bó với Bộ, Ngành Tư pháp

Làm việc cho Bộ Tư pháp sau khi tốt nghiệp Đại học Luật TP.HN và từng thao tác cho một công ty luật có uy tín, ông Cương nói rằng điều như mong muốn với ông là được thao tác cho Viện Khoa học pháp lý – một thiên nhiên và môi trường với nhiều nhà điều tra và nghiên cứu “ bậc thầy ” luôn làm nghề bằng tổng thể sự nhiệt huyết, mê hồn. Đam mê theo đuổi tri thức khoa học pháp lý, cộng với năng khiếu sở trường ngoại ngữ, tư duy logic của dân chuyên khoa học tự nhiên trước đó có vẻ như là thế mạnh cho ông Cương trong những ngày đầu bước chân vào thiên nhiên và môi trường mới. Từ thiên nhiên và môi trường này, ông không chỉ có thời cơ tiếp xúc với những chuyên viên pháp lý số 1 của quốc gia và ông còn có thời cơ học tập, nâng cao trình độ nhiều năm ở những trường Đại học khét tiếng ở những vương quốc tăng trưởng ( ông Cương theo học chương trình thạc sĩ 2 năm từ 2002 đến 2004 tại Đại học Niigata – Nhật Bản và chương trình nghiên cứu sinh tiến sỹ luật 3 năm từ năm 2008 đến năm 2011 tại Đại học Victoria – Canada ). Được huấn luyện và đào tạo chuyên nghiệp và bài bản từ những môi trường tự nhiên phong phú như vậy, ông được truyền ngọn lửa đam mê khoa học từ thế hệ tiền bối, được trang bị phương pháp luận tiên tiến và phát triển, đồng thời ông tích góp được mạng lưới hệ thống tri thức khoa học pháp lý nâng cao cộng với phong thái thao tác chuyên nghiệp và văn minh.

Hơn 20 năm gắn bó với Viện Khoa học pháp lý, 5 năm trên cương vị Phó Viện trưởng và hơn 4 năm trên cương vị Viện trưởng, không thể kể hết những công trình, đề tài khoa học mà tập thể Viện Khoa học pháp lý và cá nhân ông từng thực hiện nhằm góp phần cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn phục vụ các hoạt động cải cách, đổi mới trong lĩnh vực tư pháp, pháp luật của Bộ và Ngành cũng như của đất nước. Chỉ trong giai đoạn 5 năm trở lại đây, với 3 hội thảo Khoa học cấp quốc gia mà Viện Khoa học pháp lý là đơn vị tham mưu tổ chức, theo ông Cương, đó thực sự là những dấu mốc quan trọng đặc biệt đối với những người làm khoa học pháp lý tại Viện.

TS. Nguyễn Văn Cương, Viện trưởng Viện Khoa học pháp lý: Các nhà khoa học vẫn “nợ” xã hội rất nhiều… ảnh 1 Nhớ lại Hội thảo khoa học cấp vương quốc “ Cải cách pháp lý và thiết kế xây dựng cỗ máy nhà nước dưới triều Vua Lê Thánh Tông – những giá trị lịch sử vẻ vang và đương đại ” được tổ chức triển khai tại quê nhà của vua Lê Thánh Tông nhân dịp 520 năm ngày mất của ông ( năm 2017 ), TS. Nguyễn Văn Cương vẫn rất tâm đắc về những điều mà những bậc tiền nhân để lại được làm rõ trong Hội thảo. Hội thảo đã làm rõ kinh nghiệm tay nghề triển khai thành công cuộc cải cách lớn về mạng lưới hệ thống quản trị vương quốc trong lịch sử dân tộc. Theo đó, để chuẩn bị sẵn sàng cho tiến trình cải cách từ loạn sang trị, với nhận thức đúng về nguyên do của trị loạn ( “ trăm quan là nguồn gốc của trị loạn ” ), “ hiền tài là nguyên khí của vương quốc ”, việc tiên phong mà vua Lê Thánh Tông chăm sóc thực thi là kén chọn nhân tài. Phải chăng, bài học kinh nghiệm ấy vẫn còn nguyên giá trị thời sự bởi như đức vua Lê Thánh Tông tâm niệm, trị quốc không phải là trị dân mà trước hết là trị quan. Hội thảo góp thêm phần truyền bá những kinh nghiệm tay nghề hay của đức vua Lê Thánh Tông trong kén chọn kẻ sĩ, trọng dụng nhân tài, trấn áp quan lại, kiến thiết xây dựng pháp lý ( với thành tựu đỉnh điểm là Bộ luật Hồng Đức ), tích hợp đức trị và pháp trị – đều là những kinh nghiệm tay nghề rất có giá trị so với sự nghiệp cải cách, thay đổi ở nước ta lúc bấy giờ. TS. Nguyễn Văn Cương, Viện trưởng Viện Khoa học pháp lý: Các nhà khoa học vẫn “nợ” xã hội rất nhiều… ảnh 2 Nếu hội thảo chiến lược về vua Lê Thánh Tông là “ một cái nhìn về lịch sử dân tộc ” thì Hội thảo khoa học cấp vương quốc về Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và những yếu tố pháp lý đặt ra cho việc thiết kế xây dựng, triển khai xong mạng lưới hệ thống pháp lý Nước Ta do Bộ Tư pháp tổ chức triển khai tháng 6/2019 lại đi thẳng vào yếu tố rất khó, đầy tính thời sự của không riêng gì Nước Ta mà ở nhiều vương quốc trên quốc tế. tiến sỹ Nguyễn Văn Cương cho rằng, những người làm điều tra và nghiên cứu thường rất nhạy cảm với những cái mới, nhất là những diễn biến mới của đời sống kinh tế tài chính, xã hội toàn thế giới. Cách đây 3 năm, những yếu tố như Cách mạng công nghiệp 4.0, bảo vệ thông tin cá thể hay trí tuệ tự tạo là rất là mới lạ nhưng được dư luận đặc biệt quan trọng chăm sóc. Lúc đó cũng đã có 1 số ít hội thảo chiến lược ở những quy mô khác nhau bàn về chủ đề này. Tuy vậy, đặt ra việc tổ chức triển khai một hội thảo chiến lược về Cách mạng công nghiệp 4.0 dành cho giới hoạch định chủ trương và kiến thiết xây dựng, thực thi pháp lý ở tầm cấp vương quốc để lôi cuốn sự chăm sóc của những chỉ huy Đảng, nhà nước và dư luận không phải là điều thuận tiện. Nhưng với quyết tâm khoa học pháp lý phải “ bắt nhịp cùng thực tiễn đời sống ”, với sự chung tay của một số ít doanh nghiệp công nghệ tiên tiến và cộng đồng khởi nghiệp phát minh sáng tạo, Hội thảo đã tổ chức triển khai rất thành công xuất sắc, tạo tiếng vang lớn và vinh dự được đón Thủ tướng nhà nước đến dự và có bài phát biểu quan trọng truyền tải nhiều thông điệp chủ trương có giá trị. Hội thảo cũng có sự tham gia của nhiều Bộ trưởng, Trưởng những Ngành ở TW, Lãnh đạo một số ít chính quyền sở tại địa phương và gần 1 ngàn chuyên viên, nhà khoa học, nhà hoạt động giải trí thực tiễn, đại diện thay mặt hội đồng doanh nghiệp. Trên cơ sở kiến nghị từ tác dụng tổ chức triển khai Hội thảo, năm 2020, Tổ công tác làm việc về thanh tra rà soát văn bản quy phạm pháp luật của Thủ tướng nhà nước đã thực thi thanh tra rà soát đợt 1 những lao lý có tương quan về Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, với nhiều đề xuất kiến nghị có giá trị về việc hoàn thành xong cơ sở pháp lý cho thương mại điện tử, công nghệ tiên tiến kinh tế tài chính ( fintech ), bảo vệ tài liệu cá thể, sửa đổi Luật Giao thông đường bộ … Năm 2021, trong đợt 2 về thanh tra rà soát văn bản quy phạm pháp luật, nghành này liên tục nhận được sự chăm sóc của những bộ, ngành, địa phương và hội đồng doanh nghiệp.

Không ngại đương đầu với những vấn đề mới

Sau sự thành công của 2 hội thảo được xã hội ghi nhận, TS Nguyễn Văn Cương và tập thể Viện ấp ủ ý định tổ chức một hội thảo khoa học cấp quốc gia về Chủ tịch Hồ Chí Minh – Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới, vị Lãnh tụ thiên tài, Người thầy vĩ đại của cách mạng Việt Nam, Người bạn thân thiết của các dân tộc yêu chuộng hòa bình và tiến bộ xã hội trên toàn thế giới. “Các công trình nghiên cứu về Bác thì rất nhiều nhưng chúng tôi luôn tự hỏi liệu mình có thể tiếp tục khai thác thêm ở góc độ nào phù hợp với công việc của những người làm công tác tư pháp, pháp luật của ngày hôm nay không”, TS Nguyễn Văn Cương chia sẻ.

Được sự ủng hộ của Lãnh đạo Bộ, cùng sự tiếp lửa từ nhiều nhà nghiên cứu lão thành trong quy trình chuẩn bị sẵn sàng, ông cùng tập thể Viện quyết tâm tham mưu với Lãnh đạo Bộ tổ chức triển khai Hội thảo “ Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp lý : Giá trị và thực tiễn vận dụng ở Nước Ta ” nhằm mục đích phác họa thâm thúy hơn mạng lưới hệ thống quan điểm của quản trị Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp lý. Năm 2020, nhân kỷ niệm 75 năm xây dựng nước, 75 năm ngày quản trị Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Nước Ta dân chủ cộng hòa ( nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ), Hội thảo khoa học cấp vương quốc đó đã được Bộ Tư pháp phối hợp với Học viện Chính trị vương quốc Hồ Chí Minh tổ chức triển khai với sự tham gia phần đông của giới nghiên cứu và điều tra và những hoạt động giải trí thực tiễn. Tại Hội thảo này, Phó quản trị Quốc hội Uông Chu Lưu đã có bài phát biểu khai mạc và Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực nhà nước Trương Hòa Bình đã tới dự và có bài phát biểu quan trọng. TS. Nguyễn Văn Cương, Viện trưởng Viện Khoa học pháp lý: Các nhà khoa học vẫn “nợ” xã hội rất nhiều… ảnh 3 Nói về Hội thảo, giọng tiến sỹ Nguyễn Văn Cương vẫn đầy say sưa “ Hội thảo là thời cơ để liên tục nhận diện khá đầy đủ, thâm thúy hơn những giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp lý ; nhìn nhận thực tiễn, vận dụng tư tưởng của Người về Nhà nước và pháp lý ở Nước Ta, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm kinh nghiệm tay nghề, đề xuất kiến nghị giải pháp vận dụng những giá trị tư tưởng quý báu này cho sự nghiệp kiến thiết xây dựng, hoàn thành xong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Nước Ta thời hạn tới. Đây cũng là một Hội thảo mà đồng đội trong Viện Khoa học pháp lý dành rất nhiều tâm sức để tổ chức triển khai một cách sang chảnh, thâm thúy nhưng rất đơn giản và giản dị bởi đồng đội ý niệm, sinh thời Bác là người vĩ đại nhưng rất đơn giản và giản dị, nên mọi tham mưu của chúng tôi đều theo ý thức đó ”, tiến sỹ Nguyễn Văn Cương san sẻ. Hội thảo đã truyền đi một thông điệp lớn rằng tuy quản trị Hồ Chí Minh đã đi xa hơn 5 thập kỷ, nhưng những quan điểm, tư tưởng của Người để lại, nhất là Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp lý là những di sản vô giá và là nền tảng lý luận vững chãi mãi mãi soi đường cho tiến trình thiết kế xây dựng và triển khai xong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Nói về tập thể Viện Khoa học pháp lý, ông Cương luôn tự hào. Với 38 năm thiết kế xây dựng và trưởng thành, Viện Khoa học pháp lý luôn là một địa chỉ an toàn và đáng tin cậy để Lãnh đạo Bộ Tư pháp giao làm đầu mối tham gia những sự kiện chính trị – pháp lý quan trọng của quốc gia, của Bộ, ngành như làm đầu mối tham mưu cho Lãnh đạo Bộ tham gia kiến thiết xây dựng, góp ý Văn kiện Đại hội đại biểu toàn nước của Đảng, tham gia kiến thiết xây dựng Hiến pháp năm 1992, Hiến pháp năm 2013, tham gia thiết kế xây dựng những Chiến lược của Đảng về cải cách pháp lý và cải cách tư pháp …

Thời gian vừa qua, Viện cũng hoàn thành hàng chục đề tài thuộc chương trình nghiên cứu khoa học cấp Bộ về “Những vấn đề pháp lý mới phát sinh trong Tư pháp quốc tế” và chương trình “Cơ chế phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp theo quy định của Hiến pháp năm 2013” cũng như các đề tài/đề án nghiên cứu thường niên với nhiều kết quả có chất lượng tốt. TS Nguyễn Văn Cương nhìn nhận, ngoài năng lực, trình độ, niềm đam mê của mỗi thành viên trong tập thể Viện thì sự đoàn kết và khát vọng vươn lên không ngừng chính là yếu tố để các nhà nghiên cứu và quản lý khoa học chung tay xây dựng nên “thương hiệu” Viện Khoa học pháp lý.

Tuy nhiên, trước những biến chuyển rất nhanh của thực tiễn đời sống, trước những yên cầu ngày càng cao từ Lãnh đạo Bộ và những cơ quan có thẩm quyền, hoạt động giải trí nghiên cứu và điều tra của Viện đang được kỳ vọng là phải làm thế nào kịp thời yêu cầu tham mưu cho Bộ, ngành nhận diện, xử lý những yếu tố mới, khó của thực tiễn ; đặc biệt quan trọng trong kiến thiết xây dựng, hoàn thành xong mạng lưới hệ thống pháp lý có chất lượng cao, nâng cao hiệu suất cao tổ chức triển khai thi hành pháp lý … Điều này yên cầu Viện phải có những giải pháp toàn diện và tổng thể về hoạch định kế hoạch tăng trưởng, liên tục kiện toàn bộ máy, nâng cao chất lượng nhân lực, năng động, nhạy bén hơn với những yếu tố thực tiễn … Ông Cương cho rằng, thuận tiện lớn lúc bấy giờ là tập thể Viện rất đoàn kết, những nhà nghiên cứu trong Viện ngày càng trưởng thành, bám sát thực tiễn Nước Ta, duy trì quan hệ quốc tế rộng mở, có khát vọng vươn lên và không ngại đương đầu với những yếu tố mới, những yếu tố khó trong khi vẫn biết thừa kế, trân trọng những truyền thống cuội nguồn do những thế hệ đi trước đã rất kỳ công kiến thiết xây dựng. Tuy nhiên, cá thể ông và nhiều nhà nghiên cứu và điều tra trong Viện luôn day dứt vì thấy mình còn “ nợ ” Bộ, “ nợ ” Ngành và “ nợ ” xã hội rất nhiều khi không ít hạn chế, chưa ổn trong một số ít nghành nghề dịch vụ pháp lý, trong tổ chức triển khai thi hành pháp lý cùng không ít yếu tố thực tiễn chưa được giới khoa học pháp lý kịp thời nghiên cứu và điều tra, đề xuất kiến nghị giải pháp xứng tầm. Với tận tâm, tận tụy của người Viện trưởng cùng những thành viên trong Viện, sự chăm sóc sát sao của tập thể Lãnh đạo Bộ, sự chung tay của những đơn vị chức năng trong và ngoài Bộ, trên cơ sở những gì tập thể Viện đã làm được, tất cả chúng ta có địa thế căn cứ để tin rằng, Viện Khoa học pháp lý sẽ liên tục có những thành công xuất sắc mới, góp phần thiết thực cho thành công xuất sắc chung của Bộ, ngành Tư pháp và cho nền khoa học pháp lý nước nhà.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *