Ả Rập Xê Út – Wikipedia tiếng Việt

Ả Rập Xê Út (tiếng Ả Rập: ٱلسَّعُوْدِيَّة‎, chuyển tự ‎as-Saʿūdīyah, “thuộc về Nhà Saud”), tên gọi chính thức là Vương quốc Ả Rập Xê Út (tiếng Ả Rập: المملكة العربية السعودية‎ al-Mamlakah al-‘Arabiyyah as-Su‘ūdiyyah, “Vương quốc Ả Rập của Nhà Saud”,  (trợ giúp·thông tin)) là một quốc gia có chủ quyền tại khu vực Tây Á, chiếm phần lớn bán đảo Ả Rập. Quốc gia này có diện tích đất liền vào khoảng 2,15 triệu km², là quốc gia rộng lớn thứ 5 tại châu Á và rộng lớn thứ nhì trong thế giới Ả Rập (chỉ xếp sau Algérie). Ả Rập Xê Út có biên giới với Jordan và Iraq về phía bắc; Kuwait về phía đông bắc; Qatar, Bahrain và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) về phía đông; Oman về phía đông nam và Yemen về phía nam. Ả Rập Xê Út tách biệt với Israel và Ai Cập qua vịnh Aqaba. Đây là quốc gia duy nhất có bờ biển tiếp giáp với cả biển Đỏ cùng vịnh Ba Tư. Hầu hết địa hình của Ả Rập Xê Út là các hoang mạc khô hạn hoặc địa mạo cằn cỗi.

Lãnh thổ Ả Rập Xê Út ngày nay khi xưa là 4 khu vực riêng biệt: Hejaz, Najd, một bộ phận của Đông Ả Rập (Al-Ahsa) và Nam Ả Rập (‘Asir).[8] Vương quốc Ả Rập Xê Út được Ibn Saud thành lập vào năm 1932, “Saud” (Xê Út) trong quốc hiệu bắt nguồn từ hoàng tộc Saud, thể hiện quan điểm quốc gia là tài sản cá nhân của hoàng tộc.[9][10] Ibn Saud thống nhất bốn khu vực thành một quốc gia thống nhất thông qua một loạt các cuộc chinh phạt bắt đầu từ năm 1902. Ả Rập Xê Út từ đó trở thành một quốc gia quân chủ chuyên chế, thực chất là một chế độ độc tài thế tập do các Hoàng tộc theo các dòng Hồi giáo cai trị.[11][12] Ngày nay, Phong trào tôn giáo Wahhabi (Wahhabism) theo thiên hướng bảo thủ thuộc phái Hồi giáo Sunni được gọi là “đặc điểm nổi bật nhất của văn hóa Ả Rập Xê Út”, phong trào này được truyền bá mạnh mẽ trên toàn cầu nhờ vào tiền tài trợ từ mậu dịch dầu khí.[11][12] Ả Rập Xê Út đôi khi còn được gọi là “Vùng đất Hai Thánh đường” – để ám chỉ Al-Masjid al-Haram (tại Mecca), và Al-Masjid an-Nabawi (tại Medina), đó là hai địa điểm linh thiêng nhất trong Thế giới Hồi giáo. Ả Rập Xê Út có tổng dân số là 33 triệu người vào năm 2017, trong đó có hàng triệu người là ngoại kiều.[13] Ngôn ngữ quốc gia chính thức là tiếng Ả Rập.

Dầu mỏ lần tiên phong được phát hiện tại vương quốc này vào ngày 3 tháng 3 năm 1938, sau đó là hàng loạt phát hiện lớn khác tại vùng Đông. [ 14 ] Ả Rập Xê Út từ đó trở thành quốc gia sản xuất và xuất khẩu dầu lớn nhất trên quốc tế, với trữ lượng dầu mỏ lớn thứ nhì và trữ lượng khí đốt lớn thứ 6 toàn thế giới. [ 15 ] Quốc gia này được Ngân hàng Thế giới phân loại là một nền kinh tế tài chính có thu nhập rất cao với chỉ số tăng trưởng con người ( HDI ) cũng ở mức rất cao [ 16 ] và là vương quốc Ả Rập duy nhất góp mặt trong G-20. [ 17 ]

Tuy nhiên, quốc gia này đã bị chỉ trích vì nhiều lý do, bao gồm vai trò của nó trong Nội chiến Yemen, bị cáo buộc tài trợ cho chủ nghĩa khủng bố Hồi giáo và hồ sơ nhân quyền tồi tệ của nó, được đặc trưng bởi việc sử dụng hình phạt tử hình quá mức và thường xuyên. áp dụng các biện pháp thích hợp chống lại nạn buôn người, phân biệt đối xử do nhà nước bảo trợ chống lại các nhóm thiểu số tôn giáo và người vô thần, và chủ nghĩa bài Do Thái cũng như cách giải thích nghiêm ngặt luật Shari’a.[18][19][20][21][22] Tuy nhiên, Ả Rập Xê Út gần đây đã đưa ra những cải cách mới theo lệnh của Mohammed bin Salman, bao gồm cải thiện quyền của phụ nữ ở Ả Rập Xê Út,[23] cấm tảo hôn,[24][25] xóa bỏ những đoạn văn bài Do Thái và quan niệm sai lầm trong giáo dục trường học,[26][27] thúc đẩy việc luật hóa hệ thống pháp luật,[28] giảm việc sử dụng hình phạt tử hình,[29] cũng như các biện pháp bảo vệ mới được thực thi đối với người lao động nhập cư để ngăn chặn tình trạng ngược đãi.[30] Tuy nhiên, nhiều tổ chức nhân quyền chỉ ra rằng Ả Rập Xê Út phải tiếp tục đưa ra các cải cách mới để được coi là đủ hướng tới việc cải thiện hồ sơ nhân quyền.

Vương quốc này chi 8 % GDP cho quân sự chiến lược ( cao nhất trên quốc tế sau Oman ), [ 31 ] khiến Ả Rập Xê Út là vương quốc tiêu tốn quân sự chiến lược lớn thứ ba quốc tế sau Hoa Kỳ và Trung Quốc, [ 32 ] và là nhà nhập khẩu vũ khí lớn nhất quốc tế từ Từ năm ngoái đến 2019, nhận 50% tổng số vũ khí của Mỹ xuất khẩu sang Trung Đông. [ 33 ] [ 34 ] Theo BICC, Ả Rập Xê Út là vương quốc quân sự chiến lược hóa thứ 28 trên quốc tế và có chất lượng trang thiết bị quân sự chiến lược tốt nhất trong khu vực, sau Israel. [ 35 ] Tuy nhiên, trong những năm gần đây, liên tục có những lời lôi kéo ngừng bán vũ khí cho Ả Rập Xê Út, hầu hết do những cáo buộc tội ác cuộc chiến tranh ở Yemen [ 36 ] và đặc biệt quan trọng là sau vụ ám sát Jamal Khashoggi. [ 37 ] [ 38 ]Ả Rập Xê Út được coi là cả một cường quốc và nước trung gian thương lượng trong khu vực. [ 39 ] [ 40 ] Nền kinh tế tài chính Ả Rập Xê Út là nền kinh tế tài chính lớn nhất ở Trung Đông và lớn thứ 19 trên quốc tế. Ả Rập Xê Út cũng là một trong những vương quốc có dân số trẻ nhất quốc tế, với khoảng chừng 50 % dân số 34,2 triệu người dưới 25 tuổi. [ 41 ] Ngoài là thành viên của Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh, Ả Rập Xê Út còn là thành viên tích cực và sáng lập của Liên hợp quốc, Tổ chức Hợp tác Hồi giáo, Liên đoàn Ả Rập và OPEC .
Có dẫn chứng cho thấy loài người cư trú tại bán đảo Ả Rập từ khoảng chừng 125.000 năm trước. [ 42 ] Trong thời cổ đại, bán đảo Ả Rập đóng vai trò là một hiên chạy mậu dịch và biểu lộ một số ít nền văn minh. Tôn giáo của dân cư bán đảo Ả Rập thời kỳ tiền Hồi giáo gồm có những đức tin đa thần địa phương, Cơ Đốc giáo Ả Rập, Cảnh giáo, Do Thái giáo và Hỏa giáo. [ 43 ] Văn minh Al-Magar thời tiền sử hình thành tại TT của bán đảo Ả Rập, đặc biệt quan trọng là tại Najd. Al-Magar là nơi tiên phong diễn ra thuần hóa động vật hoang dã trong thời kỳ đồ đá mới, đặc biệt quan trọng là ngựa. [ 44 ] Dilmun là một trong những nền văn minh cổ đại tại Trung Đông và tại bán đảo Ả Rập. [ 45 ] [ 46 ] Đây là một TT mậu dịch lớn, và vào lúc tối thịnh nó trấn áp những tuyến mậu dịch qua vịnh Ba Tư. [ 47 ] [ 48 ] Văn minh Dilmun bao trùm phần phía đông của bán đảo Ả Rập, đặc biệt quan trọng là Vùng Đông của Ả Rập Xê Út. Một trong số những câu khắc sớm nhất ghi tên Dilmun là của Quốc vương Ur-Nanshe xứ Lagash ( khoảng chừng 2300 TCN ) [ 49 ]Văn minh Thamud tại Hejaz được cho là lê dài từ thiên niên kỷ thứ nhất TCN đến gần thời kỳ Muhammad. Ghi nhận được trên 9.000 câu khắc Thamud tại tây nam Ả Rập Xê Út. [ 50 ] Vương quốc Lihyan ( لحيان ) hay Dedan là một vương quốc Bắc Ả Rập cổ đại, nằm tại tây-bắc của chủ quyền lãnh thổ Ả Rập Xê Út ngày này, có những câu khắc cổ đại có niên đại từ khoảng chừng thế kỷ VI đến IV TCN. [ 51 ] Kindah là một vương quốc bộ lạc được xây dựng tại khu vực Najd, những quốc vương nước này có ảnh hưởng tác động đến một số ít bộ lạc link tuy nhiên dựa trên thanh thế cá thể hơn là quyền uy xử lý cưỡng chế. Thủ đô tiên phong của Kindah là Qaryat Dhāt Kāhil, nay gọi là Qaryat al-Fāw. [ 52 ]

Thời kỳ Hồi giáo[sửa|sửa mã nguồn]

Trận Badr có tính then chốt trong thời kỳ đầu của Hồi giáo, diễn ra ngày 13 tháng 3 năm 624.Thời kỳ tiền Hồi giáo, bên cạnh 1 số ít ít những khu định cư mậu dịch đô thị ( như Mecca và Medina ), hầu hết Ả Rập Xê Út thời nay có dân cư thuộc những xã hội bộ lạc du mục trong hoang mạc khắc nghiệt. [ 53 ] Nhà tiên tri Hồi giáo Muhammad sinh tại Mecca vào khoảng chừng năm 571. Đến đầu thế kỷ VII, Muhammad thống nhất những bộ lạc khác nhau trên bán đảo và lập nên một chính thể tôn giáo Hồi giáo duy nhất. [ 54 ]Sau khi Muhammad từ trần vào năm 632, những môn đồ của ông nhanh gọn bành trướng chủ quyền lãnh thổ Hồi giáo ra ngoài bán đảo Ả Rập, chinh phục được chủ quyền lãnh thổ to lớn ( từ bán đảo Iberia ở phía tây đến Pakistan ngày này ở phía đông ) trong khoảng chừng vài thập niên. Kết quả là bán đảo Ả Rập nhanh gọn trở thành một khu vực ngoại biên về chính trị của quốc tế Hồi giáo do trọng tâm được chuyển đến những vùng đất bị chinh phục tuy nhiên tăng trưởng hơn. [ 54 ] Từ thế kỷ X đến đầu thế kỷ XX, Mecca và Medina nằm dưới quyền trấn áp của một quân chủ Ả Rập địa phương mang hiệu là Sharif của Mecca, tuy nhiên Sharif trong hầu hết tiến trình này đều trung thành với chủ với một đế quốc Hồi giáo lớn đặt tại Baghdad, Cairo hoặc Istanbul. Hầu hết phần còn lại của Ả Rập Xê Út thời nay quay lại quyền quản lý bộ lạc truyền thống cuội nguồn. [ 55 ] [ 56 ]Trong hầu hết thế kỷ X, giáo phái Qarmat thuộc hệ Shia Isma’il là thế lực quyền lực tối cao nhất tại vịnh Ba Tư. Năm 930, giáo phái Qarmat cướp phá Mecca, xúc phạm quốc tế Hồi giáo, đặc biệt quan trọng là khi họ trộm Đá Đen. [ 57 ]Trong thế kỷ XVI, Đế quốc Ottoman sáp nhập khu vực duyên hải biển Đỏ và vịnh Ba Tư ( Hejaz, Asir và Al-Ahsa ) và yêu sách quyền bá chủ so với khu vực nội lục. Một nguyên do là nhằm mục đích ngăn cản nỗ lực của Bồ Đào Nha nhằm mục đích tiến công biển Đỏ và Ấn Độ Dương. [ 58 ] Mức độ trấn áp của Ottoman so với những vùng đất này đổi khác trong bốn trăm năm sau đó cùng với dịch chuyển mạnh yếu của quyền lực tối cao TW đế quốc. [ 59 ]

Thành lập triều đại Saudi[sửa|sửa mã nguồn]

Bán hòn đảo Ả Rập năm 1914 .Hoàng tộc Al Saud lúc bấy giờ khởi xướng tại Nejd thuộc TT bán đảo Ả Rập vào năm 1744, khi người sáng lập triều đại là Muhammad bin Saud hội quân với người sáng lập trào lưu Wahhabi là Muhammad ibn Abd al-Wahhab, [ 60 ] Wahhabi là một hình thức đạo đức khắc nghiệt thuộc hệ Hồi giáo Sunni. [ 61 ] Liên minh này hình thành trong thế kỷ XVIII giúp cung ứng động lực tư tưởng để gia tộc Saud bành trướng và vẫn là cơ sở của quyền lực tối cao triều đại Ả Rập Xê Út thời nay. [ 62 ]Quốc gia tiên phong của gia tộc Saud được xây dựng vào năm 1744 tại khu vực quanh Riyadh, vương quốc này bành trướng nhanh gọn và trong thời hạn ngắn từng trấn áp hầu hết chủ quyền lãnh thổ lúc bấy giờ của Ả Rập Xê Út, [ 63 ] tuy nhiên đến năm 1818 thì bị Phó vương Ai Cập của Ottoman là Mohammed Ali Pasha tàn phá. [ 64 ] Quốc gia thứ nhì của gia tộc Saud có quy mô nhỏ hơn nhiều được xây dựng vào năm 1824 và hầu hết nằm tại Nejd. Trong suốt thời hạn còn lại của thế kỷ XIX, gia tộc Saud tranh giành quyền trấn áp khu vực nội lục của Ả Rập Xê Út ngày này với một gia tộc thống trị Ả Rập khác là Rashid. Đến năm 1891, gia tộc Rashid giành thắng lợi và gia tộc Saud bị đẩy đi lưu vong tại Kuwait. [ 55 ] Abdul Aziz Ibn Saud là quốc vương tiên phong của Ả Rập Xê Út .Vào lúc khởi đầu thế kỷ XX, Đế quốc Ottoman liên tục trấn áp hoặc có quyền bá chủ so với hầu hết bán đảo. Dưới quyền bá chủ này, bán đảo Ả Rập nằm dưới quyền quản lý của nhiều người thống trị bộ lạc, [ 65 ] [ 66 ] trong đó Sharif của Mecca có lợi thế và quản lý Hejaz. [ 67 ] Năm 1902, Abdul Aziz – sau này gọi là Ibn Saud – tái chiếm Riyadh khiến gia tộc Saud quay trở lại Nejd. [ 55 ] Ibn Saud giành được ủng hộ của Ikhwan, một đội quân bộ lạc lấy cảm hứng từ giáo phái Wahhabi và do Faisal Al-Dawish chỉ huy, đội quân này tăng trưởng nhanh gọn sau khi xây dựng vào năm 1912. [ 68 ] Với trợ giúp từ Ikhwan, Ibn Saud chiếm được Al-Ahsa ( Đông Ả Rập ) từ Ottoman vào năm 1913 .Năm 1916, được Anh khuyến khích và tương hỗ ( Anh giao tranh với Ottoman trong Chiến tranh quốc tế thứ nhất ), Sharif của Mecca là Hussein bin Ali chỉ huy một khởi nghĩa liên Ả Rập chống lại Đế quốc Ottoman nhằm mục đích lập nên một vương quốc Ả Rập thống nhất. [ 69 ] Mặc dù khởi nghĩa Ả Rập 1916 – 1918 thất bại về tiềm năng, tuy nhiên thắng lợi của Đồng Minh trong Chiến tranh quốc tế thứ nhất dẫn đến kết thúc quyền bá chủ và trấn áp của Ottoman tại bán đảo Ả Rập. [ 70 ]Ibn Saud tránh can dự vào khởi nghĩa Ả Rập, thay vào đó ông liên tục đấu tranh với gia tộc Rashid. Sau thắng lợi sau cuối trước gia tộc này, ông lấy hiệu là Sultan của Nejd vào năm 1921. Nhờ giúp sức từ Ikhwan, ông chinh phục Hejaz vào năm 1924 – 25 và vào ngày 10 tháng 1 năm 1926, Ibn Saud tự xưng là Quốc vương Hejaz. [ 71 ] Một năm sau, ông lấy thêm hiệu là Quốc vương Nejd. Trong 5 năm sau đó, ông quản lý hai bộ phận này với vị thế là những thực thể riêng không liên quan gì đến nhau. [ 55 ]

Sau khi chinh phục Hejaz, mục tiêu của giới lãnh đạo Ikhwan chuyển sang bành trướng lãnh địa Wahhabi đến các xứ bảo hộ của Anh là Ngoại Jordan, Iraq và Kuwait, và họ bắt đầu tấn công các lãnh thổ này. Tuy nhiên, Ibn Saud phản đối việc này do nhận thức được nguy hiểm từ một cuộc xung đột trực tiếp với Anh. Trong khi đó, Ikhwan trở nên vỡ mộng trước các chính sách đối nội của Ibn Saud mà theo đó ủng hộ hiện đại hóa và tăng số lượng người ngoại quốc phi Hồi giáo trong nước. Do đó, họ quay sang chống lại Ibn Saud, và sau 2 năm giao tranh, họ thất bại trong trận Sabilla vào năm 1929.[72] Năm 1932, hai vương quốc Hejaz và Nejd thống nhất thành Vương quốc Ả Rập Xê Út.[55]

Hậu thống nhất[sửa|sửa mã nguồn]

Vương quốc khi xây dựng là một trong những vương quốc nghèo nhất trên quốc tế, dựa vào thu nhập hạn chế từ nông nghiệp và hành hương. [ 73 ] Năm 1938, phát hiện trữ lượng dầu mỏ lớn tại khu vực Al-Ahsa dọc duyên hải vịnh Ba Tư, và việc tăng trưởng tổng lực những mỏ dầu khởi đầu vào năm 1941 dưới quyền Công ty Aramco do Hoa Kỳ trấn áp. Dầu mỏ mang lại cho Ả Rập Xê Út sự thịnh vượng về kinh tế tài chính và đòn kích bẩy chính trị đáng kể trên trường quốc tế. [ 55 ]Sinh hoạt văn hóa truyền thống tăng trưởng nhanh gọn, hầu hết là tại Hejaz, nơi đây là TT của báo chí truyền thông và đài phát thanh. Tuy nhiên, dòng chảy lớn những công nhân ngoại bang tại Ả Rập Xê Út trong ngành công nghiệp dầu khí làm ngày càng tăng khuynh hướng bài ngoại vốn sống sót từ trước đó. Đồng thời, chính phủ nước nhà trở nên tiêu tốn lãng phí và xa xỉ. Đến thập niên 1950, điều này dẫn đến thâm hụt ngân sách cơ quan chính phủ lớn và vay nợ quốc tế quá mức. [ 55 ]Năm 1953, Saud kế vị cha làm quốc vương, tuy nhiên đến năm 1964 ông bị phế truất và hoàng vị về tay người em khác mẹ của ông là Faisal sau một cuộc kình địch quyết liệt, được thôi thúc từ hoài nghi trong hoàng tộc về năng lượng của Saud. Năm 1972, Ả Rập Xê Út giành được 20 % quyền trấn áp tại Aramco, làm giảm đi trấn áp của Hoa Kỳ so với dầu mỏ vương quốc .
Dammam số 7, giếng dầu thương mại tiên phong tại Ả Rập Xê Út, khai thác dầu từ 4 tháng 3 năm 1938Năm 1973, Ả Rập Xê Út chỉ huy một cuộc tẩy chay bằng dầu mỏ chống lại những vương quốc Phương Tây ủng hộ Israel trong cuộc chiến tranh Yom Kippur. Giá dầu tăng gấp bốn lần. [ 55 ] Năm 1975, Faisal bị một cháu trai tên là Faisal bin Musaid ám sát và người kế vị ông là em trai khác mẹ Khalid. [ 74 ]Đến năm 1976, Ả Rập Xê Út trở thành quốc gia sản xuất dầu lớn nhất trên quốc tế. [ 75 ] Trong thời hạn Khalid quản lý, Ả Rập Xê Út trải qua tăng trưởng cực kỳ nhanh gọn về kinh tế tài chính và xã hội, đổi khác mạng lưới hệ thống hạ tầng và giáo dục của vương quốc ; [ 55 ] về chủ trương đối ngoại, quan hệ mật thiết với Hoa Kỳ được tăng trưởng. [ 74 ] Năm 1979, có hai sự kiện khiến cơ quan chính phủ lo lắng rất nhiều, [ 76 ] và có tác động ảnh hưởng vĩnh viễn đến chủ trương đối ngoại và đối nội của Ả Rập Xê Út. Thứ nhất là Cách mạng Hồi giáo Iran, chính phủ nước nhà quan ngại rằng hội đồng Shia thiểu số tại Vùng Đông ( nơi có những mỏ dầu ) hoàn toàn có thể làm mưa làm gió do tác động ảnh hưởng từ những đạo hữu Iran của họ. Thực tế đã diễn ra 1 số ít cuộc khởi nghĩa chống chính phủ nước nhà trong khu vực như khởi nghĩa Qatif 1979. [ 77 ] Sự kiện thứ nhì là những thành phần quá khích Hồi giáo chiếm giữ Đại Thánh đường tại Mecca. Các chiến binh tham gia một phần là do tức giận trước điều mà họ cho là thực chất tham nhũng và phi Hồi giáo của cơ quan chính phủ Ả Rập Xê Út. [ 77 ] nhà nước giành lại quyền trấn áp thánh đường sau mười ngày. Hoàng gia Ả Rập Xê Út phản ứng bằng việc thực thi khắt khe hơn những quy tắc tôn giáo và xã hội truyền thống cuội nguồn và trao cho Ulema ( học giả Hồi giáo ) vai trò lớn hơn trong chính phủ nước nhà. [ 78 ] Tuy nhiên, chủ nghĩa Hồi giáo liên tục tăng trưởng can đảm và mạnh mẽ. [ 79 ] Năm 1980, Ả Rập Xê Út mua lại CP của Hoa Kỳ trong Aramco. [ 80 ] Quốc vương Khalid từ trần vào năm 1982, người kế vị là em trai ông Fahd. Fahd liên tục tăng trưởng quan hệ mật thiết với Hoa Kỳ và tăng cường mua thiết bị quân sự chiến lược của Hoa Kỳ và Anh. [ 55 ]Lượng của cải lớn bắt nguồn từ thu nhập dầu mỏ mở màn có tác động ảnh hưởng lớn hơn lên xã hội Ả Rập Xê Út. Nó dẫn đến hiện đại hóa kỹ thuật, đô thị hóa, giáo dục đại chúng và tạo ra những phương tiện đi lại tiếp thị quảng cáo mới một cách nhanh gọn. Điều này cộng với việc lượng lớn công nhân ngoại bang hiện hữu ngày càng tăng đã gây tác động ảnh hưởng lớn đến quy tắc và giá trị Ả Rập Xê Út truyền thống lịch sử. Mặc dù có đổi khác lớn trong hoạt động và sinh hoạt xã hội và kinh tế tài chính trong nước, tuy nhiên quyền lực tối cao vẫn do hoàng gia nắm độc quyền [ 55 ] dẫn đến bất mãn trong nhiều công dân và họ mở màn tìm cách tham gia thoáng đãng hơn trong cơ quan chính phủ. [ 81 ]Trong thập niên 1980, Ả Rập Xê Út đã chi 25 tỷ USD để tương hỗ Saddam Hussein trong Chiến tranh Iran – Iraq. [ 82 ] Tuy nhiên, Ả Rập Xê Út lên án Iraq xâm lược Kuwait vào năm 1990 và nhu yếu Hoa Kỳ can thiệp. [ 55 ] Quốc vương Fahd được cho phép binh sĩ Hoa Kỳ và liên quân được đồn trú tại Ả Rập Xê Út. Ông mời cơ quan chính phủ Kuwait và nhiều công dân nước này đến sống tại Ả Rập Xê Út, tuy nhiên trục xuất những công dân Yemen và Jordan do chính phủ nước nhà hai nước đó ủng hộ Iraq. Năm 1991, quân đội Ả Rập Xê Út tham gia oanh tạc Iraq cũng như tiến công trên bộ nhằm mục đích giúp giải phóng Kuwait .Quan hệ giữa Ả Rập Xê Út và Phương Tây mở màn gây lo lắng ngày càng lớn cho 1 số ít ulema và người điều tra và nghiên cứu luật sharia, và là một trong những vấn đề dẫn đến ngày càng tăng những hoạt động giải trí khủng bố Hồi giáo tại Ả Rập Xê Út, cũng như những cuộc tiến công khủng bố Hồi giáo tại Phương Tây của công dân Ả Rập Xê Út. Osama bin Laden là một công dân Ả Rập Xê Út ( cho đến khi bị tước quốc tịch vào năm 1994 ) ; 15 trong số 19 thành phần khủng bố tham gia những cuộc tiến công 11 tháng 9 năm 2001 tại Hoa Kỳ là công dân Ả Rập Xê Út. [ 83 ] Các đường ống dầu và khí tại Trung ĐôngChủ nghĩa Hồi giáo không phải là nguồn gốc thù địch duy nhất so với cơ quan chính phủ. Mặc dù vương quốc cực kỳ giàu sang, tuy nhiên kinh tế tài chính vương quốc gần như đình đốn. Thuế cao và ngày càng tăng thất nghiệp góp thêm phần vào bất mãn, bộc lộ trong ngày càng tăng không ổn định dân sự, và bất mãn với hoàng tộc. Để đối phó, Quốc vương Fahd khởi xướng 1 số ít ” cải cách ” hạn chế. Trong tháng 3 năm 1992, ông cho thi hành ” Luật Cơ bản “, trong đó nhấn mạnh vấn đề những nghĩa vụ và trách nhiệm và nghĩa vụ và trách nhiệm của một quân chủ. Trong tháng 12 năm 1993, Hội đồng Cố vấn được xây dựng, tuy nhiên thành viên đều do Quốc vương lựa chọn. Fahd làm rõ rằng tâm lý mình không có dân chủ : ” Một mạng lưới hệ thống dựa trên tuyển cử không tương thích với tín ngưỡng Hồi giáo của tất cả chúng ta. ” [ 55 ]Năm 1995, Fahd bị đột quỵ, Thái tử Abdullah đảm nhiệm vai trò nhiếp chính trên trong thực tiễn. Tuy nhiên, quyền lực tối cao của ông bị cản trở do xung đột với những em trai cùng mẹ của Fahd. [ 84 ] Từ thập niên 1990, những tín hiệu bất mãn liên tục, gồm có một loạt cuộc đánh bom và xung đột vũ trang tại Riyadh, Jeddah, Yanbu và Khobar năm 2003 – 2004. [ 85 ] Năm 2005, những cuộc bầu cử cấp đô thị toàn nước lần tiên phong được tổ chức triển khai, tuy nhiên phái đẹp không được phép tham gia. [ 55 ]Năm 2005, Fahd từ trần và Abdullah kế vị, ông liên tục chủ trương cải cách tối thiểu và trấn áp ngặt nghèo những phản đối. Quốc vương thi hành một số ít cải cách kinh tế tài chính nhằm mục đích khiến quốc gia giảm nhờ vào vào thu nhập từ dầu mỏ : bãi bỏ pháp luật ở quy mô hạn chế, khuyến khích góp vốn đầu tư quốc tế, và tư hữu hóa. Năm 2009, Abdullah công bố một loạt đổi khác cấp cơ quan chính phủ về tư pháp, lực lượng vũ trang, và nhiều bộ nhằm mục đích hiện đại hóa những thể chế này. [ 55 ]Ngày 29 tháng 1 năm 2011, hàng trăm người biểu tình tụ tập tại thành phố Jeddah trong một cuộc biểu dương khan hiếm nhằm mục đích chỉ trích hạ tầng yếu kém tại thành phố sau khi những trận lụt quét qua thành phố làm 11 người chết. [ 86 ] Cảnh sát ngưng cuộc tuần hành và bắt giữ nhiều người tham gia. [ 87 ] Kể từ năm 2011, Ả Rập Xê Út chịu ảnh hưởng tác động từ làn sóng ” Mùa xuân Ả Rập “. [ 88 ] Nhằm đối phó, vào ngày 22 tháng 2 năm 2011, Abdullah công bố một loạt quyền lợi và nghĩa vụ cho công dân trị giá 36 tỷ USD, trong đó 10,7 tỷ USD dành cho nhà ở. [ 89 ] Ngày 18 tháng 3 cùng năm, Abdullah công bố một gói trị giá 93 tỷ USD, gồm có 500.000 căn nhà mới với ngân sách 67 tỷ USD, và tạo thêm 60.000 việc làm bảo mật an ninh mới. [ 90 ] [ 91 ] Abdullah được cho phép phái đẹp bầu cử và ứng cử trong bầu cử cấp đô thị năm năm ngoái, và phái đẹp cũng được đề cử vào Hội đồng Cố vấn. [ 92 ] Ngày 23 tháng 1 năm năm ngoái, Abdullah từ trần, người kế vị là em trai khác mẹ Salman. [ 93 ]

Ả Rập Xê Út là một quốc gia quân chủ chuyên chế.[94] Tuy nhiên, theo Luật Cơ bản được phê chuẩn vào năm 1992, quốc vương cần phải tuân theo luật Sharia và kinh Quran, trong khi Quran và Sunnah (lời dạy của Muhammad) được tuyên bố là hiến pháp của quốc gia.[95] Không có các chính đảng, và không có bầu cử cấp quốc gia tại Ả Rập Xê Út.[94] Các nhà phê bình xem đây là một chế độ độc tài chuyên chế.[96] The Economist xếp hạng chính phủ Ả Rập Xê Út là chính phủ chuyên chế đứng thứ 5/167 trong Chỉ số dân chủ 2012 của họ,[97] còn Freedom House xếp hạng vương quốc này là không tự do”, với điểm số thấp nhất vào năm 2013.[98]

Chính trị tại Ả Rập Xê Út diễn ra trên hai đấu trường riêng không liên quan gì đến nhau : nội bộ hoàng tộc Saud, và giữa hoàng tộc với phần còn lại trong xã hội vương quốc. [ 99 ] Ngoài hoàng tộc Saud, quyền tham gia tiến trình chính trị bị hạn chế trong một nhóm tương đối nhỏ dân chúng và dưới hình thức cố vấn cho hoàng tộc trong những quyết định hành động trọng đại, gồm có ulema, những sheikh ( tù trưởng ) bộ lạc và thành viên của những mái ấm gia đình thương nghiệp quan trọng. [ 100 ]Theo tục lệ, toàn

bộ nam giới đến tuổi thành niên có quyền kiến nghị trực tiếp đến quốc vương thông qua hội nghị bộ lạc truyền thống được gọi là majlis.[101] Trên nhiều mặt, cách tiếp cận với chính phủ ít khác biệt với hệ thống cai trị bộ lạc truyền thống. Bản sắc bộ lạc vẫn còn mạnh, và ngoài hoàng tộc thì ảnh hưởng chính trị thường được xác định theo liên hệ bộ lạc, theo đó sheikh của các bộ lạc duy trì mức độ ảnh hưởng đáng kể đối với các sự kiện địa phương và quốc gia.[100] Trong thời gian gần đây, chính phủ có các bước đi hạn chế nhằm mở rộng quyền tham gia chính trị, chẳng hạn như lập Hội đồng Cố vấn vào đầu thập niên 1990 và lập Diễn đàn Đối thoại Quốc gia vào năm 2003.[102]

Quyền quản lý của gia tộc Saud đối lập với phản đối chính trị từ bốn nhóm : những nhà hoạt động giải trí theo chủ nghĩa Hồi giáo Sunni ; những nhà phê bình theo chủ nghĩa tự do ; hội đồng thiểu số Hồi giáo Shia — đặc biệt quan trọng là tại Vùng Đông ; những đối thủ cạnh tranh trường kỳ đặc trưng có tính bộ lạc và theo chủ nghĩa địa phương ( ví dụ điển hình tại Hejaz ). [ 103 ] Trong đó, những nhà hoạt động giải trí theo chủ nghĩa Hồi giáo là mối đe doạ đáng quan tâm nhất và trong thời hạn gần đây đã gây ra 1 số ít hành vi đấm đá bạo lực hoặc khủng bố tại Ả Rập Xê Út. [ 85 ]

Chế độ quân chủ và hoàng tộc[sửa|sửa mã nguồn]

Quốc vương nắm giữ quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp [ 100 ] và chiếu chỉ tạo thành cơ sở cho pháp lý vương quốc. [ 104 ] Quốc vương đồng thời là thủ tướng, và chủ trì Hội đồng Bộ trưởng ( Majlis al-Wuzarāʾ ) .Hoàng tộc chi phối mạng lưới hệ thống chính trị. Do hoàng tộc có số lượng thành viên phần đông nên họ hoàn toàn có thể trấn áp hầu hết những chức vụ quan trọng của vương quốc, tham gia và hiện hữu trong mọi Lever cơ quan chính phủ. [ 105 ] Số lượng thân vương ước tính lên tới 7.000 ( khoảng chừng năm 2010 ), trong đó có quyền lực tối cao và ảnh hưởng tác động nhất là những hậu duệ phái mạnh của quốc vương khai quốc Ibn Saud. [ 106 ] Các chức vụ bộ trưởng liên nghành quan trọng thường được dành cho hoàng tộc, [ 94 ] cũng như là 13 chức vụ thống đốc vùng. [ 107 ]Các chức vụ chính trị và chính phủ nước nhà dài hạn dẫn đến hình thành ” những đất phong quyền lực tối cao ” cho những thân vương cấp cao, [ 108 ] như Quốc vương Abdullah từng là Tư lệnh Vệ binh Quốc gia từ năm 1963 ( cho đến năm 2010, khi ông chỉ định con trai mình sửa chữa thay thế ), [ 109 ] Quốc vương Salman giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng và Hàng không quy trình tiến độ 2011 – năm ngoái, và giữ chức Thống đốc tỉnh Riyadh từ năm 1962 đến năm 2011. [ 110 ] Con trai Quốc vương Salman là Mohammad bin Salman tiếp sau làm Bộ trưởng Quốc phòng. [ 111 ]Hoàng tộc trên phương diện chính trị bị phân thành những phái hệ dựa trên lòng trung thành với chủ theo dòng dõi, tham vọng cá thể và tư tưởng, do đó hay xảy ra nạn tham nhũng. [ 99 ] Phái hệ dòng dõi có quyền lực tối cao nhất được gọi là ‘ Sudairi Bảy ‘, gồm những đồng đội cùng cha cùng mẹ với Quốc vương Fahd và những hậu duệ của họ. [ 112 ] Phân chia tư tưởng gồm có những yếu tố về vận tốc và phương hướng cải cách, [ 113 ] và vai trò của ulema nên được tăng lên hay giảm xuống. Tồn tại phân tranh trong hoàng tộc về yếu tố người kế vị. [ 112 ] [ 114 ] Trong nhiều năm, cơ quan chính phủ Ả Rập Xê Út và hoàng tộc liên tục bị cáo buộc tham nhũng. [ 115 ] Tại một vương quốc được cho là ” thuộc về ” hoàng tộc và quốc hiệu đặt theo họ của hoàng tộc, [ 10 ] ranh giới giữa gia tài vương quốc và của cải cá thể của những thân vương cấp cao là điều mập mờ. [ 106 ]

Al ash-Sheikh và vai trò của ulema[sửa|sửa mã nguồn]

Ả Rập Xê Út hầu hết là vương quốc duy nhất trao cho Ulema ( thể chế gồm những thủ lĩnh tôn giáo và luật gia Hồi giáo ) vai trò trực tiếp trong cơ quan chính phủ, [ 116 ] vương quốc duy nhất tương tự như là Iran. [ 117 ] Ulema có tác động ảnh hưởng then chốt trong những quyết định hành động trọng đại của cơ quan chính phủ, như áp đặt cấm vận dầu mỏ vào năm 1973 và mời binh sĩ ngoại bang đến Ả Rập Xê Út vào năm 1990. [ 118 ] Ngoài ra, họ có vai trò quan trọng trong mạng lưới hệ thống tư pháp và giáo dục [ 119 ] và có độc quyền về quyền lực tối cao trong khoanh vùng phạm vi đạo đức tôn giáo và xã hội. [ 120 ]Cho đến thập niên 1970, do thịnh vượng từ dầu mỏ và vương quốc được hiện đại hóa, xã hội Ả Rập Xê Út diễn ra những biến chuyển quan trọng và quyền lực tối cao của Ulema bị suy thoái và khủng hoảng. [ 121 ] Tuy nhiên, tình hình biến hóa sau khi những thành phần Hồi giáo cấp tiến chiếm giữ Đại Thánh đường tại Mecca vào năm 1979. [ 122 ] nhà nước phản ứng bằng cách củng cố quyền lực tối cao của Ulema và ngày càng tăng tương hỗ kinh tế tài chính cho họ : [ 78 ] họ được trao quyền trấn áp lớn hơn so với mạng lưới hệ thống giáo dục [ 122 ] và được phép thực thi nghiêm khắc hơn những quy tắc Wahhabi về đạo đức và hành vi xã hội. [ 78 ] Sau khi đăng cơ vào năm 2005, Quốc vương Abdullah triển khai những bước tiến nhằm mục đích giảm quyền lực tối cao của Ulema, ví dụ điển hình chuyển quyền trấn áp giáo dục trẻ em gái sang Bộ Giáo dục đào tạo. [ 123 ]Ulema có truyền thống cuội nguồn do gia tộc Al ash-Sheikh chỉ huy, [ 124 ] đây là gia tộc tôn giáo đứng đầu vương quốc. [ 120 ] Thành viên gia tộc Al ash-Sheikh là hậu duệ của Muhammad ibn Abd al-Wahhab ( 1703 – 1792 ), là người sáng lập giáo phái Wahhabi thuộc hệ Hồi giáo Sunni, giáo phái này hiện chi phối Ả Rập Xê Út. [ 125 ] Gia tộc này có thanh thế chỉ đứng sau hoàng tộc [ 126 ] hai gia tộc hình thành một ” hiệp ước tương hỗ ” [ 127 ] và dàn xếp san sẻ quyền lực tối cao trong gần 300 năm qua. [ 118 ] Hiệp ước vẫn còn cho đến nay, [ 127 ] được dựa trên việc hoàng tộc duy trì quyền lực tối cao của gia tộc Al ash-Sheikh trong những yếu tố tôn giáo, ủng hộ và truyền bá thuyết Wahhabi. Đổi lại, gia tộc Al ash-Sheikh ủng hộ quyền lực tối cao chính trị của hoàng tộc [ 128 ] do đó sử dụng quyền lực tối cao tôn giáo-đạo đức của họ để hợp pháp hóa quyền quản lý của hoàng tộc. [ 129 ] Mặc dù thế chi phối của gia tộc Al ash-Sheikh trong Ulema bị giảm bớt trong những thập niên qua, [ 130 ] tuy nhiên họ vẫn giữ những chức vụ tôn giáo quan trọng nhất và link mật thiết với hoàng tộc trải qua liên hôn ở mức độ lớn. [ 120 ]

Hệ thống tư pháp[sửa|sửa mã nguồn]

[131]Các đoạn trong kinh Quran. Quran là hiến pháp chính thức của vương quốc và là nguồn hầu hết của pháp luật. Ả Rập Xê Út là vương quốc duy nhất tôn vinh một văn bản tôn giáo thành một tài liệu chính trị .

Nguồn chủ yếu của pháp luật Ả Rập Xê Út là Sharia bắt nguồn từ lời giáo huấn trong Qur’an và Sunnah (lời dạy của Muhammed).[104] Ả Rập Xê Út là quốc gia Hồi giáo hiện đại duy nhất không hệ thống hóa Sharia và không có hệ thống án lệ pháp lý, trao cho thẩm phán quyền sử dụng lập luận pháp luật độc lập để phán quyết. Các thẩm phán Ả Rập Xê Út có xu hướng theo các nguyên tắc của trường phái luật học Hanbali (hay fiqh) thường thấy trong các văn bản tiền hiện đại[132] và được chú ý do diễn giải theo nghĩa đen Qur’an và hadith.[133]

Thẩm phán có quyền bỏ lỡ phán quyết trước đó ( của bản thân hoặc thẩm phán khác ) và hoàn toàn có thể vận dụng cách diễn giải cá thể của mình so với Sharia trong bất kể trường hợp đơn cử nào, do đó có những bản án khác nhau mặc dầu những vụ án có vẻ như giống nhau, [ 134 ] nên khó khăn vất vả trong việc Dự kiến diễn giải pháp lý. [ 135 ] Hệ thống tòa án nhân dân Sharia là cỗ máy tư pháp cơ bản của Ả Rập Xê Út, những thẩm phán ( qadi ) và luật sư thuộc Ulema .

Chiếu chỉ là nguồn pháp luật chủ yếu khác; song được gọi là điều lệnh thay vì luật do phụ thuộc Sharia.[104] Các chiếu chỉ bổ sung cho Sharia trong các lĩnh vực như lao động, thương nghiệp và công ty. Ngoài ra, luật bộ lạc truyền thống và phong tục vẫn còn quan trọng.[136] Các tòa án chính phủ ngoài Sharia thường giải quyết tranh chấp liên quan đến các chiếu chỉ cụ thể.[137] Quyền kháng cáo cuối cùng từ tòa án Sharia và tòa án chính phủ thuộc về Quốc vương, và toàn bộ các tòa án theo các quy tắc Sharia về chứng cứ và thủ tục.[138]

Hệ thống tư pháp Ả Rập Xê Út bị chỉ trích vì ” những thẩm phán theo chủ nghĩa đạo đức cực đoan “, họ thường khắc nghiệt trong việc tuyên án, tuy nhiên cũng đôi lúc khoan dung và trì hoãn quá độ, như nhiều phụ nữ không hề ly hôn. [ 139 ] [ 140 ] Năm 2007, Quốc vương Abdullah ban chiếu chỉ cải cách mạng lưới hệ thống tư pháp và tạo ra một mạng lưới hệ thống TANDTC mới, [ 134 ] và đến năm 2009, ông thực thi một số ít cải biến đáng kể so với nhân sự ở cấp cao nhất khi chỉ định một thế hệ trẻ tuổi. [ 141 ] [142]Quảng trường Deera tại TT Riyadh là nơi hành quyết công cộng .Các TANDTC Ả Rập Xê Út hoàn toàn có thể tuyên án tử hình và trừng phạt thân thể, như chặt đầu, ném đá ( đến chết ), cắt cụt chi, đóng đinh, đánh roi, số lượng tuyệt đối những vụ hành quyết bị chỉ trích mạnh. [ 143 ] Tử hình hoàn toàn có thể được tuyên cho nhiều tội như giết người, hiếp dâm, cướp có vũ trang, sử dụng ma túy nhiều lần, bội giáo, thông gian, yêu thuật và ma thuật. [ 144 ] [ 145 ] [ 146 ] Hành vi tình dục đồng giới bị trừng phạt bằng cách đánh roi hoặc tử hình. [ 144 ] [ 146 ] [ 147 ] Gia đình nạn nhân bị giết hoàn toàn có thể lựa chọn nhu yếu tử hình thủ phạm, hoặc quyết định hành động khoan hồng để đổi lấy một khoản tiền diyya ( tiền máu ). [ 148 ] Quốc vương Salman và Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, Riyadh, tháng 5 năm 2017 Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama gặp Quốc vuơng Abdullah, tháng 7 năm năm trướcẢ Rập Xê Út gia nhập Liên Hiệp Quốc vào năm 1945 [ 149 ] [ 150 ] và là một thành viên sáng lập của Liên đoàn Ả Rập, Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh, Liên đoàn Thế giới Hồi giáo, và Tổ chức Hội nghị Hồi giáo ( nay là Tổ chức Hợp tác Hồi giáo ). [ 151 ] Quốc gia này giữ một vai trò điển hình nổi bật trong Quỹ Tiền tệ Quốc tế và Ngân hàng Thế giới, và tham gia Tổ chức Thương mại Thế giới vào năm 2005. [ 149 ] Ả Rập Xê Út ủng hộ hình thành Liên minh Thuế quan Ả Rập vào năm năm ngoái và một thị trường chung Ả Rập [ 152 ] vào năm 2020. [ 153 ] Kể từ năm 1960, với vị thế là thành viên sáng lập của OPEC, chủ trương giá dầu mỏ của Ả Rập Xê Út về tổng thể và toàn diện là giúp không thay đổi thị trường dầu mỏ quốc tế và nỗ lực kiểm soát và điều chỉnh dịch chuyển giá mạnh nhằm mục đích không gây hại cho những nền kinh tế tài chính phương Tây. [ 149 ] [ 154 ] Từ giữa thập niên 1970 đến năm 2002, Ả Rập Xê Út đã chi ra trên 70 tỷ USD ” viện trợ tăng trưởng hải ngoại ” ( ODA ). Tuy nhiên, có vật chứng rằng đại đa số chúng trên trong thực tiễn được dành cho truyền bá và khuếch trương giáo phái Wahhabi, điều này gây bất lợi cho những giáo phái Hồi giáo khác. [ 155 ] Tồn tại tranh luận mãnh liệt về việc liệu viện trợ của Ả Rập Xê Út và giáo phái Wahhabi đã kích động chủ nghĩa cực đoan tại những vương quốc tiếp đón hay không. [ 156 ] Hai luận điệu chính là về thực chất giáo phái Wahhabi khuyến khích tính không khoan dung và thực thi chủ nghĩa khủng bố. [ 157 ] Chỉ tính tại những vương quốc có hầu hết dân cư không theo Hồi giáo, trong bốn thập niên sau khi Faisal đăng cơ, Ả Rập Xê Út đã trả tiền kiến thiết xây dựng 1.359 thánh đường, 210 TT Hồi giáo. [ 158 ]

Ả Rập Xê Út và Hoa Kỳ là các đồng minh chiến lược,[159][160] và từ khi Barack Obama nhậm chức vào năm 2009 đến tháng 8 năm 2016, Hoa Kỳ đã bán lượng vũ khí trị giá 110 tỷ USD cho Ả Rập Xê Út.[161][162] Quan hệ giữa hai quốc gia trở nên căng thẳng sau các vụ tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001 tại Hoa Kỳ.[163] Các chính trị gia và truyền thông Hoa Kỳ cáo buộc chính phủ Ả Rập Xê Út ủng hộ chủ nghĩa khủng bố và dung thứ văn hoá jihad (thánh chiến).[164] Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton từng cho rằng Ả Rập Xê Út ủng hộ tài chính cho al-Qaida, Taliban, LeT và các tổ chức khủng bố khác.[165] Chính phủ Ả Rập bác bỏ các cáo buộc này, cùng các cáo buộc rằng họ xuất khẩu chủ nghĩa cực đoan tôn giáo hoặc văn hoá.[166]

Thánh đường Faisal tại WikiLeaks tuyên bố rằng Ả Rập Xê Út từ lâu đã có vai trò quan trọng trong chính sự Pakistan.”[167]tại Islamabad, Pakistan được đặt tên theo một quốc vương của Ả Rập Xê Út. Ả Rập Xê Út là một liên minh nhiệt tình của Pakistan, công bố rằng Ả Rập Xê Út từ lâu đã có vai trò quan trọng trong chính sự Pakistan. “Trong quốc tế Ả Rập và Hồi giáo, Ả Rập Xê Út được nhìn nhận là quốc gia thân phương Tây và thân Mỹ, [ 168 ] và họ đương nhiên là một liên minh trường kỳ của Hoa Kỳ. [ 169 ] Tuy nhiên, điều này [ 170 ] và vai trò của Ả Rập Xê Út trong cuộc chiến tranh Vùng Vịnh 1991, đặc biệt quan trọng là được cho phép binh sĩ Hoa Kỳ đồn trú trên chủ quyền lãnh thổ Ả Rập Xê Út từ năm 1991, thực thi chủ nghĩa Hồi giáo thù địch tăng trưởng trong nước. [ 171 ] Do đó, Ả Rập Xê Út trong một chừng mực nhất định đã tự tách mình khỏi Hoa Kỳ, ví dụ điển hình như phủ nhận ủng hộ hoặc tham gia cuộc xâm lược Iraq do Hoa Kỳ chỉ huy vào năm 2003. [ 100 ]Hậu quả của cuộc xâm lược năm 2003 và Mùa xuân Ả Rập khiến chế độ quân chủ Ả Rập Xê Út ngày càng tăng báo động về tác động ảnh hưởng của Iran trong khu vực. [ 172 ] Các lo lắng này được phản ánh qua lời của Quốc vương Abdullah, [ 123 ] ông từng bí hiểm thuyết phục Hoa Kỳ tiến công Iran và ” cắt cổ con rắn “. [ 173 ] Nhằm bảo vệ hoàng tộc Khalifa của Bahrain, Ả Rập Xê Út phái quân xâm nhập Bahrain để đàn áp cuộc khởi nghĩa của nhân dân Bahrain vào ngày 14 tháng 3 năm 2011. [ 174 ] nhà nước Ả Rập Xê Út nhìn nhận cuộc khởi nghĩa là một ” mối đe doạ bảo mật an ninh ” do người Shia vốn chiếm hầu hết dân cư Bahrain đặt ra. [ 174 ] Ngày 25 tháng 3 năm năm ngoái, Ả Rập Xê Út, đứng vị trí số 1 một liên minh những vương quốc Hồi giáo Sunni, [ 175 ] khởi đầu can thiệp quân sự chiến lược tại Yemen chống lại phái Houthi thuộc hệ Hồi giáo Shia và lực lượng trung thành với chủ với cựu Tổng thống Ali Abdullah Saleh. [ 176 ]Ả Rập Xê Út được nhìn nhận là có tác động ảnh hưởng ôn hoà trong xung đột Ả Rập-Israel, định kỳ đưa ra kế hoạch hoà bình giữa Israel và người Palestine, và lên án Hezbollah. [ 177 ] Trong Mùa xuân Ả Rập, Ả Rập Xê Út cấp quyền tị nạn cho Tổng thống Zine El Abidine Ben Ali của Tunisia và Quốc vương Abdullah điện đàm với Tổng thống Hosni Mubarak của Ai Cập ( trước khi bị phế truất ) để ý kiến đề nghị trợ giúp. [ 178 ] Năm năm trước, quan hệ giữa Ả Rập Xê Út và Qatar trở nên căng thẳng mệt mỏi do Qatar ủng hộ Anh em Hồi giáo. [ 179 ] Ả Rập Xê Út từng công khai minh bạch ủng hộ Đội quân Chinh phục, [ 180 ] một nhóm thuộc lực lượng chống cơ quan chính phủ trong Nội chiến Syria mà theo báo cáo giải trình gồm có cả Mặt trận al-Nusra có link với al-Qaeda. [ 181 ] Ả Rập Xê Út là một trong những vương quốc có tỷ suất tiêu tốn quân sự chiến lược cao nhất quốc tế, 10 % GDP của vương quốc này được dành cho quân sự chiến lược. Quân đội Ả Rập Xê Út gồm có lục quân, không quân, thủy quân, phòng không, vệ binh vương quốc ( SANG ), và những lực lượng dân quân, tổng số có gần 200.000 nhân viên cấp dưới tại ngũ. Năm 2005, nhân viên cấp dưới lực lượng vũ trang : lục quân có 75.000 ; không quân có 18.000 ; phòng không có 16.000 ; thủy quân có 15.500 ( gồm có 3.000 thuỷ quân lục chiến ) ; và SANG có 75.000 binh sĩ tại ngũ và 25.000 dân quân bộ lạc. [ 182 ] Ngoài ra, còn có cơ quan tình báo quân sự chiến lược Al Mukhabarat Al A’amah .Ả Rập Xê Út có quan hệ quân sự chiến lược lâu năm với Pakistan, và từ lâu có suy đoán rằng Ả Rập Xê Út bí hiểm hỗ trợ vốn cho chương trình bom nguyên tử của Pakistan và tìm cách mua vũ khí nguyên tử từ Pakistan. [ 183 ] [ 184 ] Vệ binh Quốc gia Ả Rập Xê Út không phải lực lượng dự bị mà là một lực lượng tiền tuyến hoạt động giải trí khá đầy đủ, và bắt nguồn từ lực lượng quân sự-tôn giáo bộ lạc của Ibn Saud là Ikhwan. Vệ binh Quốc gia Ả Rập Xê Út dưới dạng lúc bấy giờ bắt nguồn từ lực lượng cá thể của Abdullah từ thập niên 1960. Vệ binh Quốc gia Ả Rập Xê Út từng là một đối trọng với phái Sudairi trong hoàng tộc. [ 185 ]

Thiết bị quân sự của Ả Rập Xê Út chủ yếu do Hoa Kỳ, Pháp và Anh cung cấp.[182] Hoa Kỳ bán trên 80 tỷ USD phần cứng quân sự cho quân đội Ả Rập Xê Út trong giai đoạn 1951-2006.[186] Năm 2013, chi tiêu quân sự của Ả Rập Xê Út tăng lên 67 tỷ USD, vượt qua Anh, Pháp và Nhật Bản để chiếm vị trí thứ tư toàn cầu.[187] Theo Viện Nghiên cứu Hoà bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), trong giai đoạn 2010–14 Ả Rập Xê Út trở thành quốc gia nhập khẩu vũ khí nhiều thứ nhì trên thế giới, tiếp nhận gấp bốn lần so với giai đoạn 2005–2009.[188] Ả Rập Xê Út chiếm 41% xuất khẩu vũ khí của Anh trong giai đoạn 2010–14.[189] Pháp cho phép bán 18 tỷ USD vũ khí cho Ả Rập Xê Út chỉ trong năm 2015.[162] Thương vụ vũ khí trị giá 15 tỷ USD với Ả Rập Xê Út vào năm 2016 được cho là thương vụ vũ khí lớn nhất trong lịch sử Canada.[190] Năm 2017, Ả Rập Xê Út và Hoa Kỳ đạt được một thoả thuận vũ khí trị giá 110 tỉ USD.[191]

Đơn vị hành chính[sửa|sửa mã nguồn]

Ả Rập Xê Út được phân thành 13 vùng[192] (tiếng Ả Rập: مناطق إدارية‎; manatiq idāriyya, số ít منطقة إدارية; mintaqah idariyya). Các vùng được chia tiếp thành 118 tỉnh (tiếng Ả Rập: محافظات‎; muhafazat, số ít محافظة; muhafazah). Con số này bao gồm 13 thủ phủ vùng, có vị thế khác biệt là đô thị (tiếng Ả Rập: أمانة‎; amanah) do thị trưởng (tiếng Ả Rập: أمين‎; amin) quản lý. Các tỉnh được chia tiếp thành huyện (tiếng Ả Rập: مراكز‎; marakiz, số ít مركز; markaz).

Các thành phố lớn[sửa|sửa mã nguồn]

Bản đồ địa hình Ả Rập Xê Út ( theo độ cao )Ả Rập Xê Út chiếm khoảng chừng 80 % bán đảo Ả Rập ( bán đảo lớn nhất quốc tế ), [ 203 ] nằm giữa vĩ tuyến 16 ° Bắc và 33 ° Bắc, giữa kinh tuyến 34 ° Đông và 56 ° Đông. Do biên giới phía nam của vương quốc với Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Oman không được phân giới đúng mực, size thực tiễn của vương quốc này chưa được xác lập. [ 203 ] CIA World Factbook ước tính diện tích quy hoạnh Ả Rập Xê Út là 2.149.690 km2 ( 830.000 dặm vuông Anh ) và xếp hạng là vương quốc rộng thứ 13 quốc tế. [ 204 ] Về phương diện địa lý, đây là vương quốc lớn nhất trên mảng Ả Rập. [ 205 ]Hoang mạc Ả Rập cùng những bán hoang mạc và vùng cây bụi có liên hệ với nó chi phối địa lý Ả Rập Xê Út. Thực tế, hoang mạc mạc Ả Rập là 1 số ít sa mạc link với nhau và gồm có 647.500 km² Rub ‘ al Khali ( ” miền hoang vu ” ) tại phần phía nam của vương quốc, là sa mạc với những đụn cát liền kề lớn nhất quốc tế. [ 100 ] [ 206 ] Hầu như không có sông hồ tại Ả Rập Xê Út, tuy nhiên có 1 số ít wadi ( thung lũng sông tiếp tục khô hạn ). Một vài khu vực phì nhiêu hình thành nhờ bồi tích tại những wadi, bồn địa, và ốc đảo. [ 100 ] Đặc điểm địa hình chính là cao nguyên TT, cao lên bất ngờ đột ngột từ biển Đỏ và dần thấp xuống Nejd và hướng ra vịnh Ba Tư. Tại duyên hải biển Đỏ, có một đồng bằng duyên hải hẹp gọi là Tihamah. Vùng Asir thuộc miền tây nam có địa hình núi non, tại đó có núi Sawda cao 3.133 m, là đỉnh điểm nhất toàn nước. [ 100 ]Ngoại trừ vùng Asir, phần còn lại của Ả Rập Xê Út có khí hậu hoang mạc nóng với nhiệt độ ban ngày cực kỳ cao và giảm bất ngờ đột ngột vào đêm hôm. Nhiệt độ trung bình vào mùa hè là khoảng chừng 45 °C, tuy nhiên hoàn toàn có thể lên đến 54 °C. Vào mùa đông, nhiệt độ hoàn toàn có thể lạnh, nhưng hiếm khi xuống dưới 0 °C. Vào mùa xuân và mùa thu, sức nóng dịu đi với nhiệt độ trung bình khoảng chừng 29 °C. Lượng mưa hàng năm cực kỳ thấp, riêng vùng Asir chịu ảnh hưởng tác động từ gió mùa Ấn Độ Dương thường Open từ tháng 10 đến tháng 3. Lượng mưa trung bình của vùng trong quá trình này là 300 mm, chiếm khoảng chừng 60 % lượng mưa hàng năm. [ 207 ]Dù có địa hình và khí hậu khô cằn, Ả Rập Xê Út lại sở hũu một hệ sinh thái phong phú, với hầu hết những sinh vật đều thích nghi tốt với điều kiện kèm theo khắc nghiệt vùng hoang mạc. Các loài động vật hoang dã đặc hữu gồm có những loài như chó sói Ả Rập, linh cẩu vằn, cầy Mangut, khỉ đầu chó, thỏ sa mạc, chuột cát, chuột nhảy. Các loài động vật hoang dã lớn như linh dương Gazelle, linh dương sừng kiếm, và báo hoa mai có số lượng tương đối nhiều cho đến thập niên 1950, tuy nhiên săn bắn bằng xe hơi làm giảm số lượng những loài này đến mức gần tuyệt chủng. Các loài chim gồm có chim cắt ( bị bắt và huấn luyện và đào tạo để săn bắt ), đại bàng, diều hâu, kền kền, gà gô cát và chào mào. Ả Rập Xê Út có 1 số ít loài rắn trong đó nhiều loài có độc, và một số ít loài thằn lằn. Hệ sinh vật biển tại vịnh Ba Tư cũng rất phong phú. Các động vật hoang dã được thuần hoá gồm lạc đà một bướu, dê, cừu, lừa và gà. Do có điều kiện kèm theo sa mạc, hệ thực vật Ả Rập Xê Út hầu hết là những cây thân thảo và cây bụi nhỏ cần ít nước. Cũng có 1 số ít khu vực đồng cỏ và cây với quy mô nhỏ tại miền nam Asir. Chà là là loài cây phổ cập. [ 100 ] Đường Quốc vương Fahd tại RiyadhẢ Rập Xê Út có nền kinh tế tài chính chỉ huy, dựa trên dầu mỏ với khoảng chừng 75 % thu ngân sách và 90 % thu nhập xuất khẩu đến từ công nghiệp dầu mỏ. Quốc gia này nhờ vào nhiều vào công nhân ngoại bang, khoảng chừng 80 % người lao động trong khu vực tư nhân không phải là công dân Ả Rập Xê Út. [ 208 ] [ 209 ] Một số thử thách so với kinh tế tài chính Ả Rập Xê Út là ngăn ngừa hoặc đảo nghịch việc suy giảm thu nhập trung bình, cải tổ giáo dục để sẵn sàng chuẩn bị cho người trẻ tuổi trở thành lực lượng lao động và phân phối cho họ việc làm, đa dạng hoá kinh tế tài chính, khuyến khích khu vực tư nhân và kiến thiết xây dựng nhà tại, giảm bớt tham nhũng và bất bình đẳng .Ngành công nghiệp dầu mỏ chiếm khoảng chừng 45 % tổng sản phẩm quốc nội danh nghĩa của Ả Rập Xê Út, trong khi khu vực tư nhân chiếm 40 %. Ả Rập Xê Út theo số liệu chính thức có trữ lượng dầu mỏ 260 tỷ thùng ( 4,1 × 1010 m3 ), chiếm khoảng chừng 20 % trữ lượng dầu mỏ được kiểm chứng của quốc tế. [ 210 ] Trong thập niên 1990, thu nhập từ dầu mỏ của Ả Rập Xê Út bị tụt giảm đáng kể, phối hợp với tỷ suất ngày càng tăng dân số cao khiến thu nhập trung bình giảm từ mức 11.700 USD vào đỉnh điểm bùng nổ dầu mỏ trong năm 1981 xuống còn 6.300 USD trong năm 1998. [ 211 ] Giá dầu mỏ sau đó tăng lên khiến GDP trung bình tăng lên, đạt 17.000 USD vào năm 2007 ( khoảng chừng 7.400 USD kiểm soát và điều chỉnh theo lạm phát kinh tế ), [ 212 ] tuy nhiên giảm xuống do giá dầu mỏ giảm từ giữa năm năm trước. [ 213 ] Văn phòng Saudi Aramco, là công ty có giá trị lớn nhất Ả Rập Xê Út và là nguồn thu nhập chính của vương quốc .Tổ chức những nước xuất khẩu dầu lửa ( OPEC ) hạn chế sản lượng dầu mỏ của những thành viên dựa trên ” trữ lượng được chứng tỏ ” của họ. Trữ lượng công bố của Ả Rập Xê Út có ít dịch chuyển kể từ năm 1980, ngoại lệ chính là lần tăng khoảng chừng 100 tỷ thùng ( 1,6 × 1010 m3 ) tiến trình 1987 – 1988. [ 214 ]Trong quá trình 2003 – 2013, 1 số ít dịch vụ trọng điểm được tư hữu hoá : phân phối nước đô thị, điện lực, viễn thông ; và một phần mạng lưới hệ thống giáo dục và y tế, trấn áp giao thông vận tải và tường trình tai nạn đáng tiếc xe hơi cũng được tư hữu hoá. Tuy nhiên, có quan điểm lo lắng về hoạt động giải trí của những thực thể được tư hữu hoá này. [ 215 ] Tháng 11 năm 2005, Ả Rập Xê Út được phê chuẩn trở thành một thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới. Ả Rập Xê Út duy trì việc cấm góp vốn đầu tư quốc tế trong 1 số ít nghành, tuy nhiên chính phủ nước nhà có kế hoạch Open 1 số ít nghành như viễn thông, bảo hiểm, truyền tải điện. nhà nước cũng thực thi nỗ lực nhằm mục đích bản địa hoá kinh tế tài chính, tức thay thế sửa chữa công nhân ngoại bang bằng công dân Ả Rập Xê Út song chỉ có thành công xuất sắc hạn chế. [ 216 ]Ả Rập có những kế hoạch tăng trưởng 5 năm kể từ năm 1970. Trong số những kế hoạch này có tiến hành ” những thành phố kinh tế tài chính ” ( như King Abdullah Economic City ) được hoàn thành xong cho đến năm 2020, nhằm mục đích đa dạng hoá kinh tế tài chính và phân phối việc làm. Tính đến năm 2013 có bốn thành phố được lập kế hoạch. [ 217 ] Quốc vương công bố rằng thu nhập trung bình sẽ tăng lên đến 33.500 USD vào năm 2020. [ 218 ] Các thành phố phân bổ khắp Ả Rập Xê Út nhằm mục đích thực thi đa dạng hoá tại mỗi khu vực .

Ngoài dầu mỏ và khí đốt, Ả Rập Xê Út còn có ngành khai thác vàng quy mô nhỏ tại khu vực Mahd adh Dhahab và các ngành khai khoáng khác, lĩnh vực nông nghiệp (đặc biệt là tại tây nam) dựa vào chà là và gia súc, và một số công việc tạm thời được tạo ra trong mỗi dịp hành hương hajj.[219] Ả Rập Xê Út khuyến khích nông nghiệp sa mạc bằng cách cung cấp trợ cấp đáng kể cũng như tiêu tốn 300 tỷ m³ nước mà hầu hết là nguồn nước không tái tạo để trồng cỏ linh lăng, ngũ cốc, thịt và sữa tại hoang mạc Ả Rập.[220] Ước tính việc tiêu thụ nguồn nước ngầm không tái tạo khiến cho 4/5 trữ lượng nước ngầm biến mất cho đến năm 2012.[221]

Ả Rập Xê Út góp vốn đầu tư đáng kể vào việc khử muối nước biển, cung ứng nước, mạng lưới hệ thống thoát nước và giải quyết và xử lý nước, làm tăng đáng kể tỷ suất dân chúng được tiếp cận nước uống và cải tổ điều kiện kèm theo vệ sinh trong những thập niên qua. Khoảng 50 % nước uống có nguồn gốc từ nước khử muối, 40 % đến từ khai thác nước ngầm và 10 % đến từ nước mặt phẳng ( đặc biệt quan trọng tại vùng núi non tây nam ). Thủ đô Riyard được cung ứng nước khử muối bơm từ vịnh Ba Tư với khoảng cách 467 km. Nhờ thu nhập từ dầu mỏ, nước được phân phối gần như không tính tiền. Mặc dù chất lượng dịch vụ được cải tổ tuy nhiên vẫn còn thấp, ví dụ điển hình tại Riyadh chỉ có nước một lần trong mỗi 2,5 ngày vào năm 2011, còn tại Jeddah chỉ có nước 9 ngày một lần. [ 222 ] Mật độ dân số Ả Rập Xê Út theo vùngDân số Ả Rập Xê Út vào tháng 7 năm năm nay được ước tính là 28,1 triệu, trong đó có 30 % ( khoảng chừng hơn 8 triệu ) [ 2 ] đến 10 triệu người nhập cư không có quyền công dân, [ 209 ] [ 223 ] tuy nhiên giới chỉ huy vương quốc này có lịch sử vẻ vang nâng khống số liệu nhân khẩu. [ 224 ] Dân số Ả Rập Xê Út tăng trưởng nhanh từ khoảng chừng năm 1950 với dân số 3 triệu, [ 225 ] và trong nhiều năm đây là một trong những vương quốc có tỷ suất sinh cao nhất trên quốc tế với khoảng chừng 3 % một năm. [ 226 ] Tuy nhiên, tổng tỷ suất sinh năm năm nay giảm xuống còn 2,11 trẻ nhỏ trên mỗi phụ nữ. [ 2 ]Thành phần dân tộc bản địa của công dân Ả Rập Xê Út có 90 % là người Ả Rập và 10 % là người lai Á-Phi. [ 227 ] Hầu hết người Ả Rập Xê Út sống tại Hejaz ( 35 % ), Najd ( 28 % ), và Vùng Đông ( 15 % ). [ 228 ]Cho đến khoảng chừng năm 1970, hầu hết người Ả Rập Xê Út sống tại nông thôn, tuy nhiên trong nửa sau của thế kỷ XX vương quốc trải qua đô thị hoá nhanh gọn. Tính đến năm 2012 khoảng chừng 80 % người Ả Rập Xê Út sống tại những khu vực đô thị lớn, đặc biệt quan trọng là Riyadh, Jeddah hay Dammam. [ 229 ]Dân số Ả Rập Xê Út khá trẻ với trên 50% dưới 25 tuổi ( 2012 ). [ 230 ] Một phần đông dân số là mang quốc tịch quốc tế. ( The CIA Factbook ước tính rằng tính đến năm 2013 người quốc tế sống tại Ả Rập Xê Út chiếm khoảng chừng 21 % dân số. [ 2 ] Cục Thống kê và tin tức Trung ương Ả Rập Xê Út ước tính số người quốc tế vào cuối năm năm trước chiếm 33 % dân số ( 10,1 triệu ). [ 231 ] Trong đó, người Ấn Độ có 1,3 triệu, người Pakistan có 1,5 triệu ( 2012 ), [ 232 ] người Ai Cập : 900.000, người Yemen : 800.000, người Bangladesh : 500.000, người Philippines : 500.000, người Jordan / Palestine : 260.000, người Indonesia : 250.000, người Sri Lanka : 350.000, người Sudan : 250.000, người Syria : 100.000 và người Thổ Nhĩ Kỳ : 100.000. [ 233 ]Người Hồi giáo quốc tế [ 234 ] sống tại vương quốc đủ 10 năm hoàn toàn có thể xin quyền công dân Ả Rập Xê Út ( ưu tiên cho người có trình độ khoa học, [ 235 ] và ngoại lệ là người Palestine trừ khi họ kết hôn với một công dân Ả Rập Xê Út. ) Ả Rập Xê Út không ký kết Công ước người Tị nạn Liên Hiệp Quốc 1951. [ 236 ] Do dân số Ả Rập Xê Út tăng trưởng và thu nhập từ xuất khẩu dầu mỏ đình trệ, khiến ngày càng tăng áp lực đè nén trong việc thay thế sửa chữa công nhân quốc tế bằng công dân, và cơ quan chính phủ Ả Rập Xê Út kỳ vọng giảm số người quốc tế tại đây. [ 237 ]Cho đến đầu thập niên 1960, số nô lệ tại Ả Rập Xê Út ước tính là 300.000. [ 238 ] Chế độ nô lệ chính thức bị bãi bỏ vào năm 1962. [ 239 ] [ 240 ] Tháp dân số Ả Rập Xê Út năm năm nayNgôn ngữ chính thức của Ả Rập Xê Út là tiếng Ả Rập. Ba phương ngữ hầu hết của người Ả Rập Xê Út là tiếng Ả Rập Hejaz ( khoảng chừng 6 triệu người nói ), tiếng Ả Rập Najd ( khoảng chừng 8 triệu người nói ), và tiếng Ả Rập Vùng Vịnh ( khoảng chừng 0,2 triệu người nói ). Ngôn ngữ ký hiệu Ả Rập Xê Út là ngôn từ đa phần của hội đồng khiếm thính. Các hội đồng ngoại kiều lớn cũng nói ngôn từ của họ, phần đông nhất là tiếng Tagalog, tiếng Rohingya, tiếng Urdu, tiếng Ả Rập Ai Cập. [ 241 ] Có nhiều người nói tiếng Anh tại Ả Rập Xê Út vì Công ty Dầu mỏ Ả Rập-Mỹ ( SAMCO ) chi phối kinh tế tài chính Ả Rập Xê Út. Mặc dù tiếng Ả Rập là ngôn từ chính thức duy nhất, tuy nhiên nhiều khi tiếng Anh được ghi song song với tiếng Ả Rập. [ 242 ]

Hồi giáo là quốc giáo của Ả Rập Xê Út và pháp luật vương quốc yêu cầu rằng toàn bộ công dân là tín đồ Hồi giáo.[243], và gần như toàn bộ cư dân Ả Rập Xê Út là người Hồi giáo.[244][245] Khu vực Hejaz có các thành phố Mecca và Medina là cái nôi của Hồi giáo, là điểm đến trong cuộc hành hương hajj, là hai thánh địa của Hồi giáo.[246] Theo ước tính số lượng tín đồ hệ Hồi giáo Sunni tại Ả Rập Xê Út là từ 75% đến 90%, 10–25% còn lại thuộc hệ Hồi giáo Shia.[247][248][249][250][251] Thể thức chính thức và chi phối của hệ Hồi giáo Sunni tại Ả Rập Xê Út thường được gọi là Wahhabi[252] (những người đề xướng chuộng tên gọi tư tưởng Salafi, nhìn nhận Wahhabi là xúc phạm[253]) và thường được các nhà quan sát mô tả là ‘chủ nghĩa đạo đức’, ‘không khoan dung’, hay ‘cực bảo thủ’, còn các tín đồ xem đây là Hồi giáo “đích thực”. Phái này do Muhammad ibn Abd al-Wahhab thành lập trong thế kỷ XVIII tại bán đảo Ả Rập. Các phái khác như Hồi giáo Shia thiểu số bị đàn áp có hệ thống.[254] do tư tưởng Wahabbi lên án đức tin Shia.[255][256]

Theo ước tính có khoảng chừng 1,5 triệu Fan Hâm mộ Cơ Đốc giáo tại Ả Rập Xê Út, gần như là hàng loạt là công nhân quốc tế. [ 257 ] Ả Rập Xê Út được cho phép người Cơ Đốc giáo nhập cư với tư cách công nhân quốc tế để thao tác trong thời điểm tạm thời, tuy nhiên không được cho phép họ hành lễ công khai minh bạch. Tỷ lệ công dân Ả Rập Xê Út theo Cơ Đốc giáo về chính thức là không có, [ 258 ] do công dân bị cấm cải đạo khỏi Hồi giáo và nếu vi phạm sẽ bị tử hình. [ 259 ] Bất chấp điều đó, một nghiên cứu và điều tra vào năm năm ngoái ước tính rằng có 60.000 người Hồi giáo cải sang Cơ Đốc giáo tại Ả Rập Xê Út. [ 260 ] Theo Trung tâm Nghiên cứu Pew thì có 390.000 Fan Hâm mộ Ấn Độ giáo tại Ả Rập Xê Út, gần như là hàng loạt là công nhân quốc tế. [ 261 ] Theo pháp lý từ năm năm trước, Người vô thần sẽ bị xác lập là thành phần khủng bố. [ 262 ] Ả Rập Xê Út có những quan điểm và truyền thống lịch sử từ nhiều thế kỷ, thường bắt nguồn từ văn minh Ả Rập. Văn hoá này chịu ảnh hưởng tác động mạnh từ phái Hồi giáo gia bảo Wahhabi có tính đạo đức khắc nghiệt. Hồi giáo Wahhabi được cho là ” đặc thù chi phối văn hoá Ả Rập Xê Út. ” [ 11 ]

Tôn giáo trong xã hội[sửa|sửa mã nguồn]

Ả Rập Xê Út là một trong số rất ít quốc gia có cảnh sát tôn giáo (gọi là Haia hoặc Mutaween), họ tuần tra trên đường phố “chỉ thị điều thiện và trừng trị điều ác” bằng cách buộc tuân thủ luật về trang phục, phân tách nghiêm ngặt nam giới và nữ giới, tham dự cầu nguyện (salat) 5 lần mỗi ngày, và cấm chỉ đồ uống có cồn, và các khía cạnh khác của gia bảo

Trước năm năm nay, Ả Rập Xê Út sử dụng lịch Hồi giáo theo chu kỳ luân hồi Mặt Trăng, tuy nhiên vào năm năm nay vương quốc công bố đổi sang lịch Gregorius quốc tế so với những mục tiêu dân sự. [ 263 ]

Sinh hoạt thường nhật bị chi phối bởi việc hành lễ Hồi giáo. Các cơ sở kinh doanh đóng cửa ba hoặc bốn lần mỗi ngày trong giờ làm việc để người lao động và khách hàng cầu nguyện.[264] Cuối tuần là thứ 6 và thứ 7 do thứ 6 là ngày thánh của người Hồi giáo.[100][265] Trong nhiều năm, chỉ hai ngày lễ tôn giáo được công nhận công khai là Eid al-FitrEid al-Adha. (Eid al-Fitr là ngày lễ “lớn nhất”, có thời hạn ba ngày với các bữa tiệc hay tặng quà.[266])

Tính đến năm 2004 khoảng chừng 50% thời hạn phát sóng của truyền hình nhà nước Ả Rập Xê Út dành cho những yếu tố tôn giáo. [ 267 ] 90 % số sách xuất bản tại vương quốc là về chủ đề tôn giáo, và hầu hết bằng tiến sỹ do những ĐH trao là về điều tra và nghiên cứu Hồi giáo. [ 268 ] Trong mạng lưới hệ thống trường công, khoảng chừng 50% số tài liệu giảng dạy là về tôn giáo. Trong khi đó, phần dành cho lịch sử dân tộc, văn học, và văn hoá của quốc tế phi Hồi giáo trong 12 năm học có tổng số khoảng chừng 40 trang. [ 267 ] Sự ủng hộ của quần chúng so với cấu trúc chính trị / tôn giáo truyền thống cuội nguồn mạnh tới mức một nhà nghiên cứu nhận thấy phần đông không có ủng hộ so với những cải cách để thế tục hoá nhà nước. [ 269 ]

Do các hạn chế tôn giáo, văn hoá Ả Rập Xê Út thiếu đa dạng về biểu lộ tôn giáo, các toà nhà, lễ hội và sự kiện công cộng thường niên.[270][271] Việc kỷ niệm các ngày lễ Hồi giáo (phi-Wahhabi) như sinh nhật Muhammad và ngày Ashura, (một ngày lễ quan trọng đối với 10–25% dân số[248][249][250] theo Hồi giáo Shia), chỉ được khoan dung khi có quy mô nhỏ tại địa phương.[272] Tín đồ Shia cũng phải đối diện với kỳ thị có hệ thống trong công việc, giáo dục, tư pháp theo đánh giá của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền.[273] Các lễ hội phi Hồi giáo như Lễ Giáng Sinh và Lễ Phục Sinh hoàn toàn không được dung thứ.[274] Không được phép lập các điểm thờ phụng phi Hồi giáo tại Ả Rập Xê Út. Trong các vụ kiện bồi thường pháp lý (Diyya) người phi Hồi giáo nhận được ít hơn người Hồi giáo.[274]

Giáo phái Wahhabi chống đối bất kể sự sùng kính nào với những khu vực lịch sử dân tộc và tôn giáo quan trọng vì lo lắng hoàn toàn có thể dẫn đến thần thánh hoá, và những di tích lịch sử lịch sử dân tộc Hồi giáo quan trọng nhất ( tại Mecca và Medina ) nằm tại khu vực Hejaz. [ 246 ] Kết quả là, dưới quyền quản lý của gia tộc Saud, khoảng chừng 95 % toà nhà lịch sử dân tộc của Mecca đã bị phá huỷ vì nguyên do tôn giáo dù hầu hết chúng có niên đại trên một nghìn năm. [ 275 ] Các nhà chỉ trích cho rằng trong 50 năm, 300 di tích lịch sử lịch sử dân tộc có link với Muhammad, mái ấm gia đình và bạn hữu của ông đã biến mất, [ 276 ] chỉ còn ít hơn 20 cấu trúc còn lại tại Mecca có niên đại từ thời kỳ Muhammad. [ 277 ] Người Ả Rập Xê Út mặc phục trang truyền thống cuội nguồnTrang phục của người Ả Rập Xê Út tuân thủ khắt khe những nguyên tắc hijab ( nguyên tắc Hồi giáo về nhã nhặn, đặc biệt quan trọng trong phục trang ). Quần áo hầu hết rộng và rủ tự nhiên tuy nhiên bao trùm body toàn thân, tương thích với khí hậu hoang mạc của Ả Rập Xê Út. Theo truyền thống cuội nguồn, phái mạnh thường mặc một áo choàng dài đến mắt cá chân dệt từ vải len hoặc bông ( gọi là thawb ), cùng một keffiyeh ( khăn kẻ ô vuông làm bằng bông được giữ bằng một đai agal ) hoặc một ghutra ( một khăn trắng tuyền bằng vải bông mịn, cũng giữ bằng một agal ) trùm lên đầu. Trong những ngày nóng bức hiếm thấy, phái mạnh Ả Rập Xê Út mặc một áo choàng bằng lông lạc đà ( bisht ). Tại nơi công cộng, phái đẹp được nhu yếu mặc abaya màu đen hoặc phục trang màu đen khác bao trùm mọi phần trên khung hình bên dưới cổ ngoại trừ bàn chân và bàn tay, tuy nhiên hầu hết nữ giới che đầu để biểu lộ tôn kính tôn giáo của mình. Yêu cầu này cũng vận dụng cho phái đẹp phi Hồi giáo, và nếu không tuân thủ hoàn toàn có thể khiến công an hành vi, đặc biệt quan trọng là tại những khu vực bảo thủ hơn trong nước. Trang phục của phái đẹp thường được trang trí với hoạ tiết bộ lạc, tiền xu, sequin, sợi sắt kẽm kim loại và miếng đính. Một số phái đẹp lựa chọn che mặt phẳng niqāb còn một số ít thì không. Một số áo choàng abaya bao trùm cả phần đầu. [ 278 ]

Nghệ thuật và vui chơi[sửa|sửa mã nguồn]

Trong thập niên 1970, có nhiều rạp chiếu phim tại Ả Rập Xê Út mặc dù chúng được nhìn nhận là trái với quy tắc Wahhabi.[279] Trong phong trào Phục hưng Hồi giáo vào thập niên 1980, và để phản ứng chính trị trước sự gia tăng của hoạt động chủ nghĩa Hồi giáo, chính phủ cho đóng cửa toàn bộ các rạp chiếu phim và nhà hát[280]. Từ đầu những năm 1980, rạp chiếu phim bị cấm do các sức ép liên quan đến đạo Hồi.[281][282] Năm 2017, Ả Rập Xê Út cho phép các rạp chiếu phim mở cửa trở lại. Những rạp chiếu phim thương mại đầu tiên theo kế hoạch khai trương vào tháng 3 năm 2018. Hai bộ phim đầu tiên được công chiếu là hai phim hoạt hình The Emoji Movie – Đội quân cảm xúcCaptain Underpants: The First Epic Movie – Siêu nhân quần chip.[283][284] Dự kiến trong vòng 12 năm tới sẽ có khoảng 2.000 rạp chiếu phim hoạt động tại Ả Rập Xê Út. Đối với ngành công nghiệp điện ảnh, việc mở cửa lại rạp chiếu phim công cộng sau hơn 3 thập niên được kỳ vọng sẽ sự “cởi trói” cho hoạt động giải trí này.

Kể từ thế kỷ XVIII trở đi, trào lưu chính thống Wahhabi làm thoái chí những bước tăng trưởng thẩm mỹ và nghệ thuật nếu như chúng xích míc với giáo lý của giáo phái này. Ngoài ra, việc Hồi giáo Sunni cấm chỉ tạo ra tượng trưng cho người làm hạn chế thẩm mỹ và nghệ thuật thị giác, vốn có xu thế chịu chi phối bởi hình học, hoa văn, phác hoạ trừu tượng và thư pháp. Nhờ thu nhập từ dầu mỏ trong thế kỷ XX, đã Open những ảnh hưởng tác động từ bên ngoài như phong thái nhà tại, nội thất bên trong và phục trang phương Tây. Âm nhạc và vũ đạo luôn là bộ phận của hoạt động và sinh hoạt xã hội Ả Rập Xê Út, âm nhạc truyền thống cuội nguồn thường gắn với thơ và được hát tập thể. Các nhạc cụ gồm có rabābah ( giống vĩ cầm 3 dây ), những loại nhạc cụ gõ như ṭabl ( trống ) và ṭār ( tambourine ). Trong những vũ điệu địa phương, nổi tiếng nhất là điệu theo kiểu thượng võ ʿarḍah, gồm những hàng phái mạnh thường mang theo gươm hoặc súng, nhảy theo tiếng trống. Thơ Bedouin ( người Ả Rập du cư ), gọi là nabaṭī, vẫn rất phổ cập. [ 100 ]Kiểm duyệt làm hạn chế tăng trưởng của văn học Ả Rập Xê Út, tuy nhiên 1 số ít tiểu thuyết gia và thi nhân Ả Rập Xê Út được hoan nghênh trong quốc tế Ả Rập dù gây ra thái độ thù địch chính thức tại quê nhà. Họ gồm có Ghazi Algosaibi, Abdelrahman Munif, Turki al-Hamad và Rajaa al-Sanea. [ 285 ] [ 286 ] Bóng đá là môn thể thao vương quốc tại Ả Rập Xê Út. Đội tuyển bóng đá Ả Rập Xê Út được xem là một trong những đội tuyển bóng đá thành công xuất sắc nhất châu Á với sáu lần lọt vào chung kết Cúp bóng đá châu Á, trong đó có ba lần vô địch. Ngoài ra đội cũng từng có năm lần tham gia World Cup với thành tích tốt nhất là lọt vào vòng 16 đội năm 1994 .Lặn biển, trượt ván buồm, thuyền khơi và bóng rổ cũng phổ cập, được cả phái mạnh và nữ giới chơi, và đội tuyển bóng rổ vương quốc Ả Rập Xê Út từng giành huy chương đồng tại giải vô địch châu Á năm 1999. [ 287 ] Các môn thể thao truyền thống cuội nguồn hơn như đua lạc đà trở nên thông dụng hơn trong thập niên 1970. Một sân hoạt động tại Riyadh tổ chức triển khai những cuộc đua lạc đà trong mùa đông. Giải đua lạc đà Quốc vương được tổ chức triển khai thường niên từ năm 1974, là một trong những cuộc thi quan trọng nhất và lôi cuốn động vật hoang dã và tay lái từ khắp khu vực. Việc đi săn bằng chim ưng cũng là một việc truyền thống cuội nguồn và vẫn được triển khai. [ 100 ] Món cơm trộn Kabsa có nguồn gốc từ Ả Rập Xê Út

Ẩm thực Ả Rập Xê Út tương tự như các quốc gia xung quanh trên bán đảo Ả Rập, và chịu ảnh hưởng từ đồ ăn Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ, Ba Tư và châu Phi. Luật chế độ ăn uống Hồi giáo được thi hành, theo đó thịt lợn là bất hợp pháp và các loại động vật khác phải được giết mổ phù hợp với halal. Một món ăn gồm thịt cừu non mang tên khūzī là món ăn dân tộc truyền thống. Các món Kebab được phổ biến, như shāwarmā (shawarma), một món thịt ướp nướng gồm thịt cừu hoặc thịt gà. Giống như tại các quốc gia khác trên bán đảo Ả Rập, một món cơm với cá hoặc tôm gọi là machbūs (kabsa) được phổ biến. Bánh mì dẹt, không men là thành phần chủ yếu của gần như mọi bữa ăn, giống như chà là và nước hoa quả. Cà phê theo phong cách Thổ Nhĩ Kỳ là loại đồ uống truyền thống.[100]

Các yếu tố xã hội[sửa|sửa mã nguồn]

Mục tiêu của xã hội Ả Rập Xê Út là trở thành một vương quốc Hồi giáo sùng đạo, tuy nhiên cùng với những khó khăn vất vả kinh tế tài chính đã gây ra một số ít yếu tố và xung đột. Một cuộc khảo sát quan điểm độc lập hiếm có được công bố vào năm 2010 cho thấy rằng những chăm sóc xã hội hầu hết của người Ả Rập Xê Út là thất nghiệp ( 10 % vào năm 2010 [ 288 ] ), tham nhũng và chủ nghĩa cực đoan tôn giáo. [ 289 ] Tội phạm không phải là một yếu tố đáng kể. [ 182 ] Song mặt khác, trẻ vị thành niên phạm pháp dưới dạng đua xe phạm pháp, sử dụng ma tuý và sử dụng đồ uống có cồn quá mức đang ngày càng tăng. Tỷ lệ thất nghiệp cao và một thế hệ nam người trẻ tuổi khinh thường hoàng tộc là một mối đe doạ đáng kể so với không thay đổi xã hội. Một số người Ả Rập Xê Út cảm thấy họ có quyền có những việc làm được trả lương tốt trong chính quyền sở tại, và việc cơ quan chính phủ không làm thoả mãn được cảm tưởng này đã dẫn đến bất mãn đáng kể. [ 290 ] [ 291 ] [ 292 ] Ước tính số người Ả Rập Xê Út sống dưới mức nghèo ( theo chuẩn trong nước ) là từ 12,7 % ( 2013 ) [ 293 ] đến 25 % ( 2013 ). [ 294 ]Theo một điều tra và nghiên cứu công bố năm 2010, một trong bốn trẻ nhỏ tại Ả Rập Xê Út bị lạm dụng. [ 295 ] Hội Nhân quyền Quốc gia Ả Rập Xê Út báo cáo giải trình rằng gần 45 % trẻ nhỏ trong nước đối lập với một số ít kiểu lạm dụng và đấm đá bạo lực mái ấm gia đình. [ 296 ] Năm 2013, chính phủ nước nhà trải qua một luật để hình sự hoá đấm đá bạo lực mái ấm gia đình chống lại trẻ nhỏ. [ 297 ] Có quan điểm cho rằng kinh doanh phụ nữ là một yếu tố đặc biệt quan trọng tại Ả Rập Xê Út do nước này có lượng lớn nữ giúp việc mái ấm gia đình người quốc tế, và những lỗ hổng trong mạng lưới hệ thống khiến nhiều người trở thành nạn nhân bị lạm dụng và tra tấn. [ 298 ]Giống như nhiều vương quốc Hồi giáo tại Trung Đông, Ả Rập Xê Út có tăng trưởng dân số và tỷ suất dân số dưới 30 tuổi ở mức cao, [ 299 ] và nhìn thấy trước đổi khác đáng kể trong văn hoá Ả Rập Xê Út khi thế hệ này lớn hơn. Một số yếu tố cho thấy rằng hoạt động và sinh hoạt và mức độ thoả mãn của người trẻ tuổi sẽ độc lạ với thế hệ trước họ :

  • Trong khi vài thập niên qua người Ả Rập Xê Út có thể được cho là dễ thoả mãn, song số lượng các công việc chính phủ được trả lương tốt và[290] thu nhập từ dầu mỏ không đi cùng với tăng trưởng dân số làm tăng thất nghiệp, và nền giáo dục kém làm hạn chế cơ hội việc làm trong khu vực tư nhân. Thanh niên không hiểu rõ tiêu chuẩn sinh hoạt đã được cải thiện ra sao kể từ giữa thế kỷ XX.[300][301] Tuổi của quốc vương và thái tử ở mức cao, khiến họ lớn tuổi hơn nửa thế kỷ so với hầu hết dân chúng.[302][303][304]
  • Tiếp xúc với phong cách sinh hoạt của thanh niên thế giới bên ngoài gây xung đột với văn hoá bản địa có tính phục tùng và tuân thủ tôn giáo nghiêm ngặt.[305]
  • Xu hướng cha mẹ để con cho người giúp việc nước ngoài nuôi dạy[306] họ không thể truyền lại các giá trị và truyền thống Hồi giáo cốt lõi tạo nên nền tảng xã hội Ả Rập Xê Út.[307]

Một phụ nữ Ả Rập Xê Út mặc niqāb. Theo pháp lý, phái đẹp được nhu yếu mặc hijab, còn niqāb không bị bắt buộc .Theo một khảo sát vào năm 2011, 31 % người trẻ tuổi Ả Rập Xê Út chấp thuận đồng ý với phát biểu ` những giá trị truyền thống lịch sử đã lỗi thời và … Tôi chăm sóc chớp lấy những giá trị và đức tin văn minh ` — là tỷ suất cao nhất trong mười vương quốc Ả Rập được khảo sát. [ 308 ] [ 309 ]Kết hôn giữa bạn bè họ chung ông bà hoặc chung cụ tại Ả Rập Xê Út ở mức cao số 1 quốc tế. Xã hội theo truyền thống cuội nguồn nhìn nhận đây là một phương pháp ” bảo vệ quan hệ giữa những bộ lạc và bảo tồn gia tài mái ấm gia đình “. [ 310 ] Thực tế này được cho là một yếu tố dẫn đến tỷ suất cao mắc những bệnh di truyền nghiêm trọng như xơ nang, hay tan máu bẩm sinh, tiểu đường, tăng huyết áp, [ 311 ] hồng cầu hình liềm, teo cơ tuỷ, câm điếc. [ 312 ]Tại Ả Rập Xê Út, phái đẹp không có quyền hạn bình đẳng với phái mạnh. Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ nhận định kỳ thị của chính phủ nước nhà Ả Rập Xê Út với phái đẹp là một ” yếu tố nghiêm trọng ” tại nước này và quan tâm rằng phái đẹp có ít quyền hạn chính trị do chủ trương tẩy chay của cơ quan chính phủ. [ 313 ] Theo pháp lý, mọi phái đẹp thành niên cần phải có một phái mạnh quen thuộc làm ” người giám hộ “, [ 313 ] cần phải được người này được cho phép thì phái đẹp mới được ra ngoài, học tập hay thao tác. [ 313 ] [ 314 ] [ 315 ] Nữ giới phải đối lập với tẩy chay trong TANDTC, tại đó lời làm chứng của một phái mạnh bằng lời làm chứng của hai phái đẹp trong những vụ án về mái ấm gia đình và thừa kế. [ 313 ] Nam giới Ả Rập Xê Út được phép có đa thê, [ 316 ] và phái mạnh có quyền đơn phương ly hôn vợ mà không cần bất kể biện minh pháp lý nào. [ 317 ] Nữ giới chỉ hoàn toàn có thể được ly hôn nếu chồng đồng ý chấp thuận hoặc về phương diện pháp lý nếu bị chồng làm hại. [ 318 ] Trong thực tiễn, phái đẹp Ả Rập Xê Út rất khó được ly hôn theo pháp lý. [ 318 ]Ngày 25 tháng 9 năm 2011, Quốc vương Abdulla công bố rằng phái đẹp sẽ có quyền ứng cử và bỏ phiếu trong những cuộc bầu cử cấp đô thị kỳ sau và tham gia hội đồng Shura với vị thế thành viên khá đầy đủ. [ 319 ] Tháng 9 năm 2017, Quốc vương Salman ký một sắc lệnh được cho phép phái đẹp Ả Rập Xê Út lái xe xe hơi, được triển khai từ tháng 6 năm 2018, sẽ kết thúc thực trạng là vương quốc duy nhất không cho phái đẹp lái xe. [ 320 ] Công trình nhà thí nghiệm tại Đại học Khoa học và Kỹ thuật Quốc vương Abdullah

Giáo dục tại Ả Rập Xê Út được miễn phí trong mọi cấp học. Hệ thống trường học bao gồm tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông. Một phần lớn chương trình giảng dạy trong mọi cấp học được dành cho Hồi giáo, và tại cấp trung học cơ sở học sinh có thể theo hướng tôn giáo hoặc kỹ thuật. Tỷ lệ biết chữ đạt 97% đối với nam giới và khoảng 91,1% đối với nữ giới (2015).[2] Các lớp học được phân theo giới tính. Giáo dục bậc đại học được mở rộng nhanh chóng, có nhiều đại học và cao đẳng được thành lập đặc biệt là từ năm 2000. Các thể chế giáo dục bậc đại học bao gồm Đại học Quốc vương Saud được thành lập vào năm 1957, Đại học Hồi giáo tại Medina được thành lập vào năm 1961, và Đại học Quốc vương Abdulaziz tại Jeddah được thành lập vào năm 1967. Đại học Khoa học và Kỹ thuật Quốc vương Abdullah, viết tắt là KAUST, được thành lập vào năm 2009. Các đại học và cao đẳng khác nhấn mạnh chương trình vào khoa học và kỹ thuật, nghiên cứu quân sự, tôn giáo và y tế. Các thể chế dành cho nghiên cứu Hồi giáo có số lượng đặc biệt đông đảo. Nữ giới thường tiếp nhận giáo dục tại các thể chế riêng.[100] Bảng xếp hạng chất lượng đại học thế giới xếp hạng 4 thể chế của Ả Rập Xê Út vào danh sách 980 đại học hàng đầu thế giới năm 2016-2017.[321] Còn Bảng xếp hạng đại học thế giới Quacquarelli Symonds xếp hạng 19 đại học của Ả Rập Xê Út trong 100 thể chế đại học hàng đầu thế giới Ả Rập năm 2016.[322]

Học thuộc lòng phần nhiều kinh Qur’an, lý giải và am hiểu cũng như vận dụng truyền thống cuội nguồn Hồi giáo trong hoạt động và sinh hoạt hàng ngày là cốt lõi của chương trình giảng dạy. Giảng dạy tôn giáo theo cách này cũng là một môn bắt buộc so với hàng loạt sinh viên ĐH. [ 323 ] Do đó, người trẻ tuổi Ả Rập Xê Út ” thường thiếu những kỹ năng và kiến thức giáo dục và kỹ thuật mà khu vực tư nhân cần đến ” theo nhìn nhận của CIA. [ 2 ] Theo một báo cáo giải trình của Freedom House năm 2006, chương trình giảng dạy tôn giáo vương quốc của Ả Rập Xê Út truyền bá tư tưởng thù hận nhằm mục đích vào ” những người không tin theo “, gồm có Fan Hâm mộ Cơ Đốc giáo, Do Thái giáo, Ấn Độ giáo, cũng như tín dồ Hồi giáo không theo thuyết Wahhabi, và những tín ngưỡng khác. [ 324 ] Chương trình giảng dạy nghiên cứu và điều tra tôn giáo của Ả Rập Xê Út được dạy bên ngoài vương quốc trải qua madrasah, trường học và câu lạc bộ có liên hệ với cơ quan chính phủ nước này trên toàn thế giới. [ 325 ]Các tiếp cận trong mạng lưới hệ thống giáo dục Ả Rập Xê Út bị cáo buộc là khuyến khích chủ nghĩa khủng bố Hồi giáo, dẫn đến những nỗ lực cải cách. [ 326 ] [ 327 ] Sau những vụ tiến công ngày 11 tháng 9 năm 2001, chính phủ nước nhà đặt tiềm năng xử lý hai yếu tố là khuyến khích chủ nghĩa cực đoan và giáo dục ĐH không thích hợp với kinh tế tài chính văn minh, bằng cách hiện đại hoá với vận tốc châm mạng lưới hệ thống giáo dục trải qua chương trình cải cách ” Tatweer “. [ 326 ] Chương trình Tatweer được tường thuật là có ngân sách khoảng chừng 2 tỷ USD và tập trung chuyên sâu vào việc quy đổi việc giảng dạy ra khỏi phương pháp truyền thống lịch sử là học thuộc lòng và học vẹt để hướng đến khuyến khích sinh viên nghiên cứu và phân tích và xử lý yếu tố. Nó cũng đặt tiềm năng lập ra một mạng lưới hệ thống giáo dục phân phối giảng dạy có nền tảng thế tục và nghề nghiệp hơn. [ 328 ] [ 329 ]

  • Tripp, Harvey; North, Peter (2009). CultureShock! A Survival Guide to Customs and Etiquette. Saudi Arabia (ấn bản 3). Marshall Cavendish.
  • Tripp, Harvey; North, Peter (2003). Culture Shock, Saudi Arabia. A Guide to Customs and Etiquette. Singapore; Portland, Oregon: Times Media Private Limited.

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.