Tìm hiểu Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017

I. Sự cần thiết ban hành Luật

Qua 06 năm thi hành, Luật TNBTCNN năm 2009 đã trở thành công cụ pháp lý quan trọng để cá thể, tổ chức triển khai bị thiệt hại bảo vệ quyền, quyền lợi hợp pháp của mình, phòng chống những hành vi vi phạm pháp lý, góp thêm phần nâng cao ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức và chất lượng hoạt động giải trí của cỗ máy nhà nước. Từ ngày 01/01/2010 đến 31/12/2015, những cơ quan có trách nhiệm bồi thường đã thụ lý, xử lý 258 vấn đề nhu yếu bồi thường ; đã xử lý xong 204 vấn đề ( đạt tỷ suất 79 % ), với tổng số tiền Nhà nước phải bồi thường là 111 tỷ 149 triệu 416 nghìn đồng. Kết quả đó cho thấy Luật đã đi vào đời sống, cơ bản đã đạt được những tiềm năng đề ra, tuy nhiên, trước nhu yếu của thực tiễn tăng trưởng quốc gia, Luật TNBTCNN năm 2009 đã thể hiện nhiều hạn chế, chưa ổn như sau :

 

1. Phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước và thiệt hại được bồi thường còn thiếu đồng bộ so với Hiến pháp năm 2013 và các quy định của Bộ Luật dân sự, Bộ Luật Hình sự, Bộ Luật tố tụng hình sự, Luật tố tụng hành chính, Luật xử lý vi phạm hành chính, Luật khiếu nại, Luật tố cáo…Theo Hiến pháp năm 2013: “Người bị bắt, tạm giữ, tạm giam, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án trái pháp luật có quyền được bồi thường thiệt hại về vật chất, tinh thần và phục hồi danh dự” (khoản 5 Điều 31). Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 quy định về trường hợp người bị thiệt hại do hoạt động tố tụng hình sự gây ra bao gồm “Người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, người bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án oan, trái pháp luật có quyền được bồi thường thiệt hại về vật chất, tinh thần và phục hồi danh sự (khoản 1 Điều 31). Nhưng Điều 26 Luật TNBTCNN năm 2009 thì không điều chỉnh đối tượng là “người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp” và “người bị bắt”. Theo Khoản 2 Điều 590 Bộ luật dân sự năm 2015: “…mức tối đa cho một người có sức khỏe bị xâm phạm không quá năm mươi lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định”. Quy định này để phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm hơn quyền, lợi ích hợp pháp của người bị thiệt hại, nhưng, Khoản 4 Điều 47 Luật TNBTCNN năm 2009 quy định “Thiệt hại do tổn thất về tinh thần trong trường hợp sức khoẻ bị xâm phạm được xác định căn cứ vào mức độ sức khoẻ bị tổn hại nhưng không quá ba mươi tháng lương tối thiểu.”.

2. Luật TNBTCNN năm 2009 quy định chưa rõ việc xác định cơ quan giải quyết bồi thường nên có hiện tượng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm giải quyết bồi thường. Luật chưa quy định trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước về công tác bồi thường đối với cơ quan giải quyết bồi thường, dẫn tới việc giải quyết bồi thường của cơ quan quản lý người thi hành công vụ còn vướng mắc hoặc chưa quy định cụ thể về nội dung quản lý, cơ chế phối hợp, cơ chế kiểm tra, thanh tra, giám sát, giải quyết khiếu nại…đối với hoạt động giải quyết bồi thường nên đã làm giảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

3. Luật TNBTCNN năm 2009 quy định chưa rõ ràng, cụ thể về trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ gây thiệt hại, trách nhiệm của người ra quyết định hoàn trả dẫn đến việc hoàn trả của người thi hành công vụ còn bị xem nhẹ và chưa được thực hiện thống nhất. Vì vậy chưa bảo đảm tính răn đe, chưa nâng cao trách nhiệm thi hành công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức.

4. Luật TNBTCNN năm 2009 quy định về trình tự, thủ tục giải quyết bồi thường chưa chặt chẽ; thủ tục hành chính còn rườm rà, thời hạn giải quyết kéo dài, chưa tạo điều kiện thuận lợi cho người bị thiệt hại và cơ quan có trách nhiệm giải quyết bồi thường; việc hoãn, tạm đình chỉ, đình chỉ giải quyết bồi thường chưa được quy định dẫn đến lúng túng trong giải quyết bồi thường. Có vụ việc người bị thiệt hại không hợp tác, không tham gia thương lượng nhưng không có cơ chế để xử lý và giải quyết dứt điểm; trình tự, thủ tục, trách nhiệm của cơ quan gây thiệt hại trong xin lỗi, cải chính công khai, đăng báo chưa được quy định cụ thể nên việc xin lỗi, cải chính công khai và đăng báo chưa thống nhất, còn hình thức. Quy định về trình tự, thủ tục kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ đề nghị bồi thường để cấp kinh phí bồi thường còn phức tạp, phải qua nhiều cấp có thẩm quyền thẩm định ngay cả khi đã thống nhất về khoản tiền bồi thường nên đã làm chậm việc chi trả tiền bồi thường, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người bị thiệt hại và uy tín của Nhà nước, do vậy, trên thực tế, chưa có vụ việc nào cấp kinh phí bồi thường, chi trả tiền bồi thường đúng thời hạn.

Luật trách nhiệm bồi thường của nhà nước năm 2017 được Quốc hội trải qua ngày 20/6/2017, thay thế sửa chữa cho Luật TNBTCNN năm 2009. Với tiềm năng triển khai xong cơ bản khuôn khổ pháp lý về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, tương thích với Hiến pháp năm 2013, đồng nhất, thống nhất với mạng lưới hệ thống pháp lý hiện hành ; thiết lập cơ chế pháp lý minh bạch, khả thi để bảo vệ quyền, quyền lợi hợp pháp của cá thể, tổ chức triển khai bị thiệt hại và quyền, quyền lợi của Nhà nước ; từng bước nâng cao trách nhiệm củangười thi hành công vụ, hiệu lực hiện hành, hiệu suất cao nền công vụ, phân phối nhu yếu thiết kế xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Nước Ta và hội nhập quốc tế .

II. Nội dung cơ bản của Luật

Luật gồm 9 chương, 78 Điều :

1. Về phạm vi điều chỉnh và đối tượng được bồi thường (Điều 1 và Điều 2)

Kế thừa Luật năm 2009, Luật năm 2017 liên tục lao lý trách nhiệm bồi thường của Nhà nước so với cá thể, tổ chức triển khai bị thiệt hại do người thi hành công vụ gây ra trong hoạt động giải trí quản trị hành chính, tố tụng và thi hành án ; thiệt hại được bồi thường ; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cá thể, tổ chức triển khai bị thiệt hại ; cơ quan xử lý bồi thường ; thủ tục xử lý nhu yếu bồi thường ; hồi sinh danh dự ; kinh phí đầu tư bồi thường ; trách nhiệm hoàn trả ; trách nhiệm của những cơ quan nhà nước trong công tác làm việc bồi thường nhà nước ( Điều 1 ) .

Đối tượng được bồi thường gồm cá thể, tổ chức triển khai bị thiệt hại về vật chất, thiệt hại về niềm tin do người thi hành công vụ gây ra thuộc khoanh vùng phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước ( Điều 2 ) .

2. Về nguyên tắc bồi thường của Nhà nước(Điều 4)

Về cơ bản, nguyên tắc bồi thường của Nhà nước được thừa kế như lao lý của luật hiện hành. Theo đó, việc xử lý bồi thường được xử lý tại cơ quan trực tiếp quản trị người thi hành công vụ gây thiệt hại ; phối hợp xử lý nhu yếu bồi thường trong quy trình xử lý vụ án hành chính. Luật đã lan rộng ra nguyên tắc xử lý bồi thường, được cho phép người bị thiệt hại có quyền khởi kiện ngay ra tòa án nhân dân khi có văn bản làm địa thế căn cứ nhu yếu bồi thường trong hoạt động giải trí quản trị hành chính, tố tụng dân sự, tố tụng hành chính, thi hành án hình sự và thi hành án dân sự ; phối hợp xử lý nhu yếu bồi thường trong quy trình tố tụng hình sự tại Tòa án so với nhu yếu bồi thường trong hoạt động giải trí quản trị hành chính, tố tụng dân sự, tố tụng hành chính, thi hành án hình sự và thi hành án dân sự ( khoản 4 Điều 4 ). Người bị thiệt hại có quyền lựa chọn chính sách xử lý bồi thường tương thích nhưng khi cơ quan xử lý bồi thường đã thụ lý nhu yếu bồi thường thì người đó không được quyền nhu yếu cơ quan có thẩm quyền khác xử lý bồi thường. Luật năm 2017 không pháp luật phối hợp xử lý bồi thường trong quy trình xử lý khiếu nại như trước .

3. Về các hành vi bị nghiêm cấm trong việc giải quyết yêu cầu bồi thường (Điều 16)

Luật năm 2017 đã sửa đổi, bổ trợ lao lý về hành vi bị cấm trong việc xử lý nhu yếu bồi thường : Giả mạo tài liệu, sách vở hoặc phân phối tài liệu, chứng cứ sai thực sự trong hồ sơ nhu yếu bồi thường và trong quy trình xử lý nhu yếu bồi thường ; Thông đồng giữa người nhu yếu bồi thường với người xử lý bồi thường, người có tương quan để trục lợi ; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn can thiệp trái pháp lý vào quy trình xử lý nhu yếu bồi thường, xác lập trách nhiệm hoàn trả và xem xét, giải quyết và xử lý kỷ luật người thi hành công vụ gây thiệt hại ; Không xử lý nhu yếu bồi thường hoặc không ra quyết định hành động xử lý bồi thường hoặc xử lý nhu yếu bồi thường trái pháp lý ; Không triển khai việc xác lập trách nhiệm hoàn trả hoặc không xem xét, giải quyết và xử lý kỷ luật người thi hành công vụ gây thiệt hại ; Sách nhiễu, cản trở hoạt động giải trí xử lý nhu yếu bồi thường .

4. Văn bản làm căn cứ yêu cầu bồi thường (từ Điều 8 đến Điều 12)

Luật năm 2017 đã bổ trợ 05 Điều lao lý về những văn bản làm địa thế căn cứ nhu yếu bồi thường : Văn bản làm địa thế căn cứ nhu yếu bồi thường trong hoạt động giải trí quản trị hành chính ( Điều 8 ) ; Văn bản làm địa thế căn cứ nhu yếu bồi thường trong hoạt động giải trí tố tụng hình sự ( Điều 9 ) ; Văn bản làm địa thế căn cứ nhu yếu bồi thường trong hoạt động giải trí tố tụng dân sự, tố tụng hành chính ( Điều 10 ) ; Văn bản làm địa thế căn cứ nhu yếu bồi thường trong hoạt động giải trí thi hành án hình sự ( Điều 11 ) ; Văn bản làm địa thế căn cứ nhu yếu bồi thường trong hoạt động giải trí thi hành án dân sự ( Điều 12 ) .

5. Về phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (Chương II)

Luật năm 2017 đã bổ trợ khoanh vùng phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong những nghành nghề dịch vụ, đơn cử :

a) Trong hoạt động quản lý hành chính (Điều 17)

– Bổ sung 02 trường hợp được bồi thường do bị vận dụng giải pháp khắc phục hậu quả vi phạm hành chính trái pháp lý : ( 1 ) Buộc vô hiệu yếu tố vi phạm trên hàng hoá, vỏ hộp sản phẩm & hàng hóa, phương tiện đi lại kinh doanh thương mại, vật phẩm ( Điểm b khoản 3 Điều 17 ) ; ( 2 ) Buộc tịch thu mẫu sản phẩm, sản phẩm & hàng hóa không bảo vệ chất lượng ( Điểm c khoản 3 Điều 17 ) .

– Bổ sung 01 trường hợp được bồi thường do bị vận dụng giải pháp giải quyết và xử lý hành chính trái pháp lý là “ giáo dục tại xã, phường, thị xã ” ( điểm a khoản 5 Điều 17 ) .

– Bổ sung những trường hợp được bồi thường do “ Không vận dụng hoặc vận dụng không đúng pháp luật của Luật tố cáo những giải pháp để bảo vệ người tố cáo khi người đó nhu yếu ” ( khoản 6 Điều 17 ) .

– Bổ sung trường hợp được bồi thường do “ Thực hiện hành vi bị nghiêm cấm theo pháp luật của Luật Tiếp cận thông tin về cố ý cung ứng thông tin xô lệch mà không đính chính và không phân phối lại thông tin ” ( khoản 7 Điều 17 ) .

– Bổ sung trường hợp được bồi thường do “ hoàn thuế trái pháp lý ” ( khoản 9 Điều 17 ) .

– Bổ sung trường hợp được bồi thường do “ Ra quyết định hành động giải quyết và xử lý kỷ luật buộc thôi việc trái pháp lý so với công chức từ Tổng Cục trưởng và tương tự trở xuống ” ( khoản 14 Điều 17 ) .

b) Trong hoạt động tố tụng hình sự (Điều 18)

– Bổ sung trường hợp “ Người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp mà không có địa thế căn cứ theo pháp luật của Bộ luật Tố tụng hình sự và người đó không thực thi hành vi vi phạm pháp lý ” ( khoản 1 Điều 18 ) .

– Bổ sung trường hợp “ Pháp nhân thương mại bị khởi tố, truy tố, xét xử, thi hành án mà sau đó có bản án, quyết định hành động của cơ quan, người có thẩm quyền trong hoạt động giải trí tố tụng hình sự xác lập không có vấn đề phạm tội hoặc hành vi của pháp nhân không cấu thành tội phạm hoặc hết thời hạn tìm hiểu vụ án mà không chứng tỏ được pháp nhân đã triển khai tội phạm và pháp nhân đó không triển khai hành vi vi phạm pháp lý ” ( khoản 9 Điều 18 ) .

c) Trong hoạt động tố tụng dân sự, tố tụng hành chính (Điều 19)

– Bổ sung trường hợp “ Áp dụng giải pháp khẩn cấp trong thời điểm tạm thời không đúng thời hạn theo pháp luật của pháp lý hoặc không vận dụng giải pháp khẩn cấp trong thời điểm tạm thời mà không có nguyên do chính đáng ” ( khoản 4 Điều 19 ) .

– Đối với trường hợp ra bản án, quyết định hành động trái pháp lý : Điều 19 của Luật đã bỏ lỗi cố ý và tách thành 02 khoản ( khoản 5 và khoản 6 ) pháp luật đơn cử hơn trường hợp được bồi thường so với việc ra bản án, quyết định hành động trái pháp lý :

+ Trường hợp bồi thường do “ Ra bản án, quyết định hành động đã có hiệu lực hiện hành pháp lý nhưng bị cơ quan có thẩm quyền Kết luận là trái pháp lý mà người ra bản án, quyết định hành động đó bị giải quyết và xử lý kỷ luật, giải quyết và xử lý trách nhiệm hình sự ” ( khoản 5 Điều 19 ) .

+ Trường hợp được bồi thường do “ Thêm, bớt, sửa đổi, đánh cắp, hủy hoặc làm hư hỏng những tài liệu, chứng cứ hoặc bằng những hành vi khác làm rơi lệch nội dung vụ án, vấn đề dẫn đến việc phát hành bản án, quyết định hành động trái pháp lý ” ( khoản 6 Điều 19 ) .

d) Trong hoạt động thi hành án hình sự (Điều 20)

Luật năm 2017 đã bổsung 01 trường hợp được bồi thường là : “ Không thực thi quyết định hành động tha tù trước thời hạn có điều kiện kèm theo của Tòa án so với người bị phán quyết phạt tù ” ( điểm d khoản 3 Điều 20 ) .

đ) Trong hoạt động thi hành án dân sự (Điều 21)

Luật năm 2017 đã bỏ lỗi cố ý so với trường hợp không ra những quyết định hành động về thi hành án và trường hợp không tổ chức triển khai thi hành án những quyết định hành động về thi hành án .

6. Về thiệt hại được bồi thường (Chương III)

Luật năm 2017 đã sửa đổi, bổ trợ tổng lực những lao lý về thiệt hại được bồi thường nhằm mục đích khắc phục những hạn chế, vướng mắc trong thời hạn qua, qua đó, bảo vệ việc xử lý bồi thường nhanh gọn, hiệu suất cao :

– Bổ sung 01 điều về việc xác lập thiệt hại ( Điều 22 ), trong đó, pháp luật những nguyên tắc chung trong việc xác lập thiệt hại được bồi thường .

– Bổ sung pháp luật về thiệt hại do gia tài bị xâm phạm ( Điều 23 ) theo hướng :

+ Bổ sung pháp luật về địa thế căn cứ tính mức lãi suất vay ( so với thiệt hại là những khoản tiền đã nộp vào ngân sách nhà nước ( khoản 4 Điều 23 ) và thiệt hại là khoản tiền phạt theo thỏa thuận hợp tác trong thanh toán giao dịch dân sự, kinh tế tài chính do không thực thi được những thanh toán giao dịch dân sự, kinh tế tài chính ( khoản 5 Điều 23 ) ;

 

+ Bổ sung lao lý về thiệt hại được bồi thường là phần thiệt hại do vượt quá nhu yếu của tình thế cấp thiết ( khoản 6 Điều 23 ) .

– Quy định đơn cử và lượng hóa một số ít thiệt hại được bồi thường như thiệt hại do thu nhập trong thực tiễn bị mất hoặc bị giảm sút ( Điều 24 ) ; thiệt hại về vật chất do người bị thiệt hại chết ( Điều 25 ) ; thiệt hại về vật chất do sức khỏe thể chất bị xâm phạm ( Điều 26 ) .

– Đối với thiệt hại về niềm tin, Luật năm 2017 đã sửa đổi tổng lực những lao lý về thiệt hại về niềm tin theo hướng :

+ Bổ sung một số ít thiệt hại về niềm tin : ( 1 ) Trong trường hợp vận dụng giải pháp giải quyết và xử lý hành chính giáo dục tại xã, phường, thị xã ( khoản 1 Điều 27 ) và ( 2 ) Trường hợp giữ người trong trường hợp khẩn cấp ( điểm a khoản 3 Điều 27 ) và ( 3 ) Trường hợp công chức bị giải quyết và xử lý kỷ luật buộc thôi việc trái pháp lý ( khoản 6 Điều 27 ) .

+ Tăng mức bồi thường thiệt hại về ý thức so với những trường hợp bị oan trong hoạt động giải trí tố tụng hình sự ( khoản 3 Điều 27 ) ; trường hợp thiệt hại về ý thức do sức khỏe thể chất bị xâm phạm ( khoản 5 Điều 27 ) .

– Bổ sung 01 điều pháp luật đơn cử những ngân sách khác được bồi thường ( Điều 28 ) gồm : giá thành thuê phòng nghỉ, ngân sách đi lại, in ấn tài liệu, gửi đơn thư trong quy trình khiếu nại, tố cáo ; ngân sách thuê người bào chữa, người bảo vệ quyền và quyền lợi hợp pháp của người bị thiệt hại ; ngân sách đi lại để thăm gặp của thân nhân người bị tạm giữ, người bị tạm giam, người chấp hành án phạt tù trong tố tụng hình sự .

– Quy định đơn cử, cụ thể quyền, quyền lợi hợp pháp của cá thể, tổ chức triển khai bị thiệt hại được Nhà nước Phục hồi ( Điều 29 ) .

– Sửa đổi lao lý về trả lại gia tài ( Điều 30 ) theo hướng dẫn chiếu vận dụng pháp lý về giải quyết và xử lý vi phạm hành chính, pháp lý về thi hành án dân sự, pháp lý về tố tụng và pháp lý khác có tương quan .

– Sửa đổi pháp luật về những thiệt hại Nhà nước không bồi thường ( Điều 32 ) theo hướng pháp luật một Điều mới, đơn cử là :

+ “ Gom ” những lao lý về những thiệt hạiNhà nước không bồi thường tại nhiều Điều khác nhau của Luật năm2009 ( khoản 3 Điều 6, Điều 27 ) và tại những văn bản hướng dẫn thi hành ( điểm b khoản 2 Điều 6 Thông tư liên tịch số 17/2015 / TTLT-BTP-BQP ngày 07/12/2015 của Bộ Tư pháp, Bộ Quốc phòng hướng dẫn triển khai trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong hoạt động giải trí thi hành án dân sự ) vào một Điều ;

+ Bổ sung những nội dung tương quan đến pháp luật Nhà nước không bồi thường đã được lao lý trong Luật Thi hành án dân sự năm 2008 và Bộ luật Tố tụng dân sự năm năm ngoái .

7. Về cơ quan giải quyết giải quyết bồi thường (Chương IV)

Luật năm 2017 đã lao lý đơn cử hơn về cơ quan xử lý bồi thường trong những hoạt động giải trí quản trị hành chính ( Điều 33 ), tố tụng hình sự ( những Điều 34, 35 và 36 ), tố tụng dân sự, tố tụng hành chính ( Điều 37 ), thi hành án hình sự ( Điều 38 ) và thi hành án dân sự ( Điều 39 ) và xác lập cơ quan xử lý bồi thường trong một số ít trường hợp đơn cử ( Điều 40 ). Để tương thích với nguyên tắc bồi thường của Nhà nước, ngoài cơ quan xử lý bồi thường là cơ quan trực tiếp quản trị người thi hành công vụ gây thiệt hại, Luật năm 2017 đã bổ trợ cơ quan xử lý bồi thường là Tòa án trong trường hợp người nhu yếu bồi thường khởi kiện ngay khi có văn bản làm địa thế căn cứ nhu yếu bồi thường và trong trường hợp tích hợp xử lý bồi thường trong quy trình tố tụng hình sự, tố tụng hành chính so với nhu yếu bồi thường trong hoạt động giải trí quản trị hành chính, tố tụng dân sự, tố tụng hành chính, thi hành án hình sự và thi hành án dân sự .

Riêng so với lao lý về cơ quan xử lý bồi thường trong trường hợp Viện Kiểm sátquyết địnhtrả hồ sơvụ ánđể tìm hiểu bổ trợ ( trong trường hợp vụ án chưa đến tiến trình Viện kiểm sát hoàn thành xong cáo trạng để truy tố ) mà sau đó bị can được đình chỉ tìm hiểu hoặc đình chỉ vụ ánthì tại Điều 34 và Điều 35 đã có lao lý để phân rõ trường hợp nào thì thuộc trách nhiệm của Cơ quan tìm hiểu, cơ quan được giao trách nhiệm triển khai một số ít hoạt động giải trí tìm hiểu, trường hợp nào thì thuộc trách nhiệm của Viện kiểm sát, đơn cử : ( 1 ) Trường hợp Viện Kiểm sátquyết địnhtrả hồ sơvụ ánđể tìm hiểu bổ trợ, Cơ quan tìm hiểu ra Tóm lại tìm hiểu bổ trợ hoặc Tóm lại tìm hiểu mới đề xuất truy tốnhưng Viện Kiểm sát ra quyết định hành động đình chỉ vụ ánđối với bị canvì không có sự việcphạm tội hoặc hành vi không cấu thành tội phạmthì trách nhiệm xử lý bồi thường thuộc Cơ quan tìm hiểu, Cơ quan được giao trách nhiệm triển khai một số ít hoạt động giải trí tìm hiểu ( khoản 3 Điều 34 ) ; ( 2 ) Trường hợp Viện kiểm sát đã quyết định hành động trả hồ sơvụ ánđể tìm hiểu bổ sungnhưng địa thế căn cứ tác dụng tìm hiểu bổ trợ, Cơ quan tìm hiểu ra quyết định hành động đình chỉđiều tra so với bị can vì không có sự việcphạm tội hoặc hành vi không cấu thành tội phạmhoặc đã hết thời hạn tìm hiểu vụ án mà không chứng tỏ được bị can đã thực thi tội phạmthì trách nhiệm xử lý bồi thường thuộc Viện kiểm sát ( khoản 2 Điều 35 ) .

8. Về thủ tục giải quyết bồi thường (Mục 1, 2 Chương V)

Luật năm 2017 đã sửa đổi tổng lực những pháp luật về thủ tục xử lý bồi thường nhằm mục đích bảo vệ việc xử lý bồi thường được nhanh gọn, hiệu suất cao, đơn cử như sau :

a) Thủ tục giải quyết bồi thường tại cơ quan trực tiếp quản lý người thi hành công vụ gây thiệt hại

Luật năm 2017 đã sửa đổi, bổ trợ và pháp luật đơn cử trình tự, thủ tục, thời hạn xử lý bồi thường tại cơ quan trực tiếp quản trị người thi hành công vụ gây thiệt hại ( Mục 1 Chương V ) như sau :

– Sửa đổi, bổ trợ theo hướng pháp luật ngặt nghèo, đơn cử về hồ sơ nhu yếu bồi thường ( Điều 41 ) ;

– Bổ sung 01 Điều mới ( Điều 42 ) pháp luật về thủ tục đảm nhiệm, giải quyết và xử lý hồ sơ của cơ quan xử lý bồi thường ;

– Quy định việc thụ lý hồ sơ ; cử người xử lý bồi thường ( Điều 43 ) ;

– Luật đã bổ trợ 01 Điều mới ( Điều 44 ) lao lý về tạm ứng kinh phí đầu tư bồi thường, trong đó lao lý rõ những thiệt hại mà người nhu yếu bồi thường có quyền đề xuất tạm ứng, trách nhiệm của cơ quan xử lý bồi thường, cơ quan tài chính có thẩm quyền, trình tự, thủ tục triển khai việc tạm ứng và mức tạm ứng ( không dưới 50 % giá trị những thiệt hại được tạm ứng ) ;

– Quy định đơn cử hơn việc xác định thiệt hại ( Điều 45 ) ;

– Luật năm 2017 đã sửa đổi tổng lực lao lý về thương lượng việc bồi thường ( Điều 46 ) theo hướng lao lý đơn cử về thành phần thương lượng, khu vực thương lượng, nội dung thương lượng, thủ tục thương lượng và tác dụng của việc thương lượng. So với Luật năm 2009, thì Luật năm 2017 pháp luật cơ quan xử lý bồi thường chỉ ra quyết định hành động xử lý bồi thường khi có biên bản hiệu quả thương lượng thành. Trường hợp thương lượng không thành thì người nhu yếu bồi thường có quyền khởi kiện nhu yếu Tòa án xử lý bồi thường .

– Luật năm 2017 đã bổ trợ những pháp luật về việc hủy, sửa chữa thay thế, bổ trợ quyết định hành động xử lý bồi thường ( Điều 48 ), hoãn, tạm đình chỉ và đình chỉ việc xử lý bồi thường ( Điều 49, 50 và 51 ) để bảo vệ quyền, quyền lợi hợp pháp của người bị thiệt hại, không làm ảnh hưởng tác động đến hoạt động giải trí của cơ quan nhà nước .

b) Thủ tục giải quyết bồi thường tại Tòa án (Điều 52)

Luật năm 2017 đã sửa đổi tổng lực những lao lý về khởi kiện và thủ tục xử lý nhu yếu bồi thường tại Tòa án ; bổ trợ pháp luật người bị thiệt hại có quyền khởi kiện ngay ra Tòa án nhu yếu bồi thường trong 02 trường hợp sau : ( 1 ) Trong thời hạn 03 năm kể từ ngày nhận đượcvăn bản làm địa thế căn cứ nhu yếu bồi thường ( điểm a khoản 1 Điều 52 ) ; ( 2 ) Trong thời hạn 03 năm kể từ ngày nhận đượcvăn bản làm địa thế căn cứ nhu yếu bồi thường, người nhu yếu bồi thường đã nhu yếu cơ quan trực tiếp quản trị người thi hành công vụ gây thiệt hại xử lý nhu yếu bồi thường, nhưng sau đó người này rút đơn trước thời gian cơ quan này tiến hành xác minh thiệt hại ( điểm b khoản 1 Điều 52 ) .

c) Thủ tục giải quyết bồi thường tại Tòa án trong quá trình giải quyết vụ án hình sự, vụ án hành chính (Điều 55)

Để tương thích với nguyên tắc bồi thường, Luật năm 2017 đã bổ trợ 01 Điều mới lao lý về xử lý nhu yếu bồi thường trong quy trình xử lý vụ án hình sự, vụ án hành chính tại Tòa án ( Điều 55 ) và giao Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn thi hành Điều này .

9. Về phục hồi danh dự (Mục 3 Chương V)

Luật năm 2017 đã sửa đổi, bổ trợ pháp luật về việc hồi sinh danh dự cho người bị thiệt hại theo hướng : ( 1 ) Quy định Nhà nước dữ thế chủ động hồi sinh danh dự cho người bị thiệt hại ; ( 2 ) Bổ sung đối tượng người dùng được phục sinh danh dự ; ( 3 ) Quy định đơn cử hình thức triển khai hồi sinh danh dự, thủ tục, thời hạn triển khai tổ chức triển khai trực tiếp xin lỗi, cải chính công khai minh bạch và đăng báo xin lỗi, cải chính công khai minh bạch nhằm mục đích khắc phục thực trạng tổ chức triển khai xin lỗi, cải chính công khai minh bạch qua loa, chiếu lệ, không thống nhất ; nhanh gọn khắc phục một phần tổn thất về niềm tin cho người bị thiệt hại .

10. Về kinh phí bồi thường và thủ tục chi trả (Chương VI)

Luật năm 2017 đã pháp luật đơn cử trách nhiệm của Bộ Tài chính, Sở Tài chính trong việc lập dự trù, quyết toán kinh phí đầu tư bồi thường ( Điều 53 ) .

Luật năm 2017 lao lý việc cấp phép kinh phí đầu tư bồi thường, chi trả tiền bồi thường theo hướng đơn thuần, nhanh gọn. Việc cấp phép kinh phí đầu tư ; chi trả tiền bồi thường chỉ địa thế căn cứ vào quyết định hành động xử lý bồi thường hoặc bản án, quyết định hành động của Tòa án xử lý nhu yếu bồi thường. Cơ quan tài chính có trách nhiệm cấp phép kinh phí đầu tư bồi thường khi quyết định hành động xử lý bồi thường, bản án, quyết định hành động của Tòa án về xử lý bồi thường có hiệu lực hiện hành pháp lý ; ngay sau khi được cấp kinh phí đầu tư, cơ quan xử lý bồi thường có trách nhiệm chi trả cho người bị thiệt hại ( Điều 62 ). Sau khi chi trả tiền bồi thường cho người bị thiệt hại, cơ quan trực tiếp quản trị người thi hành công vụ gây thiệt hại có trách nhiệm gửi sách vở, tài liệu có tương quan đến việc chi trả tiền bồi thường cho cơ quan tài chính đã cấp phép kinh phí đầu tư để quyết toán theo pháp luật. Kết thúc năm ngân sách, Bộ Tài chính, Sở Tài chính có trách nhiệm quyết toán kinh phí đầu tư bồi thường theo lao lý của pháp lý về ngân sách nhà nước ( Điều 63 ) .

11. Về trách nhiệm hoàn trả (Chương VII)

Để việc triển khai trách nhiệm hoàn trả được thực thi ngay, Chương VII Luật năm 2017 đã sửa đổi, bổ trợ tổng lực những lao lý về trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ theo hướng tăng mức hoàn trả, lao lý rõ trình tự, thủ tục, trách nhiệm xác lập trách nhiệm hoàn trả, thu tiền hoàn trả trong 1 số ít trường hợp đặc biệt quan trọng, đơn cử là :

– Quy định về nghĩa vụ hoàn trả của người thi hành công vụ (Điều 64); quy định cụ thể, tăng mức hoàn trả với tỷ lệ tương ứng mức độ lỗi và số tiền mà nhà nước đã bồi thường cũng như tách bạch giữa trường hợp một người gây thiệt hại và nhiều người gây thiệt hại (Điều 65). Theo đó: (1) Người thi hành công vụ có lỗi cố ý gây thiệt hại mà có bản án đã có hiệu lực pháp luật tuyên người đó phạm tội thì phải hoàn trả toàn bộ số tiền mà Nhà nước đã bồi thường cho người bị thiệt hại (điểm a khoản 2 Điều 65); (2) Người thi hành công vụ có lỗi cố ý gây thiệt hại nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì mức hoàn trả từ 30 đến 50 tháng lương của người đó tại thời điểm có quyết định hoàn trả nhưng tối đa là 50% số tiền mà Nhà nước đã bồi thường (điểm b khoản 2 Điều 65); (3) Người thi hành công vụ có lỗi vô ý gây thiệt hại thì mức hoàn trả từ 03 đến 05 tháng lương của người đó tại thời điểm có quyết định hoàn trả nhưng tối đa là 50% số tiền mà Nhà nước đã bồi thường (điểm c khoản 2 Điều 65);

– Việc xem xét giảm mức hoàn trả ( khoản 4 Điều 65 ) so với người thi hành công vụ cũng được đặt ra khi người thi hành công vụ phân phối những điều kiện kèm theo nhất định ;

– Thẩm quyền, thủ tục xác lập trách nhiệm hoàn trả và quyết định hành động hoàn trả cũng được lao lý đơn cử ( Điều 66 và 67 ). Theo đó, trên cơ sở kiến nghị của Hội đồng xem xét trách nhiệm hoàn trả, Thủ trưởng cơ quan trực tiếp quản trị người thi hành công vụ gây thiệt hại phát hành quyết định hành động hoàn trả và chịu trách nhiệm trước pháp lý về quyết định hành động đó ( Điều 67 ) ;

– Bổ sung lao lý về thực thi việc hoàn trả ( Điều 68 ) : Trường hợp người thi hành công vụ phải hoàn trả là người đang nuôi con nhỏ dưới 36 tháng tuổi hoặc phụ nữ đang mang thai thì được hoãn việc hoàn trả theo quyết định hành động của Thủ trưởngcơ quan trực tiếp quản trị người thi hành công vụ gây thiệt hại ( khoản 3 Điều 68 ) ;

– Bổ sung việc giải quyết và xử lý tiền hoàn trả trong 1 số ít trường hợp đặc biệt quan trọng : Xử lý tiền đã hoàn trả, trách nhiệm hoàn trả trong trường hợp văn bản làm địa thế căn cứ nhu yếu bồi thường không còn là địa thế căn cứ nhu yếu bồi thường ( Điều 69 ) ; trách nhiệm thu tiền hoàn trả khi người thi hành công vụ gây thiệt hại chuyển sang cơ quan, tổ chức triển khai khác ( Điều 70 ) ; trách nhiệm thu tiền hoàn trả trong trường hợp người thi hành công vụ gây thiệt hại đã nghỉ hưu, nghỉ việc ( Điều 71 ) và trách nhiệm hoàn trả trong trường hợp người thi hành công vụ gây thiệt hại chết ( Điều 72 ) .

12. Trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong công tác bồi thường nhà nước

 

Nhằm nâng cao hiệu lực hiện hành, hiệu suất cao quản trị nhà nước về công tác làm việc bồi thường nhà nước, Luật năm 2017 đã bổ trợ Chương VIII về trách nhiệm của những cơ quan nhà nước trong công tác làm việc bồi thường nhà nước. Theo đó, nhà nước thống quản trị nhà nước về công tác làm việc bồi thường nhà nước trong hoạt động giải trí quản trị hành chính, tố tụng và thi hành án trên khoanh vùng phạm vi cả nước ( Điều 73 ). Bộ Tư pháp giúp nhà nước thực thi quản trị nhà nước về công tác làm việc bồi thường nhà nước theo pháp luật của Luật. Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh thực thi quản trị nhà nước về công tác làm việc bồi thường nhà nước trong hoạt động giải trí quản trị hành chính, tố tụng và thi hành án tại địa phương. Luật cũng lao lý đơn cử trách nhiệm của Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao ( Điều 74 ), những Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc nhà nước ( Điều 75 ) theo hướng những cơ quan này có trách nhiệm phối hợp với Bộ Tư pháp triển khai những nội dung quản trị nhà nước về công tác làm việc bồi thường nhà nước và thực thi một số ít trách nhiệm, quyền hạn khác theo pháp luật của Luật này. / .

Kim Oanh

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *