Hoàn thiện hàng lang pháp lý về thuế bảo vệ môi trường đối với túi ni lông

Ảnh minh họa. Nguồn : internet

Hoàn thiện hàng lang pháp lý về thuế bảo vệ môi trường đối với túi ni lông

Luật Thuế bảo vệ môi trường được Quốc hội phát hành ngày 29/11/2010, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để Nhà nước thu thuế bảo vệ môi trường. Sau 10 năm tiến hành triển khai, đến nay, Luật Thuế bảo vệ môi trường đã đạt được những tác dụng tích cực. Tuy nhiên, để liên tục thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng, chủ trương của Nhà nước về hoàn thành xong chủ trương kinh tế tài chính về bảo vệ môi trường hướng tới tăng trưởng vững chắc và hội nhập quốc tế … nhu yếu đặt ra là cần phải liên tục nghiên cứu và điều tra sửa đổi, bổ trợ Luật Thuế bảo vệ môi trường .

Ngày 29/11/2010, Quốc hội đã ban hành Luật Thuế bảo vệ môi trường (BVMT), trong đó quy định cụ thể các đối tượng chịu thuế bao gồm: Xăng, dầu, mỡ nhờn; Than đá; Dung dịch hydro- chloro-fluoro-carbon; Túi nilông thuộc diện chịu thuế; Thuốc diệt cỏ thuộc loại hạn chế sử dụng; Thuốc trừ mối thuộc loại hạn chế sử dụng; Thuốc bảo quản lâm sản thuộc loại hạn chế sử dụng; Thuốc khử trùng kho thuộc loại hạn chế sử dụng. Người nộp thuế BVMT là tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sản xuất, nhập khẩu hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế.

Khoản 4 Điều 3 Luật thuế BVMT năm 2010 xác lập, “ Túi ni lông thuộc diện chịu thuế ”. Khoản 3 Điều 2 Luật thuế BVMT lao lý, túi ni lông chịu thuế là “ loại túi, vỏ hộp được làm từ màng nhựa đơn polyetylen, tên kỹ thuật là túi nhựa xốp ” .
Các văn bản hướng dẫn tiến hành thực thi Luật Thuế BVMT năm 2010 gồm : Nghị định số 67/2011 / NĐ-CP ngày 8/8/2011 ; Thông tư số 152 / 2011 / TT-BTC ngày 11/11/2011 ; Nghị định số 69/2012 / NĐ-CP ngày 14/9/2012 sửa đổi bổ trợ Khoản 3 Điều 2 Nghị định số 67/2011 / NĐ-CP ; Thông tư số 159 / 2012 / TT-BTC ngày 28/9/2012 của Bộ Tài chính sửa đổi Thông tư 152 / 2011 / TT-BTC cũng đã pháp luật đơn cử về đối tượng người dùng chịu thuế : “ Túi ni lông thuộc diện chịu thuế … là loại túi, vỏ hộp nhựa mỏng mảnh làm từ màng nhựa đơn HDPE, LDPE hoặc LLDPE, trừ vỏ hộp đóng gói sẵn sản phẩm & hàng hóa và túi ni lông cung ứng tiêu chuẩn thân thiện với môi trường theo pháp luật của Bộ Tài nguyên và Môi trường ”. “ .. là loại túi, vỏ hộp nhựa mỏng mảnh có hình dạng túi ( có miệng túi, có đáy túi, có thành túi và hoàn toàn có thể đựng loại sản phẩm trong đó ) … ”. Theo đó, vỏ hộp đóng gói sẵn sản phẩm & hàng hóa và túi ni lông phân phối tiêu chuẩn thân thiện với môi trường theo lao lý của Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ không chịu thuế .
Thời điểm Luật thuế BVMT năm 2010 phát hành là tương thích với những kế hoạch trung hạn và dài hạn về BVMT đề ra tại Quyết định số 732 / QĐ-TTg ngày 17/5/2011 của Thủ tướng nhà nước về kế hoạch cải cách thuế. Thuế suất đối với túi ni lông trong Luật Thuế BVMT cũng tương thích với xu thế đặt ra .
Bên cạnh những công cụ kinh tế tài chính khác, thuế BVMT thôi thúc doanh nghiệp ( Doanh Nghiệp ) ý thức hơn trong việc tìm kiếm những giải pháp, nhằm mục đích hạn chế tác động bất lợi cho hoạt động giải trí sản xuất kinh doanh thương mại .
Như vậy, việc thu thuế BVMT góp thêm phần khuyến khích sản xuất, sử dụng sản phẩm & hàng hóa thân thiện với môi trường ; hạn chế việc sản xuất, sử dụng sản phẩm & hàng hóa gây tác động ảnh hưởng xấu đến môi trường, qua đó phân phối nhu yếu tăng trưởng kinh tế tài chính bền vững và kiên cố gắn với BVMT .

Vướng mắc phát sinh trong thực tiễn triển khai Luật Thuế bảo vệ môi trường đối với túi ni lông

Qua khảo sát cho thấy, sau hơn 10 năm tiến hành Luật thuế BVMT và những văn bản hướng dẫn, đến nay Luật này đã phát sinh 1 số ít vướng mắc cần liên tục kiểm soát và điều chỉnh, sửa đổi, bổ trợ cho tương thích với tình hình thực tiễn .
Luật Thuế BVMT 2010 chưa lao lý, túi ni lông là hàng “ trung chuyển ” thuộc đối đối tượng người tiêu dùng chịu thuế. Theo nguyên tắc vận dụng luật, Luật Thuế BVMT năm 2010 không có lao lý thì vận dụng pháp lý tựa như. Điều 214 Luật Thương mại năm 2005 “ Quá cảnh sản phẩm & hàng hóa là việc luân chuyển sản phẩm & hàng hóa thuộc chiếm hữu của tổ chức triển khai, cá thể quốc tế qua chủ quyền lãnh thổ Nước Ta, kể cả việc trung chuyển … ” .
Theo đó, Điểm a Khoản 2 Điều 4 Luật Thuế BVMT năm 2010 pháp luật, túi ni lông là hàng luân chuyển quá cảnh đã gồm có cả túi ni lông là sản phẩm & hàng hóa trung chuyển. Tuy nhiên, Điểm a Khoản 4 Điều 2 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu lao lý : “ Đối tượng chịu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu không vận dụng đối với những trường hợp sau : ( a ) Hàng hóa … trung chuyển ”. Như vậy, Luật Thương mại và Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu đều đã có pháp luật riêng về yếu tố này. Yêu cầu đặt ra là có nên bổ trợ pháp luật riêng về túi ni lông ( sản phẩm & hàng hóa trung chuyển ) là sản phẩm & hàng hóa không chịu thuế ?
Tại Khoản 3 Điều 2 Luật Thuế BVMT năm 2010 ; Khoản 3 Điều 2 Nghị định số 67/2011 / NĐ-CP ; Điều 1 Nghị định số 69/2012 / NĐ-CP ; Khoản 4 Điều 1 Thông tư số 152 / 2011 / TT-BTC ; Điều 1 và Điều 3 Thông tư số 159 / 2012 / TT-BTC pháp luật : Túi ni lông thuộc diện chịu thuế BVMT là “ loại túi, vỏ hộp được làm từ màng nhựa đơn polyetylen, tên kỹ thuật là túi nhựa xốp ” ; “ Đối với túi ni lông đa lớp được sản xuất hoặc gia công từ màng nhựa đơn HDPE, LDPE, LLDPE và những loại màng nhựa khác hoặc những chất khác như nhôm, giấy … thì thuế BVMT được xác lập theo tỷ suất % khối lượng màng nhựa đơn HDPE, LDPE, LLDPE có trong túi ni lông đa lớp ”. Các pháp luật trên chưa thực sự bao quát và còn có sự chồng chéo, gây khó khăn vất vả trong việc vận dụng, đơn cử như :
( i ) Màng bọc thực phẩm, cuộn ni lông, tấm ni lông bao trùm trong nông nghiệp … cũng làm từ ni lông nhưng không thuộc đối tượng người tiêu dùng chịu thuế Điều này chưa tương thích với Chỉ thị số 33 / CT-TTg của Thủ tướng nhà nước ngày 20/8/2020 về tăng cường quản trị, tái sử dụng, tái chế, giải quyết và xử lý và giảm thải chất thải nhựa “ bổ trợ Luật Thuế BVMT theo hướng lan rộng ra đối tượng người tiêu dùng chịu thuế và tăng mức thuế đối với túi ni lông, vỏ hộp và mẫu sản phẩm nhựa khác ” ;
( ii ) Khoản 3 Điều 2 Luật Thuế BVMT năm 2010 lao lý túi ni lông chịu thuế là loại túi, vỏ hộp làm từ “ màng nhựa đơn ”, nhưng tại Điều 3 Thông tư số 159 / 2012 / TT-BTC lại lao lý “ túi ni lông đa lớp ”, như vậy còn biểu lộ sự thiếu đồng điệu và chồng chéo .

Theo khảo sát của chương trình môi trường Liên Hợp quốc nghiên cứu tại 198 quốc gia trên thế giới, thì có 91 quốc gia cấm sản xuất và sử dụng túi ni lông (trong đó có 55 quốc gia cấm hoàn toàn trên cả nước, 36 quốc gia cấm theo địa phương), số quốc gia còn lại đang xem xét hoặc không có quy định cấm. Những nước không có quy định cấm hiện nay đánh thuế BVMT rất cao đối với túi ni lông như: Ireland và Anh áp thuế 0,15 euro/túi, tương đương 4.500 đồng/túi; Ailen áp thuế 0,15 euro /túi, tương đương 4.500 đồng/túi; Hồng Kông áp thuế 0,05USD/túi tương đương 1.050 đồng/túi. Ở Việt Nam, theo Khoản 1 Điều 8 Luật Thuế BVMT năm 2010, khung chịu thuế BVMT của túi ni lông là 30.000 đồng/1kg-50.000 đồng/1 kg. Như vậy, mức thuế BVMT đối với túi ni lông ở Việt Nam thấp so với các nước trong khu vực và trên thế giới.

Giải pháp hoàn thiện quy định thuế bảo vệ môi trường đối với túi ni lông

Mặc dù, hành lang pháp lý về thuế BVMT đối với túi ni lông về cơ bản đã hình thành, tuy nhiên, trong điều kiện kèm theo thực tiễn lúc bấy giờ, cần liên tục điều tra và nghiên cứu sửa đổi, bổ trợ Luật Thuế BVMT theo hướng sau :
Thứ nhất, sửa đổi Khoản 3 Điều 2 Luật Thuế BVMT năm 2010 .
Túi ni lông thuộc diện chịu thuế được định nghĩa và xác lập tại Khoản 3 Điều 2 Luật Thuế BVMT năm 2010. Tuy nhiên, định nghĩa để xác lập túi ni lông thuộc diện chịu thuế BVMT tại Khoản 3 Điều 2 được lao lý một cách chung chung, trong khi đó, việc lao lý đơn cử tại nghị định và thông tư. Điều này đã dẫn tới thực trạng nhiều Doanh Nghiệp không xác lập được ni lông do công ty mình sản xuất hoặc tiêu dùng có thuộc đối tượng người dùng chịu thuế hay không. Do vậy, cần lao lý lại định nghĩa và cách xác lập túi ni lông thuộc diện chịu thuế trong Luật Thuế BVMT. Việc lao lý như vậy sẽ bảo vệ được những nhu yếu sau :
( 1 ) Nâng cao giá trị hiệu lực thực thi hiện hành pháp lý của lao lý ( vì trước đây được lao lý bởi nghị định, thông tư, nay được pháp luật trong Luật ) ; ( 2 ) Chính sách thuế rõ ràng, minh bạch tạo thuận tiện cho cơ quan thuế nhận diện được đúng đối tượng người dùng chịu thuế, để thu thuế theo lao lý ; ( 3 ) Tổ chức, cá thể nhận diện được đúng đối tượng người tiêu dùng chịu thuế để thực thi nộp thuế đúng theo pháp luật .
Thứ hai, bổ trợ túi ni lông ( sản phẩm & hàng hóa trung chuyển ) vào đối tượng người dùng không chịu thuế vào Luật Thuế BVMT .
Nguyên tắc khi phong cách thiết kế Luật Thuế BVMT là đối với những sản phẩm & hàng hóa mà khi sản xuất hoặc tiêu dùng gây ô nhiễm môi trường ở Nước Ta thì thuộc đối tượng người dùng chịu thuế BVMT. Ngược lại, đối với sản phẩm & hàng hóa khi sản xuất hoặc tiêu dùng không gây ô nhiễm môi trường thì không thuộc đối tượng người tiêu dùng chịu thuế. Theo đó, túi ni lông được xác lập là sản phẩm & hàng hóa chịu thuế nếu túi ni lông được sản xuất hoặc tiêu dùng ở Nước Ta gây ra ô nhiễm môi trường và ngược lại. Từ trong thực tiễn này, phải lao lý túi ni lông ( là sản phẩm & hàng hóa trung chuyển ) là đối tượng người tiêu dùng không chịu thuế để tương thích với nguyên tắc phong cách thiết kế Luật Thuế BVMT .
Việc pháp luật túi ni lông ( là sản phẩm & hàng hóa trung chuyển ) là đối tượng người dùng không chịu thuế BVMT hoàn toàn có thể dẫn tới sự chồng chéo giữa Luật Thuế BVMT, Luật Thuế xuất khẩu, nhập khẩu và Luật Thương mại. Tuy nhiên, việc xử lý sự chồng chéo pháp lý giữa Luật Thương mại và những Luật thuế sẽ được xử lý theo nguyên tắc vận dụng luật chung và luật chuyên ngành. Vậy để tạo ra sự đồng điệu của những Luật thuế thì phải bổ trợ túi ni lông trung chuyển vào đối tượng người tiêu dùng không chịu thuế trong Luật Thuế BVMT .
Thứ ba, sửa đổi pháp luật về túi ni lông thuộc diện chịu thuế. Túi ni lông được làm từ màng ghép hay phức tạp khó phân hủy hoặc tái chế hơn màng nhựa đơn, do vậy sẽ gây ra ô nhiễm môi trường hơn so với túi ni lông được làm từ màng nhựa đơn. Theo đó, lao lý về túi ni lông cần sửa đổi theo hướng, túi ni lông được làm từ màng nhựa, không phân biệt màng nhựa đơn hay màng ghép thì đều thuộc diện chịu thuế BVMT. Quy định này sẽ xử lý được sự chồng chéo của những văn bản hiện tại, tương thích với những kế hoạch cải cách thuế lúc bấy giờ ; đồng thời, góp thêm phần lan rộng ra đối tượng người tiêu dùng chịu thuế BVMT và xử lý hiệu suất cao những yếu tố về ô nhiễm môi trường .
Thứ tư, lao lý rõ đối tượng người dùng chịu thuế là túi ni lông đa lớp tại điều luật về đối tượng người tiêu dùng chịu thuế trong Luật Thuế BVMT .
Về đối tượng người dùng chịu thuế, Luật Thuế BVMT năm 2010 chỉ lao lý túi ni lông chịu thuế là túi ni lông đơn lớp. Nhưng trong những văn bản hướng dẫn liên tục nhắc tới túi ni lông đa lớp chịu thuế theo tỷ suất % tương ứng với màng nhựa đơn. Do vậy, để bảo vệ tính thống nhất của luật cần phải : ( 1 ) Quy định trực tiếp túi ni lông đa lớp là đối tượng người dùng chịu thuế BVMT ;

(2) Quy định cụ thể túi ni lông đa lớp là đối tượng chịu thuế tại điều luật về đối tượng chịu thuế trong Luật thuế Việc quy định như vậy sẽ giải quyết được: Sự chồng chéo của quy định hiện hành; Đảm bảo tính thống nhất và nâng cao giá trị pháp luật quy định của pháp luật.

Thứ năm, pháp luật về khung và mức thuế BVMT đối với túi ni lông theo hướng tăng thuế để tương thích với thông lệ quốc tế và mục tiêu BVMT .
Việc tăng thuế BVMT đối với túi ni lông là tương thích với Chỉ thị số 33 / CT-TTg của Thủ tướng nhà nước ngày 20/8/2020 về tăng cường quản trị, tái sử dụng, tái chế, giải quyết và xử lý và giảm thải chất thải nhựa. Tuy nhiên, khi nghiên cứu và điều tra kiến thiết xây dựng mức thuế BVMT đối với túi ni lông cần quan tâm, việc tăng khung và mức thuế BVMT không nhằm mục đích tiềm năng tăng thu cho ngân sách nhà nước mà phải hướng tới tiềm năng BVMT là chính .

Tài liệu tham khảo:

  1. Luật Thuế Bảo vệ môi trường năm 2010;
  2. Nghị định số 67/2011/NĐ-CP ngày 8/8/2011 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thuế Bảo vệ môi trường;
  3. Nghị định số 69/2012/NĐ-CP ngày 14/9/2012 sửa đổi bổ sung Khoản 3 Điều 2 Nghị định số 67/2011/NĐ-CP;
  4. Thông tư số 152/2011/TT-BTC ngày 11/11/2011 của Bộ Tài chính hướng dẫn Nghị định 67/2011/NĐ-CP;
  5. Thông tư số 159/2012/TT-BTC ngày 28/9/2012 sửa đổi thông tư 152/2011/TT-BTC;
  6. Nghị quyết số 579/2018/UBTVQH14 ngày 26/9/2018 về biểu thuế bảo vệ môi trường;
  7. Chỉ thị số 33/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 20/8/2020 về tăng cường quản lý, tái sử dụng, tái chế, xử lý và giảm thải chất thải nhựa;
  8. Đỗ Đức Minh, Giáo trình Lý thuyết thuế, NXB Tài chính, Hà Nội

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *