Bàn về quy tắc xuất xứ hàng hóa và một số bài học cho Việt Nam

TCCTThS. HOÀNG THỊ NGỌC QUỲNH – ThS. TRỊNH THỊ THU THẢO (Giảng viên Khoa Hàng hải – Trường Đại học Hàng hải Việt Nam)

TÓM TẮT:

Trên cơ sở nghiên cứu Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN – Úc/Niu-di-lân (AANZFTA), Hiệp định Đối tác kinh tế Việt Nam – Nhật Bản (VJEPA) và pháp luật của một số quốc gia, bài viết tổng hợp và phân tích quy tắc xuất xứ hàng hóa, từ đó chỉ ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong việc xây dựng quy tắc xuất xứ hàng hóa nội địa.

Từ khóa: Quy tắc xuất xứ, trị giá khu vực, gian lận xuất xứ, hiệp định thương mại tự do, Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương.

1. Đặt vấn đề

Trong thời gian gần đây, Việt Nam đã tham gia rất nhiều Hiệp định thương mại tự do (FTA), mở ra một không gian rộng lớn cho hàng hóa nước ta vươn ra thế giới dễ dàng hơn, đồng thời cũng đặt ra vấn nạn gian lận xuất xứ hàng hóa. Đề cập tới nguyên nhân của hiện tượng này không thể không nhắc tới sự thiếu sót từ phía quy định của pháp luật Việt Nam.

Bài báo tập trung chuyên sâu nghiên cứu và phân tích những pháp luật của 1 số ít FTA mà Nước Ta là thành viên về cách xác định xuất xứ hàng hóa, trình diễn cách xác định xuất xứ theo pháp luật pháp lý của 1 số ít vương quốc trên quốc tế. Từ đó, rút ra bài học kinh nghiệm kinh nghiệm tay nghề cho Nước Ta về xuất xứ hàng hóa trong nước và phòng chống có hiệu suất cao hiện tượng kỳ lạ gian lận xuất xứ hàng hóa

2. Quy tắc xuất xứ và ý nghĩa

Dưới góc độ pháp luật quốc tế, định nghĩa xuất xứ hàng hóa được nêu trong Điều 3(b) Hiệp định về quy tắc xuất xứ của WTO như sau: “Một nước được xác định là nước xuất xứ của một hàng hóa cụ thể nếu như hàng hóa được hoàn toàn sản xuất ra ở nước đó hoặc khi nhiều nước cùng tham gia vào quá trình sản xuất ra hàng hóa đó thì nước xuất xứ hàng hóa là nước thực hiện công đoạn chế biến cơ bản cuối cùng”. Như vậy, Hiệp định nhìn nhận xuất xứ hàng hóa dựa trên phương pháp xác định nước xuất xứ theo tiêu chí sản xuất hoàn toàn hoặc theo công đoạn chế biến cơ bản cuối cùng tại một quốc gia. Còn tại Điều 3 Nghị định số 31/2018/NĐ-CP quy định chi tiết luật quản lý ngoại thương về xuất xứ hàng hóa Việt Nam đã đưa ra định nghĩa xuất xứ hàng hóa như sau: “Xuất xứ hàng hóa là nước, nhóm nước hoặc vùng lãnh thổ nơi sản xuất ra toàn bộ hàng hóa hoặc nơi thực hiện công đoạn chế biến cơ bản cuối cùng đối với hàng hóa trong trường hợp có nhiều nước, nhóm nước hoặc vùng lãnh thổ tham gia vào quá trình sản xuất ra hàng hóa đó”. Xuất xứ giống như “quốc tịch” của hàng hóa, quy tắc xuất xứ giúp cơ quan hải quan xác định được hàng hóa đến từ đâu và có được hưởng ưu đãi thuế quan theo FTA hay không.

Các FTA một mặt mở ra môi trường tự nhiên thuận tiện cho hoạt động giải trí ngoại thương giữa những vương quốc nội khối, mặt khác lại làm phát sinh số lượng lớn hành vi gian lận thương mại. Một bộ quy tắc xuất xứ thích hợp sẽ giúp việc quản trị xuất xứ hàng hóa trong FTA, góp thêm phần phòng chống gian lận thương mại. Bên cạnh đó, nhằm mục đích phân phối quy tắc xuất xứ hàng hóa, doanh nghiệp sẽ tích cực tìm kiếm và sản xuất nguyên phụ liệu, hàng hóa trong khoanh vùng phạm vi FTA, kích thích góp vốn đầu tư trực tiếp quốc tế tại những chủ quyền lãnh thổ thành viên FTA .
Trên thực tiễn, với hoạt động giải trí toàn thế giới hóa như lúc bấy giờ, việc xác định và thừa nhận vương quốc nào là xuất xứ của hàng hóa là điều không hề thuận tiện. Do vậy, những Hiệp định thương mại luôn ghi nhận những quy tắc đơn cử để hoàn toàn có thể xác định đúng mực xuất xứ của hàng hóa và qua đó dành tặng thêm cho đúng đối tượng người tiêu dùng. Quy tắc xuất xứ khuyễn mãi thêm ( Quy tắc chung và Quy tắc đơn cử loại sản phẩm ) là tập hợp những tiêu chuẩn được kiến thiết xây dựng nhằm mục đích xác định hàng hóa được hưởng khuyễn mãi thêm thuế quan theo FTA, gồm có : Xuất xứ thuần túy, được sản xuất trọn vẹn từ nguyên vật liệu có xuất xứ ( PE ), quy đổi mã số hàng hóa ( CTC ), hàm lượng Trị giá Khu vực ( RVC ), quy trình gia công chế biến đơn cử ( SP ) hoặc sự tích hợp của bất kể những tiêu chuẩn nào trong số những tiêu chuẩn kể trên .

3. Quy tắc xuất xứ theo một số FTA mà Việt Nam đã ký kết và pháp luật nước ngoài

3.1. Quy tắc xuất xứ theo CPTPP, AANZFTA và VJEPA

Một tiêu chí xác định xuất xứ cơ bản và phổ biến trong các FTA là xuất xứ thuần túy. Theo Điều 2 AANZFTA và Điều 24 VJEPA, hàng hóa được sản xuất toàn bộ tại một nước thành viên thì được xác định là có xuất xứ thuần túy. Quy tắc xuất xứ thuần túy được công nhận rộng rãi trong quy định pháp luật của hầu khắp các quốc gia cũng như trong các hiệp định thương mại quốc tế song phương và đa phương bởi nó đề cập tới những hàng hóa có nguồn gốc tự nhiên như nông – lâm sản, khoáng sản cũng như thủy – hải sản. Quy định này chặt nhất trong hệ thống quy tắc xuất xứ và xem xét trên thực tiễn sản xuất, không nhiều mặt hàng đáp ứng được yếu tố “thuần túy”. Ví dụ: Cà phê thu hoạch tại Việt Nam và đường nhập khẩu từ Lào, chế biến thành cà phê hòa tan tại Việt Nam, thì sản phẩm này được xác định không có xuất xứ thuần túy dù phần lớn trị giá thành phẩm là từ Việt Nam. Đến CPTPP, tiêu chí này có sự mở rộng, cho phép “thu hoạch hoặc sản xuất toàn bộ tại lãnh thổ của một hoặc nhiều Bên” (Điều 3.2). Toàn bộ khu vực CPTPP được coi như một vùng lãnh thổ thống nhất, không có sự phân biệt giữa các quốc gia thành viên. Ví dụ: Cà phê thu hoạch tại Việt Nam, sữa nhập khẩu từ Úc và vỏ nhôm nhập khẩu từ Malaysia, chế biến thành cà phê lon tại Việt Nam thì sản phẩm này có xuất xứ thuần túy.

Trường hợp hàng hóa không có xuất xứ thuần túy, tiêu chuẩn “ sản xuất trọn vẹn từ nguyên vật liệu có xuất xứ ” được vận dụng. Điều 24 VJPEA pháp luật hàng hóa được sản xuất hàng loạt tại Nước Ta hoặc Nhật Bản từ những nguyên vật liệu có xuất xứ thì thỏa mãn nhu cầu xuất xứ nội khối. Tương tự, Điều 2 AANZFTA ghi nhận hàng hóa “ sản xuất hàng loạt tại chủ quyền lãnh thổ của một nước thành viên từ những nguyên vật liệu có xuất xứ của một hay nhiều nước thành viên khác ; và phân phối tổng thể những nhu yếu xuất xứ tương quan khác ” thì thỏa mãn nhu cầu quy tắc xuất xứ. Bản thân điểm a Điều 3.2 CPTPP tuy pháp luật về xuất xứ thuần túy nhưng hoàn toàn có thể hiểu theo tiêu chuẩn này. Bên cạnh đó, CPTPP cũng vận dụng tiêu chuẩn này cho mẫu sản phẩm tân trang, nhà phân phối nước thành viên được phép sử dụng nguyên vật liệu thu từ việc tháo dỡ hàng đã qua sử dụng, trải qua giải quyết và xử lý, làm sạch đưa về điều kiện kèm theo hoạt động giải trí tốt được coi là nguyên phụ liệu có xuất xứ ( không cần cung ứng PSR ), nếu được dùng để lắp ráp, sản xuất hàng tân trang. Ví dụ : Hàng hóa cũ nhập từ quốc tế khối về tháo dỡ, giải quyết và xử lý, lắp ráp lại thành loại sản phẩm tân trang có bh của nhà phân phối, nếu xuất khẩu sang những nước CPTPP được hưởng thuế suất tặng thêm CPTPP .
Dưới tác động ảnh hưởng của hiện tượng kỳ lạ vận động và di chuyển hàng hóa toàn thế giới, việc hàng hóa được đưa vào lưu thông gồm có những nguyên vật liệu thô, hàng hóa đang chế biến, những linh phụ kiện … đến từ nhiều vương quốc là rất là phổ cập. Từ đó phát sinh ra trường hợp thứ hai, đó là hàng hóa có nguyên vật liệu không xuất xứ FTA. Khi này, RVC sẽ là tiêu chuẩn để xác định xuất xứ hàng hóa .
RVC là một ngưỡng ( tính theo tỷ suất Tỷ Lệ ) mà hàng hóa phải đạt được đủ để coi là có xuất xứ. Ngưỡng này hoàn toàn có thể khác nhau tùy vào từng FTA, tùy vào quy tắc đơn cử mẫu sản phẩm ( PSR ) vận dụng cho từng mã HS khác nhau. Tương tự hầu hết những FTA trên toàn thế giới, ngưỡng RVC tối thiểu của VJEPA và AANZFTA ( tính trực tiếp và tính gián tiếp ) là 40 %. Với cách tính gián tiếp sử dụng trị giá hàng hóa trừ đi tổng thể những yếu tố nguồn vào không có xuất xứ hoặc không xác định được xuất xứ, thương nhân hoàn toàn có thể giấu một số ít yếu tố như doanh thu trên mỗi loại sản phẩm, ngân sách phân chia, ngân sách nhân công và một số ít ngân sách khác. Do vậy, cách tính này được ưu tiên lựa chọn nhiều hơn so với cách tính trực tiếp .
Với CPTPP, RVC, còn được tính theo giá trị tập trung chuyên sâu ( dựa trên trị giá của nguyên, phụ liệu không có xuất xứ, gồm có những nguyên, phụ liệu không xác định được xuất xứ, được nêu trong quy tắc xuất xứ đơn cử loại sản phẩm và được sử dụng trong quy trình sản xuất hàng hóa ) và theo ngân sách tịnh ( vận dụng so với phương tiện đi lại gắn động cơ ). Đây là một chiêu thức mới, đặc biệt hiệu quả khi một số lượng lớn vật tư được sử dụng để sản xuất hàng hóa như máy móc và thiết bị cơ khí. Vì số lượng vật tư được chỉ định trong PSR có khuynh hướng rất hạn chế, giải pháp này sẽ mang lại ít gánh nặng hành chính hơn tương quan đến việc xác nhận và xác định trạng thái xuất xứ của hàng hóa so với những loại chiêu thức giám sát khác .
Một tiêu chuẩn xuất xứ ngày càng phổ cập lúc bấy giờ là Chuyển đổi mã số HS của hàng hóa ( CTC ). Xác định rằng những nguyên vật liệu không có xuất xứ phải được thực thi một quy trình sản xuất trong khu vực nội khối khiến cho thực chất của chúng đổi khác và dẫn tới đổi khác mã HS khởi đầu, khiến cho thành phẩm phải mang mã HS khác. CTC gồm có : CC ( Change in Chapter – Chuyển đổi Chương ) ; CTH ( Change in Tariff Heading – Chuyển đổi Nhóm ) và CTSH ( Change in Tariff Sub-Heading – Chuyển đổi Phân nhóm ). Ví dụ : Sản phẩm trứng cá muối theo PSR của AANZFTA là RVC 40 % hoặc CC, của VJEPA là CC .
Trường hợp nguyên vât liệu không cung ứng tiêu chuẩn CTC chỉ chiếm tỷ suất thấp ( De Minimis ) thì thành phẩm vẫn được coi là có xuất xứ nếu tỷ suất đó không vượt quá ngưỡng tối đa được cho phép của trị giá hoặc khối lượng của thành phẩm. Tỷ lệ được tính bằng khối lượng hoặc trị giá của nguyên vật liệu không phân phối tiêu chuẩn CTC chia cho tổng khối lượng hoặc trị giá hàng hóa có sử dụng nguyên vật liệu đó. Tỷ lệ này đổi khác tùy theo pháp luật tại những FTA. Hầu hết những FTA ( gồm có cả 3 FTAs được bàn tới trong bài ) đều đặt ngưỡng không quá 10 % trị giá hoặc khối lượng hàng hóa. Riêng VJEPA, chỉ được cho phép ngưỡng 7 % trị giá hàng hóa so với 1 số ít mẫu sản phẩm như cacao và chế phẩm từ cacao, cafe, trà … CPTPP loại trừ vận dụng De Minimis với một số nguyên, phụ liệu sử dụng sản xuất loại sản phẩm bơ sữa, loại sản phẩm chứa bơ sữa, một số ít loại nước ép hoa quả, 1 số ít loại dầu ăn. Ngoài ra, CPTPP còn thiết kế xây dựng quy tắc bộ hàng hóa vận dụng cho bộ hàng hóa phân loại theo CTC, được cho phép hàng hóa không có xuất xứ trong bộ chiếm tối đa 10 % trị giá của bộ hàng hóa ( Điều 3.17 Chương 3 ) .

Tiêu chí công đoạn chế biến xác định rằng hàng hóa nếu có một phần xuất xứ nằm ngoài các quốc gia thành viên thì phải trải qua quá trình sản xuất cụ thể mà làm thay đổi một cách cơ bản về bản chất hàng hóa thì được coi là có xuất xứ. Hầu hết các hiệp định thương mại đều đưa ra cấu trúc chung về các hoạt động bị coi là không đáp ứng được trao xuất xứ hàng hóa dựa trên khuyến nghị của Công ước Kyoto. Tuy nhiên, danh mục này có thể dài hoặc ngắn, có thể áp dụng cùng với một, một vài hoặc tất cả các tiêu chí xuất xứ, bao gồm WO, PE, RVC, CTC hoặc SP tùy vào quy định cụ thể tại các FTA khác nhau. Ví dụ: VJEPA áp dụng cùng tiêu chí CTC, AANZFTA áp dụng cùng RVC.

CPTPP sử dụng hạng mục để xác định xuất xứ hàng hóa, vì hạng mục PSR trong hiệp định được lao lý rất chi tiết cụ thể và ngặt nghèo để tránh “ quy trình gia công chế biến đơn thuần ” hoàn toàn có thể diễn ra, từ đó hạn chế gian lận xuất xứ thực ra của hàng hóa. Tuy nhiên, CPTPP vẫn thiết kế xây dựng list quy trình gia công đơn thuần để xác định nơi sản xuất ở đầu cuối trong trường hợp Bên nhập khẩu vận dụng mức thuế khuyễn mãi thêm khác nhau cho những vương quốc thành viên tại đoạn 8, Phần B, Phụ lục 2 – D Chương 2 với 5 nhóm quy trình .
Có ba hình thức cộng gộp cơ bản là : Cộng gộp thường thì, cộng gộp toàn phần và cộng gộp bán phần .
VJEPA và AANZFTA sử dụng quy tắc cộng gộp thường thì : Nguyên liệu nhập khẩu phải cung ứng tiêu chuẩn xuất xứ FTA ( đạt hàm lượng RVC tối thiểu 40 % ), khi đó 100 % giá trị của nguyên vật liệu nhập khẩu đó sẽ được dùng để tính hàm lượng RVC trong loại sản phẩm được sản xuất tại nước xuất khẩu mẫu sản phẩm đó .

CPTPP sử dụng quy tắc cộng gộp toàn phần, nghĩa là: Nguyên liệu nhập khẩu không đạt xuất xứ nhưng có giá trị gia tăng trong khu vực thì số phần trăm giá trị gia tăng thực tế đạt xuất xứ của nguyên liệu đó sẽ được cộng gộp để tính hàm lượng giá trị khu vực trong sản phẩm được sản xuất tại nước xuất khẩu sản phẩm đó. Quy tắc công gộp toàn phần thường được áp dụng trong nhóm hàng dệt may trong một số hiệp định như AJCEP hay AAZNFTA. Mức độ cộng gộp càng cao, ví dụ số lượng càng đông đối tác thương mại tiềm năng có nguyên liệu đầu vào đáp ứng xuất xứ, thì các quy tắc xuất xứ càng tự do và hàng hóa càng dễ thỏa mãn. Mặc dù những quy tắc cộng gộp rộng rãi có thể thúc đẩy các quốc gia cạnh tranh hơn trong quy trình sản xuất, từ đó thu hút các nhà đầu tư nước ngoài trực tiếp. Tuy nhiên, điều này đồng thời có thể làm tăng khả năng sử dụng các ưu đãi FTA của các quốc gia không là thành viên. Mặt khác, phạm vi tích lũy hẹp có thể gây ra chi phí lớn hơn cho các nhà sản xuất, với rủi ro là các quy tắc xuất xứ không được thỏa mãn hoặc chỉ thỏa mãn với chi phí cao quá mức.

3.2. Pháp luật của một số quốc gia

Theo pháp lý của Cộng hòa Liên bang Đức, những đơn vị sản xuất được tự xác định xuất xứ hàng hóa và tự chịu nghĩa vụ và trách nhiệm với công bố đó. Việc một đơn vị sản xuất dán nhãn xuất xứ sai hoàn toàn có thể phát sinh nhu yếu bồi thường thiệt hại từ những doanh nghiệp cạnh tranh đối đầu và bị hải quan tịch thu hàng hóa. Một loại sản phẩm để được dán nhãn “ Sản xuất tại Đức ” ( Made in Germany ) phải bảo vệ nguyên vật liệu chính có xuất xứ từ Đức và hoạt động giải trí sản xuất, tinh chỉnh và điều khiển tại Đức đáng kể đến mức quyết định hành động chất lượng và trị giá loại sản phẩm. Ví dụ, một công ty sản xuất thùng chứa khí siêu tinh khiết bằng thép không gỉ do mặt phẳng của thùng được giải quyết và xử lý hóa học và cơ học đặc biệt quan trọng. Thùng được sản xuất bán thành phẩm tại quốc tế và được giải quyết và xử lý mặt phẳng tại Đức. Vì quy trình giải quyết và xử lý mặt phẳng là tối quan trọng, quyết định hành động chất lượng mẫu sản phẩm nên thùng chứa được phép dán nhãn “ Sản xuất tại Đức ”. Một ví dụ khác, để sản xuất máy ảnh, một công ty Đức nhập khẩu hầu hết những linh phụ kiện, riêng ống kính sản xuất trong nước và việc lắp ráp phức tạp, yên cầu độ đúng chuẩn cao được thực thi tại Đức. Khi này máy ảnh được phép dán nhãn “ Sản xuất tại Đức ” vì trị giá loại sản phẩm được quyết định hành động bởi chất lượng ống kính và quy trình lắp ráp. Mô tả “ Sản xuất tại Đức ” không được vận dụng so với trường hợp những bộ phận đã được đúc sẵn ở quốc tế, sau đó lắp ráp đơn thuần tại Đức hoặc trọn vẹn sản xuất tại quốc tế và ở Đức chỉ triển khai dán nhãn .
Một loại sản phẩm không phân phối những nhu yếu so với nhãn dán “ Sản xuất tại Đức ”, thì có sẵn những lựa chọn thay thế sửa chữa. Nếu loại sản phẩm được lắp ráp tại Đức, đơn vị sản xuất hoàn toàn có thể hiển thị điều này bằng cách dán nhãn là “ Được lắp ráp tại Đức ” ( Assembled in Germany ). Nếu một loại sản phẩm được phong cách thiết kế ở Đức thì điều này thực sự hoàn toàn có thể được làm rõ bằng công bố về “ Thiết kế tại Đức ” ( Designed in Germany ). Nhãn dán “ Được sản xuất tại Liên minh Châu Âu ” ( Made in the European Union hoặc Made in the EU ) được vận dụng khi những bộ phận cấu thành thiết yếu của mẫu sản phẩm được sản xuất tại những vương quốc thành viên khác của Liên minh châu Âu ngoài Đức [ 1 ] .
Tương tự pháp lý Đức, pháp lý Hoa Kỳ chỉ được cho phép dán nhãn ” Lắp ráp tại Hoa Kỳ ” ( Assembled in USA ) so với một loại sản phẩm có nguyên vật liệu xuất xứ quốc tế và được lắp ráp giản đơn, không tạo ra sự quy đổi đáng kể tại Mỹ. Ví dụ, việc lắp ráp bằng tuốc nơ vít ở Hoa Kỳ để tạo ra mẫu sản phẩm ở đầu cuối trong quy trình tiến độ sản xuất không phân phối điều kiện kèm theo cho nhãn dán ” Lắp ráp tại Hoa Kỳ “. Đối với loại sản phẩm trong nước, để được công nhận xuất xứ Hoa Kỳ, nhà phân phối Mỹ phải sử dụng hàng loạt nguyên vật liệu và lao động trong nước. Công thức tính thành phần trong nước của Mỹ gồm có ngân sách nguyên vật liệu bắt đầu, ngân sách trực tiếp cho hoạt động giải trí sản xuất như : Ngân sách chi tiêu lao động trong thực tiễn ( phúc lợi bổ trợ, ngân sách đào tạo và giảng dạy tại chỗ và ngân sách kỹ thuật, giám sát, trấn áp chất lượng và nhân sự ) ; ngân sách của dụng cụ, khấu hao trên máy móc và thiết bị hoàn toàn có thể được phân chia cho hàng hóa đơn cử ; ngân sách điều tra và nghiên cứu, tăng trưởng, phong cách thiết kế, kiến thiết xây dựng và ngân sách kế hoạch chi tiết cụ thể trong khoanh vùng phạm vi phân chia cho hàng hóa đơn cử ; ngân sách kiểm tra và thử nghiệm hàng hóa … [ 2 ]

4. Bài học cho Việt Nam

Nền kinh tế Việt Nam gia nhập sâu vào thị trường quốc tế tạo cơ hội lớn cho các doanh nghiệp nước ta. Trong giai đoạn đầu bước chân vào những thị trường mới, phần đông các doanh nghiệp Việt Nam không thể chỉ dựa vào thương hiệu riêng mà xuất xứ hàng hóa từ Việt Nam là một lợi thế lớn. Tuy nhiên, cho đến nay, Việt Nam chưa có các tiêu chuẩn để xác định hàng hóa tiêu thụ trong nước gắn nhãn Made in Vietnam. Thiếu quy định về xuất xứ hàng nội địa Việt Nam đã dẫn tới thực trạng không ít doanh nghiệp lạm dụng tem, nhãn Made in Vietnam, dù tỷ trọng sản xuất nội địa rất thấp. Gần đây nhất là vụ việc ASANZO với các sản phẩm “đỉnh cao công nghệ Nhật Bản”, chứng nhận “Hàng Việt Nam chất lượng cao” nhưng bản chất là hàng Trung Quốc. Các sản phẩm như tivi, điều hòa nhiệt độ, ấm đun nước siêu tốc… của ASANZO được nhập khẩu linh, phụ kiện từ Trung Quốc, lắp ráp thủ công bằng tua-nơ-vít, sau đó dán nhãn Made in Vietnam và đưa ra thị trường tiêu thụ [3].

Trong năm 2019, Bộ Công Thương đã đề xuất kiến nghị dự thảo Thông tư lao lý về cách xác định loại sản phẩm, hàng hóa là mẫu sản phẩm, hàng hóa của Nước Ta hoặc sản xuất tại Nước Ta. Theo Dự thảo, để mang nhãn Made in Vietnam, hàng hóa có hàm lượng giá trị ngày càng tăng tối thiểu 30 %. Đối với những hàng hóa có tỷ suất ngày càng tăng thấp hơn 30 %, cơ sở sản xuất được phép ghi xuất xứ theo hiểu biết tốt nhất của họ, nhưng phải tương thích Nghị định số 43/2017 / NĐ-CP ngày 14/04/2017 của nhà nước về nhãn hàng hóa và không được vi phạm pháp lý .
Vẫn sống sót không ít tranh luận xung quanh hàm lượng giá trị ngày càng tăng 30 % do Bộ Công Thương yêu cầu trong dự thảo. Theo quan điểm của nhóm tác giả, vì hàng hóa được sản xuất và tiêu thụ trong nước nên nhu yếu về hàm lượng trong nước nên cao hơn, tối thiểu 40 % như trong những FTA Nước Ta là thành viên. Thực tế, nhiều ngành sản xuất tại Nước Ta sử dụng đa số nguyên vật liệu, linh – phụ kiện từ quốc tế, do những doanh nghiệp trong nước chưa đủ năng lực sản xuất nguyên vật liệu. Để tạo điều kiện kèm theo thuận tiện cho những doanh nghiệp, Bộ Công Thương hoàn toàn có thể đặt ra tỷ suất ngày càng tăng cho từng nhóm ngành hàng, như : Sản phẩm truyền thống lịch sử, mẫu sản phẩm điện tử, …

Một cách khác, thay vì xác định xuất xứ của hàng hóa sau cả quá trình sản xuất, có thể chứng nhận xuất xứ cho từng công đoạn sản xuất, như: Thiết kế tại (designed in), lắp ráp tại (assembled in)… Việc chứng nhận xuất xứ cho từng công đoạn nhỏ sẽ giúp đáp ứng yêu cầu của cả quá trình cho nhà sản xuất.

Ngoài ra, điểm c, khoản 4, Điều 9 Dự thảo Thông tư đưa ra list những ngân sách để xác định giá xuất xưởng còn nặng về những ngân sách hữu hình. Trong khi đó, một mẫu sản phẩm còn gồm có nhiều ngân sách không hề nhìn thấy ngay như : Ngân sách chi tiêu tuyển dụng và giảng dạy nhân công, ngân sách tư vấn, ngân sách thực thi thương mại, ngân sách thuê và khấu hao những văn phòng sử dụng cho hoạt động giải trí thực thi thương mại và phân phối, bảo hiểm nghĩa vụ và trách nhiệm loại sản phẩm ( nếu có ) …
Tóm lại, việc thiết kế xây dựng quy tắc xuất xứ so với hàng hóa trong nước vừa phải ngặt nghèo để bảo vệ hàm lượng trong nước đủ cao giúp khẳng định chắc chắn giá trị hàng Nước Ta, vừa phải thích hợp với những FTA mà nước ta đã tham gia để tạo thuận tiện cho việc xuất khẩu hàng hóa. Bộ tiêu chuẩn về hàng hóa Made in Vietnam không riêng gì tạo hành lang pháp lý giúp hạn chế và giải quyết và xử lý những hành vi gian lận xuất xứ, bảo vệ quyền hạn người tiêu dùng mà còn góp thêm phần kiến thiết xây dựng tên thương hiệu “ Hàng Nước Ta chất lượng cao ” .

TÀI LIỆU TRÍCH DẪN VÀ THAM KHẢO:

  1. The origin of goods in Germany and the EU.
  2. Country of origin marking: Review of Laws, regulations and practies (1996).
  3. Asanzo lắp ráp thủ công và có dấu hiệu ‘lừa dối người tiêu dùng’ (2020). https://tuoitre.vn/video-asanzo-lap-rap-thu-cong-va-co-dau-hieu-lua-doi-nguoi-tieu-dung-20191028164440848.htm, xem ngày 28/4/2020.

 

DISCUSSION ON RULES OF ORIGIN

AND ITS APPLICATION IN VIETNAM

Master. HOANG THI NGOC QUYNH
Master. TRINH THI THU THAO
Faculty of Navigation ,

Vietnam Maritime University

ABSTRACT:

By analyzing the Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership ( CPTPP ), the Vietnam-Japan Economic Partnership Agreement ( VJEPA ), the ASEAN-Australia-New Zealand Free Trade Area ( AANZFTA ) and some countries ’ laws, this article summarizes and analyzes the rules of origin which provide valuable lessons in laying down the rules of origin for Vietnam’s domestic goods .

Keywords: Rules of origin, regional value content, origin fraud, free trade agreement, Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership (CPTPP).

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *