Một số nội dung cơ bản của Hiến pháp năm 2013

Một số nội dung cơ bản của Hiến pháp năm 2013

Lê Thành Long – Phó Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh

Hiến pháp năm 2013 được Quốc hội trải qua ngày 28/11/2013, có hiệu lực hiện hành từ ngày 1/1/2014. Hiến pháp năm 2013 gọn hơn, nhưng pháp luật tổng lực và khá đầy đủ hơn về những yếu tố cần hiến định so với Hiến pháp năm 1992. Đây là luật đạo cơ bản ở tầm cao nhất, bước tiến mới trong lịch sử vẻ vang lập hiến nước nhà, Hiến pháp 2013 đã thể chế hóa quan điểm của Đảng tại Đại hội XI, đặc biệt quan trọng là Cương lĩnh kiến thiết xây dựng quốc gia trong thời kỳ quá độ lên CNXH ( bổ trợ, tăng trưởng năm 2011 ), làm động lực cho sự tăng trưởng quốc gia vững chắc theo chiều sâu trước nhu yếu mới .Có thể khái quát 4 nhóm nội dung vừa có tính thừa kế, kết tinh, vừa tăng trưởng mới của Hiến pháp 2013 so với Hiến pháp 1992 như sau :

Một là, đề cao chủ quyền nhân dân: Các quy định về chế độ chính trị của Hiến pháp năm 2013 thể hiện sâu sắc hơn nữa bản chất dân chủ của đất nước và chế độ ta, thể hiện chủ quyền nhân dân. Ngay trong lời nói đầu, Hiến pháp khẳng định rõ bản Hiến pháp này do Nhân dân Việt Nam xây dựng, thi hành và bảo vệ vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Hiến pháp năm 2013 khẳng định rõ nước CHXHCN Việt Nam do Nhân dân làm chủ, tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức. Khác với Hiến pháp trước, từ nay, Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước không chỉ bằng dân chủ đại diện thông qua Quốc hội, HĐND mà còn thông qua các hình thức dân chủ trực tiếp và các cơ quan khác của Nhà nước. Nhà nước có trách nhiệm bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; Nhà nước được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật, quản lý xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật.

Hiến pháp cũng khẳng định chắc chắn rõ Đảng Cộng sản Việt Nam lấy chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, là lực lượng chỉ huy Nhà nước và xã hội. Đảng gắn bó mật thiết với Nhân dân, Giao hàng Nhân dân, chịu sự giám sát của Nhân dân, chịu nghĩa vụ và trách nhiệm trước Nhân dân về những quyết định hành động của mình. Các tổ chức triển khai Đảng và đảng viên phải hoạt động giải trí trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp lý. Hiến pháp cũng pháp luật rõ vai trò, vị trí, công dụng của MTTQ Nước Ta, những tổ chức triển khai chính trị – xã hội trong mạng lưới hệ thống chính trị .Hai là, coi trọng và nâng tầm bảo vệ quyền con người, quyền công dân : Hiến pháp năm 2013 liên tục ghi nhận những quyền con người, quyền và nghĩa vụ và trách nhiệm cơ bản của công dân mà Hiến pháp năm 1992 đã pháp luật ; đồng thời bổ trợ những quyền con người, quyền công dân mới như quyền không bị phân biệt đối xử trong đời sống chính trị, dân sự, kinh tế tài chính, văn hóa truyền thống, xã hội, quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí hiểm cá thể và bí hiểm mái ấm gia đình, quyền được bảo vệ phúc lợi xã hội, quyền được sống trong thiên nhiên và môi trường trong lành. Đặc biệt, Hiến pháp năm 2013 bổ trợ pháp luật quan trọng, theo đó, “ quyền con người, quyền công dân chỉ hoàn toàn có thể bị hạn chế theo lao lý của luật trong trường hợp thiết yếu vì nguyên do quốc phòng, bảo mật an ninh vương quốc, trật tự, bảo đảm an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe thể chất của hội đồng ” ( Điều 14 ) .Ba là, xác lập rõ hơn quy mô tăng trưởng kinh tế thị trường khuynh hướng XHCN, bảo vệ nhu yếu tăng trưởng vững chắc quốc gia : Hiến pháp liên tục khẳng định chắc chắn : “ Nền kinh tế tài chính Nước Ta là nền kinh tế thị trường xu thế XHCN với nhiều hình thức chiếm hữu, nhiều thành phần kinh tế tài chính ; kinh tế tài chính Nhà nước giữ vai trò chủ yếu ” ( Điều 51 ), đồng thời lao lý những thành phần kinh tế tài chính đều là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế tài chính quốc dân, những chủ thể thuộc những thành phần kinh tế tài chính bình đẳng, hợp tác và cạnh tranh đối đầu theo pháp lý ; được Nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện kèm theo để tăng trưởng. Tài sản hợp pháp của cá thể, tổ chức triển khai góp vốn đầu tư, sản xuất, kinh doanh thương mại được pháp lý bảo lãnh và không bị quốc hữu hóa. Nhằm bảo vệ tốt hơn nữa quyền của Nhân dân so với đất đai, Hiến pháp pháp luật rõ Nhà nước chỉ tịch thu đất do tổ chức triển khai, cá thể đang sử dụng “ trong trường hợp thật thiết yếu do luật định vì mục tiêu quốc phòng, bảo mật an ninh ; tăng trưởng KT-XH vì quyền lợi vương quốc, công cộng. Việc tịch thu đất phải công khai minh bạch, minh bạch và được bồi thường theo pháp luật của pháp lý ” ( Điều 54 ) .

Phó Bí thư Tỉnh ủy Lê Thành Long phổ biến nội dung, ý nghĩa và tầm quan trọng của Hiến pháp tại hội nghị trực tuyến toàn tỉnh triển khai thi hành Hiến pháp năm 2013

Bốn là, liên tục thay đổi tổ chức triển khai cỗ máy nhà nước : Hiến pháp 2013 đã bổ trợ yếu tố trấn áp quyền lực tối cao trong nguyên tắc tổ chức triển khai và hoạt động giải trí của cỗ máy nhà nước, theo đó, “ quyền lực tối cao nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp, trấn áp giữa những cơ quan nhà nước trong việc thực thi những quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp ” ( Điều 2 ), những pháp luật về tổ chức triển khai và hoạt động giải trí của những thiết chế cơ bản của cỗ máy nhà nước đã có những sửa đổi, bổ trợ tương thích ; đơn cử như sau :- Xác định rõ hơn chủ thể triển khai những quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp. Theo đó, Quốc hội là cơ quan thực thi quyền lập pháp, nhà nước là cơ quan triển khai quyền hành pháp và Tòa án nhân dân là cơ quan triển khai quyền tư pháp ( Điều 69, 94 và 102 ) .

– Thẩm quyền của Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân cũng được quy định phù hợp hơn. Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất nhưng không xác định Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến và lập pháp. Trong việc quyết định kế hoạch phát triển KT-XH của đất nước và chính sách quốc gia, Quốc hội chỉ quyết định mục tiêu, chỉ tiêu, chính sách, nhiệm vụ cơ bản phát triển KT-XH; quyết định chính sách cơ bản về tài chính, tiền tệ. Hiến pháp mới có nhiều bổ sung quan trọng về thẩm quyền của Chủ tịch nước, tương xứng với vị trí là nguyên thủ quốc gia, người đứng đầu Nhà nước, thay mặt Nhà nước về đối nội, đối ngoại, thống lĩnh các lực lượng vũ trang, Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh. Thẩm quyền của Chính phủ được quy định phù hợp hơn với tính chất của Chính phủ không chỉ là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất, cơ quan chấp hành của Quốc hội mà còn là cơ quan thực hiện quyền hành pháp. Tòa án nhân dân được xác định có nhiệm vụ bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ XHCN, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Một số nguyên tắc mới trong tổ chức và hoạt động của Tòa án như nguyên tắc đảm bảo tranh tụng trong xét xử; chế độ xét xử sơ thẩm, phúc thẩm, thủ tục xét xử rút gọn, nghiêm cấm cơ quan, tổ chức, cá nhân can thiệp vào việc xét xử của Thẩm phán, Hội thẩm. Đối với Viện Kiểm sát nhân dân, Hiến pháp mới đã đặt vai trò, nhiệm vụ bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân lên trước, coi con người là chủ thể quan trọng, nguồn lực chủ yếu trong xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam.

– Bổ sung những pháp luật về thiết chế hiến định độc lập là Hội đồng bầu cử vương quốc và Kiểm toán nhà nước. Các thiết chế này được xem là công cụ quan trọng để góp thêm phần phát huy dân chủ, trấn áp việc quản trị và sử dụng ngân sách nhà nước, gia tài vương quốc .- Bổ sung pháp luật có tính nguyên tắc mở đường cho việc thay đổi quy mô tổ chức triển khai và hoạt động giải trí của chính quyền sở tại địa phương. Việc tổ chức triển khai chính quyền sở tại địa phương giống nhau ở những loại đơn vị chức năng hành chính như lúc bấy giờ đã tạo ra sự rập khuôn, cứng ngắc, ít phân biệt được sự khác nhau trong quản trị hành chính nhà nước ở đô thị, nông thôn, miền núi, hải đảo và cũng không bảo vệ được tính tập trung chuyên sâu cao từ TW xuống địa phương. Khắc phục điểm yếu kém này, Hiến pháp chỉ lao lý một cách khái quát và nguyên tắc về quy mô chính quyền sở tại địa phương, tạo cơ sở cho việc lao lý mở về chính quyền sở tại địa phương, cấp chính quyền sở tại địa phương ( gồm có HĐND và Ủy Ban Nhân Dân ) được tổ chức triển khai tương thích với đặc thù nông thôn, đô thị, hải đảo, đơn vị chức năng hành chính – kinh tế tài chính đặc biệt quan trọng do luật định. Điều này tạo ra hướng mở trong việc tổ chức triển khai quyền lực tối cao ở địa phương trên nguyên tắc bảo vệ phân định thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương nhưng tạo điều kiện kèm theo để phát huy tính năng động, phát minh sáng tạo, quyền tự chủ, tự chịu nghĩa vụ và trách nhiệm của chính quyền sở tại địa phương .Trong thời hạn tới, những nội dung, niềm tin của Hiến pháp năm 2013 sẽ được những cơ quan có thẩm quyền Nước Ta kinh khủng tiến hành tổ chức triển khai thực thi để Nước Ta sớm hoàn thành xong mạng lưới hệ thống pháp lý, kiện toàn bộ máy nhà nước, xử lý hiệu suất cao hơn những yếu tố đặt ra, thôi thúc sự tăng trưởng của quốc gia .

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *