Một số điểm mới của Luật nuôi con nuôi năm 2010

Một số điểm mới của Luật nuôi con nuôi năm 2010

Một số điểm mới của Luật nuôi con nuôi năm 2010
Luật nuôi con nuôi đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt nam khóa XII thông qua tại kỳ họp thứ VII ngày 17/6/2010, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2011. Luật gồm 5 chương, 52 điều, quy định chi tiết về nuôi con nuôi trong nước, nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài và trách nhiệm của các cơ quan nhà nước về nuôi con nuôi. Theo đó Luật nuôi con nuôi có một số điểm mới cơ bản như sau:

– Thứ nhất về nguyên tắc giải quyết việc nuôi con nuôi: Nuôi con nuôi là việc xác lập quan hệ cha, mẹ và con lâu dài, bền vững giữa người nhận con nuôi và người được nhận làm con nuôi thông qua việc đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi các bên có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật, vì lợi ích tốt nhất của trẻ em được nhận làm con nuôi, bảo đảm trẻ em được yêu thương, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trong môi trường gia đình thay thế. Chính vì vậy tại Điều 4 – Luật nuôi con nuôi đã quy định rất rõ ràng về nguyên tắc giải quyết việc nuôi con nuôi: ” Khi giải quyết việc nuôi con nuôi, cần tôn trọng quyền của trẻ em được sống trong môi trường gia đình gốc; Việc nuôi con nuôi phải bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người được nhận làm con nuôi và người nhận con nuôi, tự nguyện, bình đẳng, không phân biệt nam nữ, không trái pháp luật và đạo đức xã hội; Chỉ cho làm con nuôi người ở nước ngoài khi không thể tìm được gia đình thay thế ở trong nước”. Gia đình nơi trẻ em sinh ra được coi là môi trường lý tưởng nhất cho sự phát triển của trẻ em. Việc tôn trọng quyền của trẻ em được sống trong cùng gia đình với những người có quan hệ huyết thống sẽ tạo điều kiện cho trẻ em có điều kiện để phát triển tốt nhất, bảo đảm phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước về công tác bảo vệ trẻ em, vì lợi ích tốt nhất của trẻ em. Trong khi giải quyết việc nuôi con nuôi phải tôn trọng quyền trẻ em là được sống trong môi trường gia đình gốc; việc nuôi con nuôi chỉ là biện pháp thay thế gia đình vì lợi ích tốt nhất của trẻ; ưu tiên giải quyết cho trẻ em làm con nuôi trong nước, việc cho trẻ em làm con nuôi người nước ngoài chỉ là giải pháp cuối cùng. Mặt khác trong quá trình nuôi con nuôi, lợi ích của trẻ em phải được tính đến trước tiên trong mối tương quan với lợi ích của cha mẹ nuôi. Việc nuôi con nuôi phải được thực hiện trên tinh thần tự nguyện của các bên liên quan, không phân biệt giữa người nhận con nuôi là nam hay nữ, đơn thân hay đã kết hôn; đồng thời không phân biệt giữa con nuôi là trai hay gái. Đây cũng là một trong những mục tiêu của Công ước La Hay về nuôi con nuôi mà nước ta đang chuẩn bị tham gia.

– Thứ hai tại điều 11 – Luật nuôi con nuôi pháp luật : ” 1. Con nuôi có quyền được biết về nguồn gốc của mình. Không ai được cản trở con nuôi được biết về nguồn gốc của mình. ; 2. Nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện kèm theo cho con nuôi là người Nước Ta ở quốc tế về thăm quê nhà, quốc gia ”. Đây là một trong những điểm mới của Luật nuôi con nuôi so với những pháp luật trước kia về nuôi con nuôi. Quy định này nhằm mục đích khẳng định chắc chắn và bảo vệ quyền được biết về nguồn gốc của mình của trẻ nhỏ được cho làm con nuôi, nêu rõ nghĩa vụ và trách nhiệm của những cơ quan, tổ chức triển khai và những cá thể có tương quan trong quan hệ nuôi con nuôi trong việc bảo vệ quyền được biết về nguồn gốc của trẻ nhỏ khi những em đến tuổi trưởng thành và có nhu yếu .
Quy định tại khoản 2 của Điều này vừa có đặc thù bắt buộc vừa có đặc thù lôi kéo, khuyến khích cha, mẹ nuôi là người quốc tế tạo điều kiện kèm theo cho trẻ nhỏ Nước Ta được nhận làm con nuôi về thăm quê nhà, tìm hiểu và khám phá về nguồn gốc và truyền thống văn hóa truyền thống dân tộc bản địa. Thực tế cho thấy, trong nhiều năm qua đã có rất nhiều mái ấm gia đình cha mẹ nuôi người quốc tế đưa con nuôi Nước Ta về thăm lại cơ sở nuôi dưỡng, hay bệnh viện nơi trẻ nhỏ Nước Ta từng sống trước đó và đi thăm quan, tìm hiểu và khám phá về văn hóa truyền thống, lịch sử dân tộc của Nước Ta. Đây là một nét đẹp cần phải được khuyến khích và duy trì .
– Thứ ba, về giải pháp bảo vệ việc nuôi con nuôi trong nước, tại Điều 15 – Luật Nuôi con nuôi cũng đã đưa ra pháp luật về việc tìm mái ấm gia đình thay thế sửa chữa trong nước, nhằm mục đích bảo vệ trẻ nhỏ có thời cơ được nhận làm con nuôi trong nước. Việc tìm mái ấm gia đình thay thế sửa chữa trong nước cho trẻ nhỏ nhằm mục đích bảo vệ trẻ nhỏ có thực trạng đặc biệt quan trọng ( như trẻ nhỏ mồ côi, trẻ nhỏ bị bỏ rơi, trẻ nhỏ có thực trạng khó khăn vất vả … ) có thời cơ được người trong nước nhận làm con nuôi, được nuôi dưỡng và lớn lên ngay trên quốc gia mình. Từ đó, bảo vệ trẻ nhỏ có điều kiện kèm theo hòa nhập tốt vào đời sống hội đồng dân tộc bản địa, với truyền thống văn hoá, ngôn từ, tôn giáo … của Nước Ta và trở thành công dân tốt cho xã hội. Đây cũng là tiềm năng chung trong công tác làm việc bảo vệ, chăm nom, giáo dục trẻ nhỏ của Đảng và Nhà nước ta. Chính thế cho nên, Luật đã pháp luật đơn cử nghĩa vụ và trách nhiệm của những cá thể, tổ chức triển khai có tương quan và thủ tục trong việc tìm mái ấm mái ấm gia đình sửa chữa thay thế ( tìm người nhận nuôi trong nước ) cho trẻ nhỏ. Trước đây thủ tục này mới chỉ được lao lý một cách hạn chế trong Thông tư 08/2006 / TT-BTP ngày 26/12/2006 của Bộ Tư pháp hướng dẫn triển khai những pháp luật về nuôi con nuôi có yếu tố quốc tế và chỉ vận dụng đa phần so với trẻ nhỏ bị bỏ rơi ; còn những trường hợp khác thì không bắt buộc. Tuy nhiên, việc thông tin tìm mái ấm mái ấm gia đình trong nước mới chỉ được triển khai trên khoanh vùng phạm vi một tỉnh trong thời hạn 30 ngày. Thời gian thông tin như vậy là quá ngắn, không đủ để những người có nhu yếu trong khoanh vùng phạm vi toàn nước có thời cơ nhận trẻ nhỏ làm con nuôi. Mặt khác Luật cũng pháp luật giải pháp tìm người nhận nuôi trong nước như một giải pháp bắt buộc, trước khi xử lý cho trẻ nhỏ làm con nuôi người quốc tế và về nguyên tắc được vận dụng so với mọi trẻ nhỏ. Đây là một bước tiến mới trong lao lý pháp lý nhằm mục đích tăng cường nuôi con nuôi trong nước. Việc tìm mái ấm được triển khai ở ba cấp : xã, tỉnh và TW. Ở cấp xã, việc tìm mái ấm gia đình thay thế sửa chữa được thực thi bằng cách niêm yết tại trụ sở Uỷ ban nhân dân trong thời hạn 60 ngày ; ở cấp tỉnh, được thực thi bằng cách thông tin trên những phương tiện thông tin đại chúng của tỉnh trong thời hạn 60 ngày ; ở Trung ương được triển khai bằng việc đăng trên cổng thông tin điện tử của Bộ Tư pháp. Nếu hết thời hạn này mà không có người trong nước nhận làm con nuôi, thì trẻ nhỏ mới được trình làng làm con nuôi người quốc tế. Quy định này trọn vẹn tương thích với nguyên tắc ưu tiên nuôi con nuôi trong nước đã được thừa nhận trong những Công ước quốc tế tương quan đến trẻ nhỏ, đặc biệt quan trọng là Công ước Lahay năm 1993 về bảo vệ trẻ nhỏ và hợp tác trong nghành nuôi con nuôi quốc tế. Trách nhiệm tìm mái ấm gia đình sửa chữa thay thế cho trẻ nhỏ không những thuộc về cha, mẹ, ông, bà, anh, chị ruột, hoặc người có quan hệ họ hàng, thân thích với trẻ khi họ không có năng lực nuôi dưỡng và chăm nom, mà còn là nghĩa vụ và trách nhiệm những cơ quan có thẩm quyền. Ngoài ra, Điều 36 của Luật còn pháp luật, nếu hết thời hạn nêu trên, trẻ nhỏ đang được xem xét để ra mắt cho làm con nuôi người quốc tế nhưng Sở Tư pháp chưa trình làng cho người xin con nuôi đơn cử nào đó, mà có người trong nước nhận trẻ nhỏ làm con nuôi thì vẫn được xem xét xử lý. Như vậy, trẻ nhỏ có thực trạng đặc biệt quan trọng được tạo thời cơ đến mức tối đa để tìm được mái ấm mái ấm gia đình sửa chữa thay thế. Luật còn pháp luật công dân trong nước có nhu yếu và nguyện vọng nhận trẻ nhỏ làm con nuôi mà chưa xác lập được trẻ nhỏ cần nhận làm con nuôi, thì hoàn toàn có thể ĐK nhu yếu với Sở Tư pháp nơi thường trú ( Điều 16 ), nếu có trẻ nhỏ để ra mắt thì Sở Tư pháp ra mắt người đó đến Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi thường trú để xem xét xử lý .
– Thứ tư : lao lý về việc lấy quan điểm của những người tương quan ( Điều 20 )

Đây là điểm hết sức mới trong quy định về nuôi con nuôi của Việt Nam, quy định cụ thể về phương thức lấy ý kiến của những người có liên quan đến việc nuôi con nuôi, đặc biệt là ý kiến của người được nhận nuôi trong trường hợp người được nhận làm con nuôi từ 9 tuổi trở lên. Quy định này nhằm bảo đảm quyền được thể hiện ý chí của các cá nhân liên quan đến việc nuôi con nuôi, cũng như bảo đảm ý kiến đưa ra phản ánh đúng tâm tư, nguyện vọng của họ. Việc nhận nuôi con nuôi phải được sự đồng ý của cha mẹ đẻ của người được nhận làm con nuôi; nếu cha đẻ hoặc mẹ đẻ đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự hoặc không xác định được thì phải được sự đồng ý của người còn lại; nếu cả cha mẹ đẻ đều đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự hoặc không xác định được thì phải được sự đồng ý của người giám hộ; trường hợp nhận trẻ em từ đủ 09 tuổi trở lên làm con nuôi thì còn phải được sự đồng ý của trẻ em đó.

Người chấp thuận đồng ý cho làm con nuôi pháp luật tại khoản 1 Điều này phải được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi nhận hồ sơ tư vấn rất đầy đủ về mục tiêu nuôi con nuôi ; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm giữa cha mẹ nuôi và con nuôi ; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm giữa cha mẹ đẻ và con sau khi người đó được nhận làm con nuôi .
Sự đồng ý chấp thuận phải trọn vẹn tự nguyện, trung thực, không bị ép buộc, không bị rình rập đe dọa hay mua chuộc, không vụ lợi, không kèm theo nhu yếu trả tiền hoặc quyền lợi vật chất khác .
Việc lấy quan điểm phải lập thành văn bản có đủ chữ ký hoặc điểm chỉ của những người được lấy quan điểm .
– Thứ năm về yếu tố Lệ phí ĐK nuôi con nuôi, ngân sách xử lý nuôi con nuôi quốc tế. Tại điều 12 – Luật nuôi con nuôi lao lý : Ngoài lệ phí ĐK nuôi con nuôi mà người nhận nuôi con nuôi phải nộp theo pháp luật thì người quốc tế không thường trú ở Nước Ta nhận con nuôi ở Nước Ta phải trả một khoản tiền để bù đắp một phần ngân sách xử lý nuôi con nuôi quốc tế, gồm có ngân sách nuôi dưỡng, chăm nom, giáo dục trẻ nhỏ từ khi được trình làng làm con nuôi đến khi triển khai xong thủ tục giao nhận con nuôi, xác định nguồn gốc của người được ra mắt làm con nuôi, giao nhận con nuôi và thù lao hài hòa và hợp lý cho nhân viên cấp dưới của cơ sở nuôi dưỡng. Ngoài ra tổ chức triển khai, cá thể có hoạt động giải trí tương quan đến nuôi con nuôi quốc tế không được đặt ra bất kể khoản thu nào khác .

Trên thực tế việc nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài từ trước đến nay, các tổ chức con nuôi nước ngoài phải thực hiện nghĩa vụ hỗ trợ nhân đạo cho các cơ sở nuôi dưỡng nơi tổ chức được cấp phép hoạt động. Trong hoạt động nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài, các khoản hỗ trợ nhân đạo do các tổ chức con nuôi nước ngoài thực hiện thông qua các Văn phòng con nuôi nước ngoài đối với các cơ sở nuôi dưỡng là một lĩnh vực khó kiểm soát nhất đối với các cơ quan quản lý nhà nước. Ngoài ra, quy định hỗ trợ nhân đạo gắn liền với việc hỗ trợ giải quyết việc nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài là một quy định cho đến nay chứng tỏ không phù hợp với pháp luật và thực tiễn quốc tế về nuôi con nuôi. Thực tiễn quốc tế cho thấy, hoạt động nuôi con nuôi mà gắn liền với hỗ trợ nhân đạo dễ dẫn đến hiện tượng mua bán trẻ em. Công ước La Hay khuyến nghị các nước gốc hoặc nước nhận không nên lấy điều kiện hỗ trợ nhân đạo để quyết định việc giải quyết việc nuôi con nuôi.

Ở nước ta kể từ khi Nghị định 68/2002 / NĐ-CP của nhà nước có hiệu lực hiện hành, việc thực thi pháp luật này đã gây ra những phức tạp nhất định trong quy trình xử lý việc nuôi con nuôi có yếu tố quốc tế. Mọi yếu tố nhạy cảm đều phát sinh từ việc những cơ quan quản trị nhà nước của ta không trấn áp nổi việc thực thi những khoản tương hỗ nhân đạo của những tổ chức triển khai con nuôi quốc tế, đồng thời không có pháp luật về mức tương hỗ nhân đạo ; điều này đã gây ra hiện tượng kỳ lạ cạnh tranh đối đầu hoàn toàn có thể là không lành mạnh giữa những tổ chức triển khai con nuôi đó .
Nhằm hạn chế tối đa những ảnh hưởng tác động xấu đi của yếu tố kinh tế tài chính trong hoạt động giải trí nuôi con nuôi, Luật một mặt vẫn thừa kế nguyên tắc thu lệ phí như pháp lý hiện hành đã pháp luật, mặt khác bảo vệ minh bạch hóa so với phí xử lý việc nuôi con nuôi có yếu tố quốc tế .
Lục Thị Thuỷ

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *