Lê Công Định: ‘VN cần cộng đồng dân sự’ – BBC News Tiếng Việt

Lê Công Định: ‘VN cần cộng đồng dân sự’

  • LS Lê Công Định
  • Gửi tới BBC từ Sài Gòn

11 tháng 4 năm trước

Mặc dù ‘Xã hội dân sự’ đang là cụm từ thời thượng tại Việt Nam, khái niệm này thường không được hiểu chính xác.

Lê Công Định: 'có ngộ nhận, nhầm lẫn về đặc trưng các hội đoàn dân sự'Nguồn hình ảnh, FB Le Cong DinhChụp lại hình ảnh ,Lê Công Định : ‘ có ngộ nhận, nhầm lẫn về đặc trưng những hội đoàn dân sự ‘Việc chuyển ngữ trực tiếp từ tiếng Anh ‘ civil society ‘ thành xã hội dân sự ‘ tuy có vẻ như chuẩn xác về mặt ngôn từ, nhưng lại là nguyên do cơ bản tiên phong gây nhầm lẫn, ngộ nhận, thậm chí còn đánh đồng những tổ chức triển khai và hội đoàn mang đặc trưng của những quan hệ dân sự – vốn chỉ là những thành tố trong một xã hội – với một xã hội dân sự .Về ngữ nghĩa, danh từ ‘ society ‘, như ‘ civil society ‘ trong tiếng Anh hay ‘ société ‘ trong tiếng Pháp ngoài nghĩa thường thì là ‘ xã hội ‘, còn có nghĩa là ‘ hội ‘ hay ‘ hiệp hội ‘, thậm chí còn là công ty, như ‘ société anonyme ‘ ( công ty CP ) hay ‘ société à responsabilité limitée ‘ ( công ty nghĩa vụ và trách nhiệm hữu hạn ) .Dưới góc nhìn xã hội học và chính trị học, khi nói đến xã hội dân sự, không phải trong ý nghĩa của khái niệm ‘ civil society ‘, tức là nói đến khuynh hướng tăng trưởng tất yếu của một xã hội có đặc trưng luôn dân sự hóa và dân chủ hóa .

Dân chủ đại diện

Nói cách khác, xã hội dân sự là một bước tăng trưởng mới tiếp theo của nền Dân chủ Đại diện .Trong quy trình tăng trưởng như vậy, những tổ chức triển khai và hội đoàn dân sự ngày càng mất đi tính đối trọng và trái chiều với những cơ quan thực thi quyền lực tối cao nhà nước, để hoàn toàn có thể đảm nhiệm những trách nhiệm vốn dĩ của nhà nước, trực tiếp tham gia vào quy trình hình thành những quyết định hành động về chủ trương, và cùng với cơ quan công quyền sử dụng quyền lực tối cao nhà nước một cách hiệu suất cao nhất .Từ năm 1989 về trước, xã hội dân sự đặc biệt quan trọng được nói đến nhiều tại những vương quốc theo chính thể độc tài ở Mỹ-La tinh và Đông Âu như một hình mẫu xã hội, một khái niệm về lý luận, một yên cầu trái chiều với xã hội Xã hội chủ nghĩa và chính sách chuyên chính vô sản .Trong ý nghĩa đó, xã hội dân sự được đặt ngang với những hình thái xã hội theo lý luận của Karl Marx, gồm có : xã hội Nguyên thủy, xã hội Quân chủ, Phong kiến, xã hội Tư bản và xã hội Cộng sản mà tiến trình tiền thân là xã hội Xã hội chủ nghĩa .Trong cùng thời hạn đó, ở những quốc gia pháp trị dân chủ Tây phương, người ta cũng bàn nhiều về xã hội dân sự, nhưng chú trọng vào những yên cầu dân chủ nhiều hơn nữa nhằm mục đích kiến thiết xây dựng thành công xuất sắc một xã hội dân sự hoàn hảo nhất .Song, tiêu chuẩn nào cần hội đủ để hoàn toàn có thể xác lập xã hội dân sự đã hiện hữu ở một vương quốc vẫn liên tục là đề tài tranh luận trên những forum chính trị .Hiện nay, xã hội tại những nước công nghiệp tăng trưởng Âu-Mỹ chính là những xã hội dân sự thực thụ, dù ở nhiều Lever “ dân sự hóa ” khác nhau. Xã hội dân sự được xem như thành công xuất sắc với mức độ dân sự hóa cao nhất lúc bấy giờ là xã hội của Thụy Sĩ .Triết gia Aristotle từng nói về một cộng đồng công dân có chung mục tiêuNguồn hình ảnh, ThinkstockChụp lại hình ảnh ,Triết gia Aristotle từng nói về một hội đồng công dân có chung tiềm năngLịch sử Open và sử dụng cụm từ ‘ civil society ‘, trái lại, đã gây ra ngộ nhận tai hại .Cụm từ này hình thành từ khái niệm “ Societas civilis ” trong tiếng La Tinh, vốn có nguồn gốc từ ‘ politike – koinonia ‘ của Hy Lạp, là thuật ngữ chỉ một hội đồng mở, và nhiều lúc cũng dùng để chỉ những hội đồng có chung ý chí chính trị .Triết gia Aristotle từng dùng nó để diễn đạt một hội đồng của những công dân muốn thực thi những điều tốt đẹp về đạo lý .Người tiên phong sử dụng danh từ ‘ civil society ‘ có nguồn gốc như vậy cho một hội đồng mở là Adam Ferguson, nhà xã hội học người Anh .’ Civil society ‘ theo ý nghĩa xã hội học và chính trị học tân tiến được hiểu là Cộng đồng dân sự thuần túy .

Trong ý nghĩa tổng quát, Cộng đồng dân sự là một khu vực, một bộ phận của xã hội, không nằm trong khu vực nhà nước, lĩnh vực kinh tế hay đời sống cá nhân.

Cộng đồng dân sự là một khu vực mở, trong đó có những tác nhân hoạt động giải trí với mức độ tổ chức triển khai khác nhau từ cá thể, nhóm, hội đoàn, tổ chức triển khai phi chính phủ, tổ chức triển khai phi doanh thu, trào lưu xã hội, đến những tổ chức triển khai nhờ vào ở mức độ khác nhau vào nhà nước .Các nước ASEM đều có khối cộng đồng dân sự ở mức độ khác nhauNguồn hình ảnh, asemChụp lại hình ảnh ,Các nước ASEM đều có khối hội đồng dân sự ở mức độ khác nhauTrong ý nghĩa ấy, chuyển ngữ cụm từ ‘ civil society ‘ thành ‘ xã hội dân sự ‘ vừa không đúng mực, vừa khiến chính quyền sở tại hiện tại phải lo lắng và đề phòng không thiết yếu .

Hội đoàn dân sự

Những tác nhân hoạt động giải trí trong Cộng đồng dân sự, để tránh hiểu nhầm và lo lắng, không nên gọi là tổ chức triển khai xã hội dân sự, mà chỉ giản dị và đơn giản là tổ chức triển khai hay hội đoàn dân sự ( trong bài này xin gọi tắt là hội dân sự ) .Hội dân sự có những đặc trưng cơ bản giống nhau như sau :1 ) hình thành không cần trải qua hoạt động giải trí quản trị trực tiếp nào của nhà nước, mà do yên cầu của thực tiễn, qua link, hợp tác tự nguyện giữa những cá thể, những nhóm ;2 ) mục tiêu không nhằm mục đích trái chiều, cạnh tranh đối đầu hay thử thách quyền lực tối cao nhà nước, mà tự mình dữ thế chủ động bày tỏ những mối chăm sóc, bảo vệ quyền lợi và cung ứng nhu yếu của những thành viên ;3 ) phản hồi hay tham gia theo dõi, kiểm tra hoạt động giải trí của cơ quan công quyền không phải là mục tiêu tự thân, nguyên do xây dựng hay tiềm năng hoạt động giải trí, mà chỉ đơn giản và giản dị là hệ quả phải có để hoàn toàn có thể tự bảo vệ quyền lợi và phân phối nhu yếu của những thành viên, và4 ) với tổng thể những đặc trưng đó, chúng độc lập với nhà nước .Các hội dân sự tự động hóa thành hình trong những thể chế dân chủ pháp trị nơi mà quyền và quyền lợi của những cá thể không ngừng được nâng cao và cần thỏa mãn nhu cầu kịp thời .Một hoạt động bảo vệ động vật tại Việt Nam: các hội dân sự tự hình thành Nguồn hình ảnh, GettyChụp lại hình ảnh ,Một hoạt động giải trí bảo vệ động vật hoang dã tại Nước Ta : những hội dân sự tự hình thànhNgay cả trong những chế độ độc tài và chuyên chính vô sản, những hội dân sự cũng hiện hữu rộng khắp, hoặc do nhà nước tương hỗ xây dựng, hoặc như một nhu yếu tự nhiên vì quyền lợi của cá thể trong xã hội không được chăm sóc và bảo vệ .Tại Nước Ta, thứ nhất, những tổ chức triển khai có đặc thù xã hội được nhà nước trực tiếp xây dựng và chi phối trong khoanh vùng phạm vi Mặt trận Tổ quốc .Sau đó, khi bầu không khí chính trị-xã hội dần thông thoáng, những nhóm dân sự nhỏ hình thành để bảo vệ quyền lợi chung và trợ giúp lẫn nhau giữa những thành viên trong những yếu tố mà họ không được chính quyền sở tại giúp sức ; kế đến là sự hình thành những tổ chức triển khai dân sự có đặc thù từ thiện, giúp sức những người có đời sống kém như mong muốn ; tất yếu, cùng với sự tăng trưởng kinh tế tài chính đã Open những nhóm dân sự cùng san sẻ sở trường thích nghi, san sẻ chăm sóc giống nhau về nhân sinh quan, thế giới quan, nghề nghiệp, hay giúp người khác rèn luyện kỹ năng và kiến thức sống …Đó là hiện tượng kỳ lạ tự nhiên đã hiện hữu trên trong thực tiễn, dù chính quyền sở tại muốn hay không và được cho phép hay không, mà chắc như đinh vẫn đang và sẽ diễn ra ngày càng mạnh và rộng hơn .Các hội dân sự như vậy không đối trọng với quyền lực tối cao nhà nước, do vậy không nên sử dụng hoặc nhìn chúng như những công cụ đối kháng với nhà nước .trái lại, chúng chính là những ‘ van ‘ xả áp lực đè nén, giúp xoa dịu sự bất bình của người dân so với nhà nước và chính sách .

Thực tế đã chỉ rõ, các nước XHCN Đông Âu trước đây không sụp đổ vì hoạt động của các tổ chức và hội đoàn dân sự, mà trái lại là do không có phương tiện giúp giảm bớt sự bức bối và phẫn nộ của người dân đối với các chính sách bất công và bất hợp lý của chính quyền.

Như mọi tập hợp và tổ chức triển khai hình thành một cách tự nguyện và có tính ngẫu nhiên theo tình hình thực tiễn khác nhau, những hội dân sự rất dễ bị tiến công, hủy hoại hoặc bị tận dụng. Để tránh điều đó, nhà nước nên nhanh gọn phát hành luật về hoạt động giải trí của hội dân sự .Bởi lẽ bảo vệ sự sống sót và bảo vệ hoạt động giải trí minh bạch của hội dân sự bằng một hành lang pháp lý đơn cử trước hết chính là vì quyền lợi của nhà nước trong việc điều hành quản lý xã hội và tạo dựng lòng tin của dân cư vào chính sách .

Bài viết thể hiện quan điểm riêng của luật sư Lê Công Định, một nhà hoạt động, cựu tù nhân chính trị ở Việt Nam.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.