Cạnh tranh là gì? Cách phân loại cạnh tranh

Cạnh tranh là một trong những quy luật của nền kinh tế thị trường, nó chịu nhiều chi phối của quan hệ sản xuất giữ vị trí thống trị trong xã hội, nó có quan hệ hữu cơ với các quy luật kinh tế khác như quy luật giá trị, quy luật lưu thông tiền tệ, quy luật cung cầu… Bài viết sau sẽ nêu khái niệm cạnh tranh là gì, các cách phân loại cạnh tranh mà Dịch vụ luận văn 1080 tổng hợp được.

Tham khảo thêm các bài viết sau:

+ Khái niệm lạm phát là gì? Nguyên nhân gây ra lạm phát

+ Phân biệt hiệu quả sản xuất kinh doanh và hiệu quả kinh tế

1. Cạnh tranh là gì?

Khái niệm cạnh tranh sinh ra khi nền kinh tế thị trường Open. Trong lịch sử vẻ vang tăng trưởng của nền kinh tế tài chính quốc tế đã có rất nhiều quan điểm khác nhau về cạnh tranh :

Cạnh tranh là gì?
Cạnh tranh là gì ? Cách phân loại cạnh tranh
Các nhà kinh tế tài chính học thuộc phe phái cổ xưa cho rằng cạnh tranh là quy trình gồm có các hành vi phản ứng. Quá trình này tạo ra trong mỗi thành viên trong thị trường một dư địa hoạt động giải trí nhất định và mang lại cho mỗi thành viên một phần xứng danh so với năng lực của mình .
Cạnh tranh theo hàm nghĩa kinh tế tài chính học là chỉ quy trình tranh đấu triển khai không ngừng giữa các chủ thể kinh tế tài chính trong thị trường nhằm mục đích thực thi quyền lợi kinh tế tài chính và tiềm năng đã định của bản thân. Động lực nội tại của cạnh tranh là quyền lợi kinh tế tài chính của tự thân chủ kinh tế tài chính, bộc lộ đơn cử trong quy trình cạnh tranh là giữ hoặc lan rộng ra mức chiếm hữu thị trường, ngày càng tăng mức tiêu thụ, nâng cao doanh thu. Áp lực bên ngoài của cạnh tranh là đọ sức kịch liệt giữa các đối thủ cạnh tranh cạnh tranh, kẻ bại tất sẽ bị đào thải .
Từ điển kinh doanh thương mại của Anh ( xuất bản năm 1992 ) : Cạnh tranh được xem là sự ganh đua, sự kình địch giữa các nhà kinh doanh trên thị trường nhằm mục đích tranh giành cùng một loại tài nguyên sản xuất hoặc cùng một loại người mua về phía mình .
Theo từ điển Bách khoa toàn thư Nước Ta : Cạnh tranh là hoạt động giải trí tranh đua giữa những người sản xuất hàng hoá, giữa các thương nhân, các nhà kinh doanh trong nền kinh tế thị trường, bị chi phối bởi quan hệ cung – cầu, nhằm mục đích giành các điều kiện kèm theo sản xuất, tiêu thụ và thị trường có lợi nhất .
Cạnh tranh buộc những người sản xuất và kinh doanh phải nâng cấp cải tiến kĩ thuật, tổ chức triển khai quản lí để tăng hiệu suất lao động, nâng cao chất lượng hàng hoá, biến hóa mẫu mã, vỏ hộp tương thích với thị hiếu của người mua ; giữ tin tưởng ; nâng cấp cải tiến nhiệm vụ thương mại và dịch vụ, giảm giá tiền, giữ không thay đổi hay giảm giá bán và tăng doanh lợi .
Theo Karl Marx, khi điều tra và nghiên cứu sự hình thành doanh thu trung bình và sự chuyển hoá giá trị hàng hoá thành giá trị thị trường và Chi tiêu sản xuất, Ông cũng đã đề cập cạnh tranh gắn với quan hệ cung và cầu của hàng hoá. Karl Marx đã chia cạnh tranh thành cạnh tranh trong nội bộ ngành và cạnh tranh giữa các ngành với nhau ; cạnh tranh giữa các người bán với nhau khi mà cung lớn hơn cầu và cạnh tranh giữa những người mua với nhau khi mà cầu lớn hơn cung. [ 2 ]

Ở Việt Nam, đề cập đến “cạnh tranh là gì” một số nhà khoa học cho rằng, cạnh tranh là vấn đề giành lợi thế về giá cả hàng hóa – dịch vụ (mua và bán) Mục đích trực tiếp của hoạt động cạnh tranh trên thị trường của các chủ thể kinh tế là giành lợi thế để hạ thấp giá cả của các yếu tố “đầu vào” trong chu trình sản xuất – kinh doanh và nâng cao giá “đầu ra”, sao cho giành được mức lợi nhuận cao nhất với mức chi phí hợp lý nhất. Như vậy, trên quy mô toàn xã hội, cạnh tranh là phương thức phân bổ các nguồn lực một cách tối ưu và do đó nó trở thành động lực bên trong thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Mặt khác, đồng thời với tối đa hóa lợi nhuận của các chủ thể kinh doanh, cạnh tranh cũng là yếu tố thúc đẩy quá trình tích lũy và tập trung tư bản không đồng đều ở các doanh nghiệp. Cạnh tranh còn là môi trường phát triển mạnh mẽ cho các chủ thể kinh doanh thích nghi được với các điều kiện thị trường, đào thải các doanh nghiệp ít khả năng thích ứng, dẫn đến quá trình tập trung hóa trong từng ngành, vùng, quốc gia…

Như vậy qua các khái niệm đã nêu ở trên ta hoàn toàn có thể hiểu một cách vừa đủ : Cạnh tranh là quy trình kinh tế tài chính mà trong đó các chủ thể kinh tế tài chính ganh đua nhau để sở hữu thị trường, giành lấy người mua và các điều kiện kèm theo thuận tiện trong các hoạt động giải trí sản xuất kinh doanh thương mại của mình. Thực chất của cạnh tranh là sự tranh giành về quyền lợi kinh tế tài chính giữa các chủ thể khi tham gia thị trường .

2. Phân loại cạnh tranh

Phân loại cạnh tranh
Có nhiều hình thức được dùng để phân loại cạnh tranh gồm có : địa thế căn cứ vào chủ thể tham gia, khoanh vùng phạm vi ngành kinh tế tài chính và đặc thù của cạnh tranh .
Xét theo chủ thể cạnh tranh có cạnh tranh giữa những người sản xuất với nhau, cạnh tranh giữa những người bán với nhau ; cạnh tranh giữa những người mua với nhau ; cạnh tranh giữa người bán và người mua .
Xét theo tiềm năng kinh tế tài chính của các chủ thể thì có cạnh tranh trong nội bộ ngành và cạnh tranh giữa các ngành mà các nhà kinh tế tài chính học chia thành hai hình thức là : ” cạnh tranh dọc ” và ” cạnh tranh ngang ” .
Cạnh tranh dọc : Là cạnh tranh giữa các doanh nghiệp có mức ngân sách trung bình thấp nhất khác nhau. Cạnh tranh dọc làm cho đổi khác giá cả và doanh nghiệp sẽ có ” điểm dừng “. Sau một thời hạn nhất định sẽ hình thành một giá thị trường thống nhất và doanh nghiệp nào có ngân sách trung bình cao sẽ bị phá sản, còn các doanh nghiệp có ngân sách trung bình thấp nhất sẽ thu được doanh thu cao và tăng trưởng .
Cạnh tranh ngang : Là cạnh tranh giữa các doanh nghiệp có mức ngân sách trung bình thấp nhất như nhau. Do đặc thù này nên sẽ không có doanh nghiệp nào bị loại ra khỏi thị trường tuy nhiên giá thành thấp ở mức tối đa, chỉ có người mua hưởng lợi nhiều nhất còn doanh thu doanh nghiệp giảm dần. Sau một thời hạn nhất định sẽ Open khuynh hướng : hoặc liên minh với nhau bán hàng giá cao, giảm lượng bán – tiến tới độc quyền, hoặc tìm cách giảm ngân sách bằng cách nâng cao năng lượng quản trị, tổ chức triển khai và hiện đại hóa công nghệ tiên tiến …, tức là chuyển sang cạnh tranh dọc, như nêu trên .
Xét theo đặc thù của phương pháp cạnh tranh thì có cạnh tranh lành mạnh và cạnh tranh không lành mạnh. Trong cạnh tranh, các chủ thể kinh tế tài chính sẽ dùng toàn bộ các giải pháp, cả nghệ thuật và thẩm mỹ lẫn thủ đoạn, để đạt được tiềm năng kinh tế tài chính của mình. Có những giải pháp cạnh tranh hợp pháp hay cạnh tranh lành mạnh ( Healthy Competition ). trái lại, có những thủ đoạn phạm pháp, nhằm mục đích hủy hoại đối phương chứ không phải bằng nỗ lực vươn lên của mình, gọi là cạnh tranh phạm pháp hay cạnh tranh không lành mạnh ( Unfair Competition ) .
Xét theo hình thái cạnh tranh, thì có : cạnh tranh hoàn hảo nhất và cạnh tranh không hoàn hảo nhất .
Cạnh tranh hoàn hảo nhất ( Perfect Competition ) hay gọi là cạnh tranh thuần túy ( Pure Competition ) là thực trạng cạnh tranh mà giá thành của một loại sản phẩm & hàng hóa là không đổi trong hàng loạt các nơi của thị trường do có nhiều người bán và người mua, họ có đủ thông tin về các điều kiện kèm theo của thị trường. Trên thực tiễn đời sống kinh tế tài chính, ít sống sót hình thái cạnh tranh hoàn hảo nhất này .

Cạnh tranh không hoàn hảo (Imperfect Competition) là hình thái chiếm ưu thế trong các ngành sản xuất kinh doanh. ở đó, các nhà sản xuất bán hàng đủ mạnh để chi phối giá cả các sản phẩm của mình trên thị trường hoặc từng nơi, từng khu vực cụ thể. Trong cạnh tranh không hoàn hảo lại phân ra hai loại là: độc quyền nhóm và cạnh tranh mang tính chất độc quyền. Độc quyền nhóm là một ngành chỉ có một số ít người sản xuất và họ đều nhận thức được giá cả của mình không chỉ phụ thuộc vào sản lượng của mình mà còn phụ thuộc vào hoạt động cạnh tranh của những đối thủ quan trọng trong ngành đó. Cạnh tranh mang tính độc quyền là một ngành có nhiều người bán, sản xuất ra những sản phẩm dễ thay thế cho nhau, mỗi hãng chỉ có thể hạn chế ảnh hưởng tới giá cả sản phẩm của mình ở mức độ nhất định. 

Xét theo các quy trình của quy trình kinh doanh thương mại sản phẩm & hàng hóa thì có cạnh tranh trước khi bán hàng, trong khi bán hàng và cạnh tranh sau khi bán hàng .
Ngoài các mô hình cạnh tranh đã nêu trên, người ta còn xét theo một số ít tiêu chuẩn khác nữa : điều kiện kèm theo khoảng trống, lợi thế tài nguyên, nhân lực, đặc thù tập quán sản xuất, tiêu dùng, văn hóa truyền thống … ở từng dân tộc bản địa, khu vực, từng vương quốc khác nhau mà phân loại thành cạnh tranh giữa các nước và các khu vực trên quốc tế ; cạnh tranh trong và ngoài nước, cạnh tranh giữa hội đồng, các vùng có truyền thống dân tộc bản địa và tập quán sản xuất tiêu dùng khác nhau .

Tìm hiểu về khái niệm và cách đặc trưng của dịch vụ thương mại theo Luật Thương Mại

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.